Από τους «αρνητές» της πανδημίας μέχρι τον απλό πολίτη που αγοράζει «υπερβολικό» κρέας – η αθόρυβη εκκαθάριση τραπεζικών λογαριασμών είναι ήδη εδώ και απειλεί κάθε δημοκρατική κατάκτηση.
«Σας ενημερώνουμε ότι δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να σας εξυπηρετούμε. Ως αποτέλεσμα αυτής της απόφασης, ο λογαριασμός σας θα κλείσει εντός 14 ημερών. Το υπόλοιπο θα σας αποσταλεί με επιταγή στη διεύθυνση που έχουμε στο αρχείο μας».
Αυτό το σύντομο, ψυχρό μήνυμα είναι η σύγχρονη εκδοχή του οικονομικού αποκεφαλισμού. Και, με μαθηματική ακρίβεια, αργά ή γρήγορα θα φτάσει και στο δικό σας inbox. Δεν χρειάζεται να είστε δημόσιο πρόσωπο, πολιτικός αντίπαλος του συστήματος ή ακτιβιστής. Αρκεί να διατυπώσετε μια «απαγορευμένη» άποψη, να αγοράσετε το «λάθος» προϊόν ή απλώς να μην ευθυγραμμίζεστε με την κυρίαρχη αφήγηση. Το φαινόμενο ονομάζεται de-banking, και εξελίσσεται στο πιο ύπουλο εργαλείο κοινωνικού ελέγχου που γνώρισε ποτέ ο δυτικός κόσμος.
Από την Ιατρική Διαφωνία στην Οικονομική Εξορία
Η πρακτική είναι απλή: οι τράπεζες, κατ’ εντολήν ή με την σιωπηλή ενθάρρυνση του κράτους, κλείνουν λογαριασμούς πολιτών χωρίς καμία ουσιαστική εξήγηση. Το προφίλ του «στόχου» δεν περιορίζεται πλέον σε υπόκοσμο ή φοροφυγάδες. Επιφανείς γιατροί που άσκησαν κριτική στον υποχρεωτικό εμβολιασμό βρέθηκαν ξαφνικά χωρίς πρόσβαση στο τραπεζικό σύστημα. Πολιτικοί που τόλμησαν να αντιταχθούν σε σχέδια παγκοσμιοποίησης της εξουσίας είδαν τις επιχειρήσεις τους να στραγγαλίζονται. Για κάθε υψηλού προφίλ θύμα, υπάρχουν εκατοντάδες απλοί άνθρωποι που εξαφανίζονται οικονομικά, χωρίς δικαίωμα έφεσης, χωρίς δημόσιο λόγο. Κατηγορούνται για ένα έγκλημα σκέψης που δεν ορίζεται σε κανέναν ποινικό κώδικα.
Το πιο εξοργιστικό είναι η υποκρισία. Οι τράπεζες δεν έκλεισαν ποτέ τους λογαριασμούς των πολεμοκάπηλων που διέδωσαν τα ψεύδη για όπλα μαζικής καταστροφής στο Ιράκ, ούτε εκείνων που κατέστρεψαν τη Λιβύη με ανύπαρκτες απειλές. Οι διακινητές του σκευωρήματος Russiagate, που δίχασε βαθιά την αμερικανική κοινωνία, διατηρούν ανέπαφες τις τραπεζικές τους σχέσεις. Ο Τζέφρι Έπσταϊν είχε ανοιχτούς λογαριασμούς για χρόνια, παρόλο που οι τράπεζες πιθανότατα γνώριζαν τη δράση του. Το μήνυμα είναι σαφές: το έγκλημα δεν είναι η ηθική παράβαση, αλλά η αμφισβήτηση του αφηγήματος της εξουσίας.
Γιατί Δεν Υπάρχει Ελεύθερη Αγορά στο Χρήμα
Η συνηθισμένη –και βολική– υπεράσπιση των τραπεζών είναι ότι, ως ιδιωτικές εταιρείες, έχουν το δικαίωμα να επιλέγουν τους πελάτες τους. Όμως ο ισχυρισμός αυτός καταρρέει όταν αντιληφθούμε πως δεν υφίσταται ελεύθερη αγορά χρήματος. Το σημερινό χρηματοπιστωτικό σύστημα δεν είναι προϊόν αυθόρμητων οικονομικών δυνάμεων, αλλά κρατικός μηχανισμός επιβολής. Το νόμισμα είναι κρατικό χαρτί, η κυκλοφορία του επιβάλλεται με νομική βία, και οι τράπεζες λειτουργούν ως αδειοδοτημένοι πράκτορες του κράτους – προστατευμένες από χρεοκοπίες με κρατικές διασώσεις, ακριβώς επειδή υπηρετούν πολιτικές σκοπιμότητες. Δεν πρόκειται για τον φούρναρη που αρνείται να ψήσει μια τούρτα. Είναι σαν το κράτος να διατηρεί το αποκλειστικό δικαίωμα στην παραγωγή ψωμιού, να το μοιράζει μόνο μέσα από αδειοδοτημένους φούρνους και να διατάζει το κλείσιμό τους αν ο πελάτης έχει «λάθος» απόψεις. Οποιοσδήποτε αποκλειστεί, λιμοκτονεί.
Αυτή η λογική παραπέμπει ευθέως στο πέμπτο σημείο του Κομμουνιστικού Μανιφέστου: «Συγκέντρωση της πίστης στα χέρια του κράτους μέσω μιας εθνικής τράπεζας με κρατικό κεφάλαιο και αποκλειστικό μονοπώλιο». Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ και το σύστημα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας υλοποιούν ακριβώς αυτό το δόγμα. Σε μια πραγματική ελεύθερη αγορά, οι άνθρωποι θα επέλεγαν οικειοθελώς ένα αποκεντρωμένο, σπάνιο αγαθό – τον χρυσό – για την αποθήκευση του πλούτου τους. Τίποτα τέτοιο δεν συμβαίνει σήμερα.
Το Μέλλον: Από την «Παραπληροφόρηση» στο Αποτύπωμα του Άνθρακα
Τα σημάδια κλιμάκωσης είναι ορατά. Η PayPal διερεύνησε σοβαρά την επιβολή προστίμου 2.500 δολαρίων σε χρήστες που προωθούν «παραπληροφόρηση» – έναν όρο τόσο ελαστικό που μπορεί να καλύψει κάθε δυσάρεστη αλήθεια. Η Bank of America μοιράζεται αυτόματα όλες τις αγορές όπλων των πελατών της με το FBI. Δεν απαιτείται φαντασία για να υποθέσει κανείς ότι το ίδιο συμβαίνει με πλήθος άλλων δεδομένων.
Το επόμενο στάδιο είναι προφανές: το πλήρες κοινωνικό πιστωτικό σύστημα. Φανταστείτε το τραπεζικό σας προφίλ να αξιολογείται όχι μόνο με βάση την οικονομική σας συμπεριφορά, αλλά και τις αγορές σας. Αγοράσατε «υπερβολικό» κρέας και συνεπώς ξεπεράσατε το μηνιαίο επιτρεπόμενο ανθρακικό αποτύπωμα; Λυπούμαστε, ο λογαριασμός σας κλείνει στο όνομα της διάσωσης του πλανήτη και της διατήρησης των ESG σκορ της τράπεζας. Ο «πράσινος ολοκληρωτισμός» συναντά τον ψηφιακό φακελωματισμό, και η οικονομική σας ύπαρξη τίθεται σε διαρκή ομηρεία.
Πώς Αφορά την Ελλάδα και την Ευρώπη
Η παγίδα του de-banking είναι εξίσου επικίνδυνη για τον μέσο Έλληνα πολίτη. Η ευρωπαϊκή τραπεζική ενοποίηση, η αυστηροποίηση των κανονισμών για το «ξέπλυμα χρήματος» και η εκστρατεία κατά της «ρητορικής μίσους» δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου η ελευθερία του οικονομικού βίου εξαρτάται από την πολιτική συμμόρφωση. Η προωθούμενη ψηφιακή ευρωπαϊκή ταυτότητα και το ψηφιακό ευρώ μπορούν να μετατραπούν σε ηλεκτρονικό λουρί, επιτρέποντας τον άμεσο αποκλεισμό όποιου κρίνεται «ανεπιθύμητος» από έναν αλγόριθμο ή μια γραφειοκρατική επιτροπή. Σε μια χώρα που η οικονομική κρίση και τα capital controls ήδη έδειξαν πόσο εύθραυστη είναι η τραπεζική πρόσβαση, το μάθημα είναι καυτό: η οικονομική ελευθερία δεν είναι δεδομένη, ούτε προστατεύεται από την πολιτική ορθότητα.
Οι κοινωνίες που βυθίζονται σε υψηλής τεχνολογίας ολοκληρωτισμό ακολουθούν πάντα τον ίδιο δρόμο: πρώτα έλεγχος του αφηγήματος, μετά έλεγχος του πορτοφολιού. Το de-banking είναι η φυσική κατάληξη ενός συστήματος που δεν ανέχεται την ανεξάρτητη σκέψη. Και η απάντηση δεν μπορεί να είναι ο εφησυχασμός, αλλά η έμπρακτη απαίτηση για πολλαπλές, εναλλακτικές μορφές συναλλαγής πέραν του κρατικού μονοπωλίου – και πρωτίστως, η συνειδητοποίηση ότι η τραπεζική σχέση έχει μετατραπεί σε σχέση εξάρτησης από την εκάστοτε εξουσία.
Το επόμενο «θύμα» μπορεί να είστε εσείς, όχι γιατί παρανομήσατε, αλλά απλώς επειδή σκεφτήκατε διαφορετικά.
