Μια εξαιρετικά ανησυχητική εξέλιξη στον χώρο της ευθανασίας έρχεται στο φως: ο εφευρέτης της αμφιλεγόμενης κάψουλας Sarco, ο Philip Nitschke, ανακοίνωσε ότι ετοιμάζει μια νέα, αναβαθμισμένη εκδοχή – το Double Dutch Sarco – που μπορεί να φιλοξενήσει δύο άτομα ταυτόχρονα και χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη για να αποφασίζει ποιος είναι «ικανός» να πεθάνει, χωρίς καμία ανθρώπινη παρέμβαση.
Η συσκευή αυτή βασίζεται στην αρχική Sarco pod, η οποία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη (και μοναδική μέχρι τώρα) φορά τον Σεπτέμβριο 2024 στην Ελβετία. Μια 64χρονη Αμερικανίδα μπήκε στην κάψουλα σε ένα δάσος στο Schaffhausen, ενεργοποίησε το μηχάνημα που απελευθερώνει άζωτο, έχασε τις αισθήσεις της σε λίγα λεπτά και πέθανε από ασφυξία. Ωστόσο, η αστυνομία διαπίστωσε ότι είχε στραγγαλιστεί – και κατέσχεσε τη συσκευή. Συνέλαβαν τον Δρ. Florian Willet (συνεργάτη του Nitschke από την οργάνωση Last Resort), δικηγόρους και φωτογράφο που ήταν παρόντες. Η έρευνα συνεχίζεται ακόμα.
Δυστυχώς, ο ίδιος ο Willet πέθανε τον Μάιο 2025, μετά από 70 μέρες κράτηση – σύμφωνα με τον Nitschke, υπέστη σοβαρή ψυχολογική βλάβη από την υπόθεση και τελικά επέλεξε ευθανασία.
Παρά τις νομικές σκιές και τις τραγωδίες, ο Nitschke συνεχίζει ακάθεκτος. Το Double Dutch Sarco είναι μεγαλύτερο, χωράει δύο άτομα (π.χ. ζευγάρια που θέλουν να πεθάνουν μαζί), και απαιτεί και οι δύο να πατήσουν ταυτόχρονα κουμπιά ενεργοποίησης – «Αν θέλουν να φύγουν μαζί, θα φύγουν μαζί», λέει χαρακτηριστικά.
Το πιο τρομακτικό κομμάτι; Η πλήρης αντικατάσταση των γιατρών από AI:
- Δεν χρειάζεται πια ψυχιατρική εξέταση ή ιατρική γνωμάτευση.
- Οι χρήστες κάνουν online «τεστ νοητικής ικανότητας» μέσω ενός avatar τεχνητής νοημοσύνης.
- Αν ο αλγόριθμος πει «ναι», η κάψουλα ξεκλειδώνει για 24 ώρες – χωρίς καμία ανθρώπινη εποπτεία.
- Μετά τις 24 ώρες, πρέπει να ξαναγίνει το τεστ AI για να μείνει ενεργή.
Η Ελβετία παραμένει η μόνη χώρα όπου αυτό θα μπορούσε να γίνει νόμιμα, λόγω του επιτρεπτικού πλαισίου για υποβοηθούμενη αυτοκτονία (δεν απαιτείται ανίατη ασθένεια).
Οι επικριτές είναι εξοργισμένοι Οργανώσεις όπως η Care Not Killing χαρακτηρίζουν τη συσκευή «εξατομικευμένο θάλαμο αερίων». Ακόμα και κάποιοι υποστηρικτές της ευθανασίας λένε ότι τους ενοχλεί η ιδέα να πεθαίνει κάποιος μόνος σε μια κρύα κάψουλα – γι’ αυτό και ο Nitschke το έκανε για δύο.
Παράλληλα, ο ίδιος αναπτύσσει κι άλλες συσκευές: κολάρο πίεσης για λαιμό, εμφυτεύσιμο «διακόπτη» για άνοια κ.λπ. – όλα πιο αυτοματοποιημένα, πιο μαζικά, πιο απομακρυσμένα από την ιατρική ηθική.
Ο Nitschke τα παρουσιάζει ως εργαλεία «ελέγχου», «ειρήνης» και «αποτελεσματικότητας» – λέει ότι οι ηλικιωμένοι ζουν πιο ήσυχα όταν ξέρουν ότι έχουν «εγγυημένη έξοδο».
Οι αντίπαλοι βλέπουν κάτι εντελώς διαφορετικό: τη βιομηχανοποίηση του θανάτου, όπου η τεχνητή νοημοσύνη γίνεται ο «φύλακας» της ζωής και του θανάτου, χωρίς συναισθήματα, χωρίς ηθική, χωρίς ευθύνη.
Είναι πραγματικά «επιλογή»; Ή μήπως η αρχή ενός εφιάλτη όπου ο θάνατος γίνεται προϊόν, εγκριμένο από αλγόριθμους;
