Σύγχυση και έντονη ανησυχία… ακόμα και στο αμερικανικό Πεντάγωνο προκάλεσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, ο οποίος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο μείωσης της αμερικανικής στρατιωτικής δύναμης που βρίσκεται εδώ και δεκαετίες στη Γερμανία….
Όπως αναφέρεται στην Ουάσιγκτον, ένα τέτοιο βήμα δεν είχε σχεδιαστεί, αλλά πλέον εξετάζεται σοβαρά…
Άλλωστε δεν είναι η πρώτη φορά που θέτει το θέμα αυτό ο Trump, καθώς ήδη από την πρώτη του προεδρική θητεία είχε κάνει λόγο για την αποχώρηση 10.000 Αμερικανών στρατιωτών από τη Γερμανία…
Πόσο μάλλον τώρα που ο Αμερικανός πρόεδρος βρίσκεται σε έντονη αντιπαράθεση με το Βερολίνο και τον καγκελάριο Friedrich Merz, ο οποίος πρόσφατα άσκησε δριμεία κριτική στον Trump, υποστηρίζοντας πως οι ΗΠΑ ταπεινώνονται στον πόλεμο στο Ιράν.
Πολλοί αναλυτές μιλούν για σκηνικό απόλυτης ρήξης καθώς ο Trump έχει εκφράσει την απογοήτευση του για τη στάση που έχουν τηρήσει οι Σύμμαχοι του στο ΝΑΤΟ, και ιδιαίτερα η Ισπανία, η Ιταλία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, τους οποίους κατηγορει ότι δεν τον στήριξαν καθόλου στο πολεμικό του εγχείρημα κατά του Ιράν…
Στο Πεντάγωνο δεν το περίμεναν
Η δήλωση του Donald Trump για πιθανή απόσυρση μέρους των αμερικανικών στρατευμάτων από τη Γερμανία αποτέλεσε έκπληξη για τη στρατιωτική ηγεσία των ΗΠΑ, σύμφωνα με το Politico.
«Η απόφαση για το θέμα αυτό θα ληφθεί στο άμεσο μέλλον», έγραψε ο επικεφαλής του Λευκού Οίκου.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, πολλοί στο Πεντάγωνο έμαθαν για τα σχέδια του προέδρου από ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα.
Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τη πρόσφατα υιοθετημένη στρατηγική παγκόσμιας στρατιωτικής παρουσίας των ΗΠΑ, η οποία δεν προέβλεπε μειώσεις στην Ευρώπη.
«Το Πεντάγωνο δεν το περίμενε αυτό και δεν είχε σχεδιάσει καμία μείωση» δήλωσε πηγή με γνώση της κατάστασης.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, το ζήτημα πρέπει να ληφθεί «σοβαρά», καθώς ο Trump είχε ήδη θίξει το θέμα κατά την πρώτη του προεδρική θητεία.
Πρόκειται για την απόφαση του 2020 να αποσυρθούν 12.000 στρατιώτες από τη Γερμανία — κάτι που τελικά δεν υλοποιήθηκε.
Κατά τη δεύτερη θητεία του, ο Trump ενίσχυσε την κριτική του προς τους Ευρωπαίους συμμάχους, φτάνοντας ακόμη και σε απειλές αποχώρησης από το ΝΑΤΟ.
Αντιδράσεις και κίνδυνοι
Οι δηλώσεις του Trump έγιναν λίγο μετά τη συνομιλία του με τον Ρώσο πρόεδρο, Vladimir Putin και εν μέσω επίσκεψης Γερμανών στρατιωτικών στην Ουάσιγκτον.
Στο Βερολίνο προκάλεσαν απορία.
«Η πολιτική των ωμών απειλών του Trump έφτασε στο όριό της.
Η ρητορική του έχει κουράσει.
Η απόσυρση αμερικανικών στρατευμάτων από τη Γερμανία θα αποδυναμώσει σοβαρά τις ίδιες τις ΗΠΑ» δήλωσε Γερμανός αξιωματούχος.
Σύμφωνα με το Politico, η Γερμανία παραμένει βασική βάση για την αμερικανική στρατιωτική παρουσία: φιλοξενεί έως και 40.000 στρατιώτες, τις έδρες των Ευρωπαϊκών και Αφρικανικών Διοικήσεων των ΗΠΑ, καθώς και το μεγαλύτερο στρατιωτικό νοσοκομείο εκτός ΗΠΑ.
Οι ειδικοί σημειώνουν ότι μια γρήγορη αποχώρηση θα απαιτήσει σημαντικά έξοδα και μπορεί να αποδυναμώσει την αποτρεπτική ικανότητα.
«Υπάρχουν κόστη μεταφοράς και, ανάλογα με τον προορισμό, σημαντικά κατασκευαστικά έξοδα» δήλωσε ο αναλυτής Todd Harrison.
Όπως εξήγησε, χώρες όπως η Πολωνία δεν διαθέτουν τις απαραίτητες υποδομές για να φιλοξενήσουν τόσο μεγάλο αριθμό στρατιωτών.
Πίεση από την Ουάσιγκτον
Οι δηλώσεις για πιθανή απόσυρση στρατευμάτων εντάσσονται σε ευρύτερη κριτική του Trump προς το ΝΑΤΟ.
Σε συνέντευξή του στην Telegraph δήλωσε ότι εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο αποχώρησης των ΗΠΑ από τη Συμμαχία.
«Το ΝΑΤΟ δεν με επηρέασε ποτέ.
Πάντα ήξερα ότι είναι χάρτινος τίγρης» είπε ο Trump, προσθέτοντας ότι το ίδιο αντιλαμβάνεται και ο Vladimir Putin.
Νωρίτερα, ο υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio είχε επίσης ασκήσει κριτική στους συμμάχους, χαρακτηρίζοντας το ΝΑΤΟ «μονόδρομο».
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ωστόσο, αυτή η θέση δεν βρίσκει σύμφωνους.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Kaja Kallas δήλωσε ότι δεν βλέπει λόγους για τις αμερικανικές επικρίσεις:
«Οι απαιτήσεις των ΗΠΑ συμπίπτουν ουσιαστικά με αυτά που μπορούμε να προσφέρουμε…
Δεν καταλαβαίνω ποιο είναι το πρόβλημα» σημείωσε η Kallas
Σήμα προς Ρώμη και Μαδρίτη
Την προηγούμενη ημέρα, ο Donald Trump άφησε επίσης ανοιχτό το ενδεχόμενο αναθεώρησης της στρατιωτικής παρουσίας των ΗΠΑ και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ιταλία και η Ισπανία.
«Γιατί να μην το κάνω;
Η Ιταλία δεν μας βοήθησε σε τίποτα, και η Ισπανία συμπεριφέρθηκε απαίσια» υπογράμμισε ο Αμερικανός πρόεδρος.
Στη Ρώμη, οι δηλώσεις προκάλεσαν απορία.
Ο υπουργός Άμυνας Guido Crosetto δήλωσε: «Δεν καταλαβαίνω τους λόγους… Εκφράσαμε ακόμη και ετοιμότητα για αποστολή προστασίας της ναυσιπλοΐας».
Σύμφωνα με τον Crosetto, οι Αμερικανοί «εκτίμησαν ιδιαίτερα» τη διάθεση της Ιταλίας να συμβάλει στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Hormuz.
Σε τεντωμένο σκοινί
Η μεγαλύτερη ένταση ωστόσο του Trump καταγράφεται με τον καγκελάριο της Γερμανίας.
Σύμφωνα με το Politico, o καγκελάριος της Γερμανίας Friedrich Merz πέρασε μήνες βαδίζοντας σε τεντωμένο σκοινί στις σχέσεις του με τον πρόεδρο των ΗΠΑ.
Τώρα φαίνεται πως έχασε την ισορροπία.
Ο Merz είχε κάνει περισσότερες υποχωρήσεις από τους περισσότερους Ευρωπαίους ηγέτες για να διατηρήσει καλές σχέσεις με τον Trump, θεωρώντας στρατηγικά αναγκαίο να κρατήσει στενούς δεσμούς με έναν ηγέτη γνωστό για τη μνησικακία του.
Ωστόσο, υπό αυξανόμενη πολιτική πίεση στο εσωτερικό, ενίσχυσε την κριτική του προς τον Trump και προς τον πόλεμο στο Ιράν, ζητήματα ιδιαίτερα αντιδημοφιλή στη Γερμανία.
Με αιχμηρή κριτική για τον πόλεμο νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, ο καγκελάριος φαίνεται πως έχασε αυτή τη λεπτή ισορροπία — και ενόχλησε έντονα τον Trump.
Αφού ο Merz είπε σε μαθητές ότι οι ΗΠΑ «ταπεινώνονται» από το ιρανικό καθεστώς, ο Trump απάντησε με επίθεση μέσω Truth Social και απείλησε με το χειρότερο σενάριο για το Βερολίνο: την απόσυρση αμερικανικών στρατευμάτων από τη Γερμανία.
Παραμένουν ισχυρές οι σχέσεις
Ο Merz προσπάθησε να υποβαθμίσει την ένταση και να συνεχίσει κανονικά, δηλώνοντας ότι οι σχέσεις με τις ΗΠΑ παραμένουν ισχυρές.
«Συνεχίζουμε να εργαζόμαστε εδώ, όπως και σε άλλα στρατηγικά σημαντικά σημεία της Γερμανίας, μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους μας στο ΝΑΤΟ», δήλωσε.
Πρόσθεσε ότι η Γερμανία ενισχύει τον στρατό της «προς αμοιβαίο όφελος και για την ενίσχυση των διατλαντικών δεσμών».
Ο Merz πιθανότατα υπολόγιζε ότι το θέμα θα ξεχαστεί και ότι ο Trump θα υποχωρήσει σύμφωνα με την αρχή που στη Wall Street αποκαλείται «TACO» (Trump Always Chickens Out).
Είχε άλλωστε δει τον Trump να απειλεί τη Βρετανία και την Ισπανία χωρίς να προχωρά σε πράξεις, παρά τις διαφωνίες με τους ηγέτες Keir Starmer και Pedro Sánchez.
Ωστόσο, ο Trump συνέχισε την επίθεση:
«Ο καγκελάριος της Γερμανίας θα έπρεπε να ασχολείται περισσότερο με τον πόλεμο Ρωσίας/Ουκρανίας (όπου είναι εντελώς αναποτελεσματικός!) και με τα προβλήματα της χώρας του, όπως η μετανάστευση και η ενέργεια», έγραψε o Trump.
Αυτή η ένταση αποτελεί σημαντική αλλαγή σε σχέση με την προηγούμενη θετική σχέση των δύο ηγετών.
Ο Trump είχε παλαιότερα επαινέσει την κυβέρνηση Merz και τον είχε χαρακτηρίσει «φίλο».
Στρατηγική ισορροπίας
Η στρατηγική του Merz ήταν να αποφεύγει δημόσια σύγκρουση με τον Trump, παρά τις διαφωνίες για την Ουκρανία και το εμπόριο, ώστε να διατηρήσει επιρροή.
Αυτή η προσέγγιση αντανακλά τη γενικότερη στρατηγική της Γερμανίας: μείωση εξάρτησης από τις ΗΠΑ, αλλά ταυτόχρονη αναγνώριση ότι η αμερικανική στρατιωτική ισχύς παραμένει κρίσιμη.
Ωστόσο, κατά καιρούς ο Merz εκφράζει δημόσια δυσαρέσκεια — είτε λόγω των οικονομικών επιπτώσεων του πολέμου στο Ιράν είτε λόγω εσωτερικής πίεσης.
Με τη δήλωσή του περί «ταπείνωσης» των ΗΠΑ, ίσως ξεπέρασε τα όρια, προκαλώντας έναν πρόεδρο γνωστό για εκδικητικές αντιδράσεις.
Ρίσκα και πραγματικότητα
Παρά τους κινδύνους, Γερμανοί πολιτικοί εμφανίζονται σχετικά ψύχραιμοι.
Επισημαίνουν ότι οι ΗΠΑ χρειάζονται τη στρατιωτική παρουσία τους στη Γερμανία για παγκόσμιες επιχειρήσεις.
Ο Christoph Schmid δήλωσε: «Μια αποχώρηση δεν είναι εφικτή βραχυπρόθεσμα και θα αποδυνάμωνε τις επιχειρησιακές δυνατότητες των ΗΠΑ».
Κατά την πρώτη θητεία του, ο Trump είχε ανακοινώσει σχέδιο απόσυρσης 9.500 στρατιωτών, το οποίο δεν υλοποιήθηκε και τελικά ακυρώθηκε από τον Joe Biden.
Τώρα, ο Trump έχει περισσότερο χρόνο να υλοποιήσει παρόμοια σχέδια.
Για τον Merz, όμως, ο μεγαλύτερος κίνδυνος ίσως είναι η απώλεια επιρροής στον Trump — ιδιαίτερα σε ζητήματα όπως η στήριξη της Ουκρανίας.
Προσπάθεια εξομάλυνσης
Στο μεταξύ, ο Merz φαίνεται να προσπαθεί να αποκαταστήσει τη σχέση.
«Η προσωπική σχέση μεταξύ εμού και του Αμερικανού προέδρου παραμένει, κατά τη γνώμη μου, εξαιρετική», δήλωσε ο καγκελάριος της Γερμανίας.
www.bankingnews.gr
