Γιάννης Νικήτας
Σημαντικές είναι οι εξελίξεις από το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού του στόλου των ελληνικών F-16. Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του γράφοντα η ΠΑ κοιτώντας το μέλλον, έχει ζητήσει την ενσωμάτωση τριών νέων όπλων που κάνουν τη διαφορά στο ελληνοτουρκικό ισοζύγιο αεροπορικών δυνάμεων. Εάν οι ΗΠΑ αποδεσμεύσουν τα τρία αυτά όπλα είναι δεδομένο πως η Τουρκική Αεροπορία σύντομα θα αντιμετωπίσει κύριες προκλήσεις και επιχειρησιακά προβλήματα.
Όπως κατ’ επανάληψη έχουμε τονίσει είναι απαραίτητο, το στοίχημα για τη ΠΑ είναι τα νέα F-16V να αξιοποιούν νέα όπλα σε συνδυασμό με τα προηγμένα ηλεκτρονικά συστήματα του αεροσκάφους όπως είναι το ραντάρ AESA. Δεν νοείται να έχουμε το καλύτερο F-16 αλλά να χρησιμοποιούμε όπλα της δεκαετίας του 1990. Την ελληνική πλευρά ευνοεί η γεωπολιτική απομόνωση της Τουρκίας και η διαρκής αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ. Η Ελληνική πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΘΑ πρέπει να αδράξει την ευκαιρία και να διεκδικήσει νέα όπλα που θα κάνουν τη διαφορά και θα προσφέρουν ποιοτική ανάκτηση στο ισοζύγιο δυνάμεων.
Τα τρία νέα όπλα που έχουν κεντρίσει το ενδιαφέρον της ΠΑ και έχει ζητήσει να ενσωματωθούν στο λογισμικό του F-16V είναι τα παρακάτω:
AGM-84 Harpoon
AGM-158 JASSM
AGM-88E Advanced Antiradiation Guided Missile (AARGM)
Αδιαμφισβήτητα, πρόκειται για επιλογές που κάνουν τη διαφορά. Θα λέγαμε ότι πρόκειται για στρατηγικά όπλα. Η δύση της καριέρας των Mirage 2000 EGM/ BGM και των όπλων τους AM-39 Exocet Block II πρέπει αναπόφευκτα να φέρει τον νέο αντικαταστάτη. Ακόμα και εάν βρεθεί λύση στον γόρδιο δεσμό της σύμβασης τεχνικής υποστήριξης του στόλου των Mirage και των όπλων τους, εντούτοις τα βλήματα AM-39 Exocet είναι προς στο τέλος της ζωής τους. Οι επιτελείς της ΠΑ γνωρίζουν πολύ καλά την αξία των εξειδικευμένων ναυτικών βλημάτων ενώ το ΠΝ και αυτό συνηγορεί ως προς την υποστήριξη των ναυτικών επιχειρήσεων με φίλια μαχητικά και βλήματα αέρος – επιφανείας. Πρόκειται για το AGM-84N Block.2+ Harpoon.
Το AGM-84N Block.2+ Harpoon αποτελεί μια βελτιωμένη έκδοση του AGM-84D Block.1C Harpoon, το οποίο βρίσκεται σε υπηρεσία και από την Ελλάδα, με έμφαση στην ικανότητα εκτέλεσης δικτυοκεντρικών επιχειρήσεων, ενώ μπορεί να δεχθεί και δεδομένα εν πτήση έτσι ώστε να αυξηθεί η πιθανότητα προσβολής στόχων σε κίνηση.
Επιχειρησιακά, τα βλήματα της έκδοσης Block.2+ χρησιμοποιούνται από αεροσκάφη F/A-18 Super Hornet και P-8A Poseidon. Σε σχέση με την έκδοση Block.1C, το βλήμα ενσωματώνει σύστημα καθοδήγησης GPS, νέο σύστημα ζεύξης δεδομένων (data link), δυνατότητα ακύρωσης αποστολής εν πτήση και αυξημένη ανθεκτικότητα σε ηλεκτρονικές παρεμβολές και αντίμετρα.
AGM-158 JASSM
Η ΠΑ θα πρέπει λοιπόν όπως επισημαίνουν αρκετές πλευρές να απαιτήσει άμεσα την αποδεύσμεση συγκεκριμένου οπλικού συστήματος που θα αποτελέσει τον καθοριστικόπολλαπλασιαστή ισχύος για τον εκσυγχρονισμένο στόλο των F-16V. Αυτό είναι το βλήμα AGM-158A Joint Air toSurface Standoff Missile (JASSM). Πρόκειται για το νεότερο αυτόνομο συμβατικό Stand Off βλήμα υψηλής ακρίβειας, το οποίο σχεδιάστηκε αρχικά κατόπιν απάιτησης της USAF και του USN. Έχει σχεδιαστεί για την καταστροφή σταθερών στόχων υψηλής αξίας με ισχυρή αντιαεροπορική άμυνα αλλά και κινητών στόχων ενώ η άφεση του θα πραγματοποιείται σε μεγάλη απόσταση από το στόχο ώστε να εξασφαλίζεται η επιβιωσημότητα των χειριστών. Η εμβέλεια του AGM-158 JASSM εκτιμάται οτι ξεπερνάει τα 370+ km (230 νμ) με αποτέλεσμα να τοποθετείται στην κατηγορία των υπο-στρατηγικών όπλων όπως το SCLP–EG. Βρίσκεται σε επιχειρησιακή χρήση από το 2009 στις ΗΠΑ, Πολωνία, Αυστραλια και Φιλανδία.
Όπως και με το JSOW έτσι και το JASSM η κατεύθυνση γίνεται με ένα συνδυασμό από δέκτη δορυφορικής ναυτιλίας GPS και το σύστημα αδρανειακής ναυτιλίας INS που παρουσιάζουν υψηλής αντοχή σε συστήματα παρεμβολών σήματος GPS. Στη τελική φάση της πτήσης προς το στόχο το JASSM χρησιμοποιεί αυτόνομη τερματική καθοδήγηση υψηλής ακρίβειας με ερευνητή υπέρυθρων IR, το οποίο συνδυάζει την περιοχή που βρίσκεται στην πορεία του βλήματος με το σύστημα αυτόματης αναγνώρισης που εντοπίζει και εγκλωβίζει το στόχο με εξαιρετική ακρίβεια.
Αναφέρεται χαρακτηριστικά ότι η αποτελεσματικότητα του είναι τέτοια, ώστε να απαιτείται ένα μονάχα βλήμα για την εξουδετέρωση ενός στόχου υψηλής αξίας – ανεξαρτήτως καιρικών συνθηκών–. Το βάρος του JASSM είναι της τάξεως των 2250lbs ενώ στο σχεδιασμό του περιλαμβάνονται και χαρακτηριστικά Stealth που το καθιστούν δύσκολα διακριτό από τα εχθρικά ραντάρ αεράμυνας.
Αξίζει να σημειωθεί οτι η Ελλάδα είχε ζητήσει ανεπίσημα ενημέρωση για τη διαθεσιμότητα του όπλου την περίοδο 2009. Τότε όμως το ενδεχόμενο πώλησης του όπλου απο τις ΗΠΑ είχε απορριφθεί με το αιτιολογικό οτι δεν είχε ολοκληρωθεί η ανάπτυξη του..
Η επιλεκτική φιλοσοφία με την οποία διακατέχονται οι ΗΠΑ στην αποδέσμευση προηγμένων οπλικών συστημάτων αλλά και η έλλειψη ικανών πιστώσεων για την αγορά τους, ήταν τελικά πραγματικοί οι λόγοι που συντέλεσαν στην έλλειψη βλημάτων Stand Off από το οπλοστάσιο της ΠΑ για τα F-16C/D Block52+.
Σήμερα οι περισσότερες από αυτές τις παραμέτρους εξακολουθούν να υφίσταται αν και οι συνθήκες έχουν αλλάξει δραματικά και αναμένεται να μεταβληθούν περαιτέρω στην περιοχή του Αιγαίου και της Ν.Α Μεσογείου.
Εφόσον η ανάπτυξη συστοιχιών S-400 γίνει μια πραγματικότητα στην απέναντι ακτή του Αιγαίου, η προμήθεια του JASSM θα πρέπει να δρομολογηθεί άμεσα από την ΠΑ, με δεδομένες πλέον τις άριστες σχέσεις μεταξύ Ελλάδος – ΗΠΑ που ενισχύονται τα τελευταία χρόνια αξιοσημείωτα σε όλα τα επίπεδα αμυντικής συνεργασίας.
Ας μην ξεχνάμε οτι ανάλογη σε μεγάλο βαθμό ήταν και η περίπτωση της Πολωνίας, η οποία προμηθευτηκε σε πρώτη φάση μαχητικά F-16 Block 52+ Advanced και στη συνέχεια εγκρίθηκε η εξαγωγή του συγκεκριμένου οπλικού συστήματος καθώς η χώρα αυτή είχε να αντιμετωπίσει την επιχειρησιακή πρόκληση συνθηκών άρνησης πρόσβασης “A2D” που εξασφαλίζουν τα ρωσικά συστήματα S-400 απέναντι από τις χώρες μέλη του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Ευρώπη.
Η ίδια απειλή φαίνεται να επαναλαμβάνεται και στη δική μας γεωγραφική περιοχή από μια χώρα που μόνο «κατ’ εφημισμό» αποτελεί μέρος του δυτικού συνασπισμού καθώς ολοένα και περισσότερο απομακρύνεται με σταθερό ρυθμό από τις δομές και τους στόχους της Ατλαντικής Συμμαχίας.
AGM-88E Advanced Antiradiation Guided Missile (AARGM)
O πύραυλος αντι-ρανταρ AGM-88E AARGM αποτελεί αναβάθμιση του θρυλικού (πλέον) AGM-88Β/C HARM, τον οποίο χρησιμοποιούν η Ελλάδα και η Τουρκία για την προσβολή στόχων ραντάρ (σταθερά και κινητά), καθώς και Σταθμούς Επικοινωνιών. Η αναβάθμιση που φέρει ο AGM-88E AARGM σε σχέση με τον προκάτοχό του, είναι πιο σύγχρονο λογισμικό για αυξημένα ποσοστά επιτυχίας, παθητικό ραντάρ για να συνεχίζει να εγκλωβίζει ραντάρ τα οποία σταμάτησαν να εκπέμπουν, καθώς και επιπλέον ενεργό ερευνητή χιλιοστομετρικού κύματος για την τερματική του καθοδήγηση προς το στόχο.
Επίσης, διαθέτει και δορυφορική ζεύξη δεδομένων, για να στέλνει εικόνες του στόχου στο Κέντρο Επιχειρήσεων, λίγο πριν την πρόσκρουση του, το οποίο κι έχει ως αποτέλεσμα την εξακρίβωση της . Αν και το μέγιστο βεληνεκές δεν αυξήθηκε (παρέμεινε στα 150 χλμ), εντούτοις υπάρχει σε φάση ανάπτυξης νέα γενιά AGM-88, ο AGM-88G AARGM-ER, ο οποίος θα χρησιμοποιεί κινητήρα ramjet, με συνέπεια να επιτυγχάνει διπλάσιο βεληνεκές (της τάξης των 300 χλμ). Συνεπώς ο AGM-88G πρόκειται για ένα stand-off όπλο αντι-ρανταρ, ικανό να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα σε οποιαδήποτε αεράμυνα.
Όπως είναι φανερό, η ΠΑ οφείλει να συνδυάσει την αναβάθμιση των F-16 (που βρίσκεται σε εξέλιξη), με νέα όπλα που θα της δώσουν το πάνω χέρι σε μια ενδεχόμενη αναμέτρηση. Ένα από αυτά, είναι και οι πύραυλοι αντι-ρανταρ, οι οποίοι θα την βοηθήσουν να «αποσιωπήσει» το Τουρκικό ΣΑΕ, για το οποίο θα ακολουθήσει και αναλυτικό άρθρο σύντομα.
Παράλληλα, εξακολουθεί να υφίστανται η επιλογή εκτός της απευθείας απόκτησης νέων βλημάτων, αυτή της αναβάθμισης βλημάτων AGM-88B HARM σε AGM-88E AARGM.
Ανακεφαλαιώνοντας, η ΠΑ οφείλει να κινηθεί γρήγορα προς την απόκτηση αυτών των όπλων που θα προσδώσουν το ποιοτικό πλεονέκτημα έναντι της απειλής. Ταυτοχρόνως, πρέπει να ανοιχτοί και το κεφάλαιο νέων ατρακτιδίων όπως ναυτιλίας – στοχοποίησης, συλλογής πληροφοριών και ασφαλώς ηλεκτρονικού πολέμου. Μόνον τότε ο εκσυγχρονισμός των F-16V θα είναι 100% πετυχημένος και κυρίως ολοκληρωμένος.
Οι τρεις μεγαλύτερες παθογένειες των ελληνικών εξοπλισμών ήταν οι εξής:
Νέα οπλικά συστήματα χωρίς τα κατάλληλα πυρομαχικά
Νέα οπλικά συστήματα δίχως συμβάσεις τεχνικής υποστήριξης
Απαξίωση των οπλικών συστημάτων λόγω μη έγκαιρων εκσυγχρονισμών
Το στοίχημα εάν πραγματικά θέλουμε τα μαθήματα να γίνουν παθήματα είναι τα παραπάνω να τα αλλάξουμε. Και μπορούμε να τα αλλάξουμε κάνοντας τις σωστές επιλογές όπως χαρακτηριστικά συμβαίνει με τον εκσυγχρονισμό των F-16 και τα νέα όπλα που η ΠΑ θέλει να αποκτηθούν αφού έχει ζητήσει την ενσωμάτωση τους στο λογισμικό του Viper.
Είμαστε εν αναμονή εξελίξεων αφού σύντομα το ΓΕΑ θα γνωρίζει την απάντηση των Αμερικανών και της κατασκευάστριας εταιρείας αφενός προς την αποδέσμευση των όπλων και αφετέρου προς την ολοκλήρωση τους στο Viper και ειδικότερα εάν αυτή θα απαιτήσει επιπρόσθετα κόστη πιστοποίησης.
