Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου φτάνει στην αίθουσα όπου θα συνεδριάσει το υπουργικό συμβούλιο στην Ιερουσαλήμ. EPA, RONEN ZVULUN / POOL
Του ΜΙΧΑΛΗ ΙΓΝΑΤΙΟΥ
Στη σύγκρουση της Τουρκίας και των Ηνωμένων Πολιτειών, που δεν οφείλεται μόνο στην αγορά του ρωσικού συστήματος S-400 από την Άγκυρα, παρά τις αντιρρήσεις της Ουάσιγκτον, απουσιάζει από τον περασμένο Απρίλιο ένας πολύ ισχυρός παράγοντας, που θεωρείται ο απόλυτος εχθρός για τον Ταγίπ Ερντογάν: ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου.
Ποικίλουν οι αναλύσεις για την απουσία αυτή, αν και σύμφωνα με τα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης, ο κ. Νετανιάχου εργάστηκε υπόγεια για να έχει την γνωστή κατάληξη η υπόθεση των μαχητικών F-35 για την Τουρκία. Βεβαίως, η ακύρωση της πώλησης οφείλεται πρώτιστα στον 15μηνο αγώνα των μελών του Κογκρέσου, της οργάνωσης HALC, των Αρμενίων και του Εβραϊκού Λόμπι, που οδήγησαν τα πράγματα στο σημείο χωρίς επιστροφή. Δεν μπορούσε να γίνει με ένα τηλεφώνημα.
Τα νομοσχέδια που ψηφίστηκαν έδεσαν τα χέρια του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος μέχρι τη σύνοδο των G20 στην Οσάκα της Ιαπωνίας αντιστεκόταν και στην ακύρωση της πώλησης των F-35. Αλλά, αποδείχθηκε πως δεν είχε άλλη επιλογή.
Η αίσθηση που υπάρχει -παρά την κάθετη άρνησή του για τις κυρώσεις εναντίον της Τουρκίας- είναι ότι ο κ. Τραμπ θα αναγκαστεί εκ των πραγμάτων να συμφωνήσει για την τιμωρία της κατοχικής δύναμης. Όλες οι ενημερώσεις των μυστικών υπηρεσιών επιβεβαιώνουν τον πλήρη έλεγχο του Ταγίπ Ερντογάν από τον πρόεδρο της Ρωσίας, αλλά και τον κοινό σχεδιασμό τους για τη μελλοντική στρατιωτική συνεργασία τους, που αντιτίθεται στους κανόνες του ΝΑΤΟ.
Οι πληροφορίες που διακινούνται, και δεν επιβεβαιώνονται επίσημα από την Ουάσιγκτον, είναι η απουσία εμπιστοσύνης των Αμερικανών προς τους Τούρκους, με τους οποίους δεν μοιράζονται απόρρητες πληροφορίες εκτός στο πλαίσιο της συνεργασίας για τη Συρία.
Όσο και αν ακούγεται περίεργο, εκπρόσωπος του Πενταγώνου μιλώντας στο «Εθνος της Κυριακής» είπε ότι η συνεργασία μεταξύ των στρατιωτικών συνεχίζεται απρόσκοπτα. «Οι στρατιωτικές μας σχέσεις εξακολουθούν να είναι ισχυρές», τόνισε ο εκπρόσωπος και πρόσθεσε ότι η υπόθεση των S-400 είναι ένα άλλο θέμα: «Δεν θα βρεθούν ποτέ στον ίδιο χώρο (σ.σ: στην Τουρκία) με τα F-35”.
Η απουσία του κ. Νετανιάχου από το σκηνικό των αμερικανοτουρκικών σχέσεων είναι παράξενη και ίσως οφείλεται σε διάφορους λόγους:
Δεν εμπιστεύεται πλέον τον κ. Τραμπ, ο οποίος είναι αλλοπρόσαλλος και προβληματικός. Στο Ισραήλ πιστεύουν ότι δεν γνωρίζει τα θέματα εξωτερικής πολιτικής και ότι αδυνατεί να αντιληφθεί ότι ο επιχειρηματίας δεν μπορεί να μετατραπεί σε διπλωμάτη. Αυτό το πρόβλημα του, ότι τα πάντα είναι χρήμα, το χρησιμοποιεί με μαεστρία ο Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος στην Οσάκα τον εκβίασε ότι θα ακυρώσει την παραγγελία της Turkish Airlines των 100 πολιτικών αεροπλάνων Μπόινγκ και του τόνισε επανειλημμένα ότι τα 106 «τουρκικά F-35» θα προσφέρουν δισεκατομμύρια στην αμερικανική οικονομία.
Υπάρχει και μία άλλη «σχολή» που οσμίζεται ότι πίσω από τη σιωπή του Νετανιάχου βρίσκονται οι πολεμικές προετοιμασίες εναντίον του Ιράν. Στο Ισραήλ φαίνεται ότι έχουν αποφασίσει να είναι απόλυτα προετοιμασμένοι στην περίπτωση που η Τεχεράνη τους δώσει την ευκαιρία. Δεν περιμένουν βοήθεια από την κυβέρνηση του κ. Τραμπ, ο οποίος θεωρούν ότι ήδη έχει «νερώσει» το κρασί του στο θέμα του Ιράν.
Τονίζεται, πάντως, ότι η όποια πιθανότητα να έχει δημιουργηθεί υπόγειος δίαυλος επικοινωνίας με την Τουρκία αποκλείεται μετά και τη νέα επίθεση του Ερντογάν εναντίον του Εβραϊκού Κράτους, Άλλωστε, οι δημοσιεύσεις του Εβραϊκού Λόμπι για την κατοχική δύναμη χαρακτηρίζονται από έντονο και δικαιολογημένο «αντιτουρκισμό».
Βεβαίως, δεν πρέπει να ξεχνά κανείς ως ένα σημαντικό παράγοντα που τον επηρεάζει, και τις δικαστικές περιπέτειες του Ισραηλινού πρωθυπουργού, ο οποίος βρίσκεται σε μία διαδικασία διευθέτησης των προβλημάτων του. Πιστεύεται επίσης ότι οι επόμενες εκλογές θα επιβεβαιώσουν την παντοδυναμία του στην εσωτερική πολιτική σκηνή του Ισραήλ.
Η απουσία του κ. Νετανιάχου από το διεθνές προσκήνιο, προβληματίζει τη Λευκωσία, η οποία ανέμενε ότι μετά τις τουρκικές επιθέσεις στην κυπριακή ΑΟΖ το Ισραήλ θα έσπευσε σε (διπλωματική) βοήθεια, κάτι που δεν συνέβη. Η υποχώρηση του πρωθυπουργού του Ισραήλ -για ένα διάστημα, ελπίζουν οι Κύπριοι και Έλληνες διπλωμάτες- δεν πρέπει να σημαίνει και αλλαγή της στρατηγικής του στη Μεσόγειο, καθώς το Εβραϊκό Κράτος είναι αποφασισμένο να διατηρήσει την πρωτοκαθεδρία του στην ανατολική Μεσόγειο και γνωρίζει πως αν δημιουργηθεί κενό θα το εκμεταλλευθεί η Τουρκία με τη Ρωσία.
Παρά τις καλές του σχέσεις με τον Βλαντιμίρ Πούτιν, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός συνειδητοποίησε ότι ο πρόεδρος της Ρωσίας δεν έδειξε την ίδια εντιμότητα, αφού εκτός της Συρίας και της Τουρκίας σκέφτεται σοβαρά να εγκαταστήσει τους S-400 και στο Ιράν.
Οι πληροφορίες των Ισραηλινών αναφέρουν ότι η εγκατάσταση των ρωσικών συστημάτων στην ευρύτερη γειτονιά μας, αποτελεί απειλή για το Εβραϊκό Κράτος, που θα πρέπει να επανασχεδιάσει τους κανόνες ασφάλειας και άμυνας του.
Στο πλαίσιο αυτό, θα μπορούσε να προχωρήσει σε στρατιωτική συνεργασία με την Κυπριακή Δημοκρατία, που θα κάλυπτε το νησί και θα αντιμετώπιζε την τουρκική αεροπορική υπεροπλία πάνω από την Κύπρο. Σκέψεις και προτάσεις υπάρχουν πολλές, και η ψήφιση του νομοσχεδίου East Med Act των γερουσιαστών Ρόμπερτ Μενέντεζ και Μάρκο Ρούμπιο θα μπορούσε να λύσει τα χέρια των Ισραηλινών.
Η Ελλάδα ήδη έχει ανέβει στο τρένο, τονίστηκε χαρακτηριστικά από ελληνική πηγή, που μας είπε ότι ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας άκουσε αυτά που ήθελε να ακούσει από τους Ισραηλινούς συνομιλητές του. Είναι χαρακτηριστικό ότι το Εβραϊκό Λόμπι στην Ουάσιγκτον κινητοποίησε όλους τους μηχανισμούς για την υπερψήφιση του νομοσχεδίου. Και αυτή η κίνηση και μόνο σημαίνει πολλά…
