Σύμφωνα με ισραηλινά μέσα ενημέρωσης, τα οποία επικαλείται η Deutsche Welle, η κυβέρνηση στο Τελ Αβίβ κοιτάει με ανησυχία προς την Χάγη της Ολλανδίας – έδρα του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ) .
Η ανησυχία της ισραηλινής κυβέρνησης έρχεται μετά από πρόσφατες αναφορές ότι το δικαστήριο ενδέχεται να εκδώσει εντάλματα σύλληψης του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου , του υπουργού Άμυνας Yoav Gallant και του Herzi Halevi, αρχηγού του Γενικού Επιτελείου των Αμυντικών Δυνάμεων του Ισραήλ (IDF), πριν από το τέλος της εβδομάδας, την ώρα που υπάρχουν φόβοι ακόμα και για διεθνή παρέμβαση για να λυθεί το θέμα με την σύγκρουση στην Γάζα!
Ο Νετανιάχου σχολίασε την πιθανότητα εντάλματος σύλληψης την Παρασκευή, 26 Απριλίου, στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης X, γράφοντας: «Υπό την ηγεσία μου, το Ισραήλ δεν θα δεχτεί ποτέ οποιαδήποτε προσπάθεια του ΔΠΔ να υπονομεύσει το δικαίωμα της αυτοάμυνας».
Τι είδους ποινική υπόθεση θα μπορούσε να ασκήσει το ΔΠΔ εναντίον του Νετανιάχου;
Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο ερευνά μόνο άτομα και ενεργοποιείται μόνο όταν ένα άτομο είναι ύποπτο ότι είναι υπεύθυνο για ένα από τα τέσσερα βασικά εγκλήματα: γενοκτονία , εγκλήματα πολέμου , εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας ή έναρξη επιθετικού πολέμου.
Στην πραγματικότητα, το ΔΠΔ εξετάζει πιθανά εγκλήματα πολέμου που φέρονται να διαπράχθηκαν από το Ισραήλ από το 2021. Ταυτόχρονα, το δικαστήριο ερευνά επίσης παρόμοιες κατηγορίες εναντίον μαχητών της Χαμάς . Επιπλέον, επί του παρόντος βρίσκονται σε εξέλιξη έρευνες σχετικά με πράξεις βίας που φέρονται διαπράχθηκαν από Ισραηλινούς εποίκους στην Δυτική Όχθη. Όλες οι πλευρές αρνούνται το οτιδήποτε και μια διεθνής παρέμβαση φαντάζει όλο και πιο πιθανή!
Πότε το ΔΠΔ έχει δικαιοδοσία για τους Ισραηλινούς πολίτες;
Κατά κανόνα, το ΔΠΔ μπορεί να αναλάβει δράση μόνο όταν τα κράτη δεν μπορούν ή δεν πρόκειται να ασκήσουν κατηγορίες για τα όποια εγκλήματα σε εθνικό επίπεδο. Ο τρέχων πόλεμος καθιστά ακόμη πιο απίθανο από ότι συνήθως τα ισραηλινά δικαστήρια να κινήσουν ποινικές διαδικασίες εναντίον του αρχηγού της κυβέρνησής του, των υπουργών του ή της ηγεσίας του στρατού.
Επιπλέον, είτε η χώρα καταγωγής του δράστη πρέπει να έχει αναγνωρίσει πως το εν λόγω δικαστήριο έχει δικαιοδοσία — το Ισραήλ δεν το έχει κάνει — είτε η χώρα στην οποία φέρεται ότι έχει λάβει χώρα ένα έγκλημα . Αυτό θα μπορούσε κάλλιστα να ισχύει στην περίπτωση της Γάζας, καθώς τα παλαιστινιακά εδάφη έχουν υπογράψει το Καταστατικό της Ρώμης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Μαζί με το Ισραήλ δεν αναγνωρίζουν το ΔΠΔ οι ΗΠΑ, η Κίνα, η Ρωσία, η Ινδία, σχεδόν όλα τα αραβικά κράτη και το Ιράν.
Όταν κανένα από τα έθνη που συνδέονται με τα εγκλήματα δεν έχει υπογράψει τη Συνθήκη του ΔΠΔ, τότε το καθήκον της ανάθεσης της έρευνας στο ΔΠΔ εναπόκειται στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών — όπως συνέβη, για παράδειγμα, με την Λιβύη και το Σουδάν.
Ποιες συνέπειες θα μπορούσε να έχει ενδεχόμενο ένταλμα του ΔΠΔ για τον Νετανιάχου;
Το ένταλμα σύλληψης δεν είναι καταδίκη. Σε πρώτο βαθμό, είναι ένα σημάδι ότι το ΔΠΔ λαμβάνει αρκετά σοβαρά τις κατηγορίες εναντίον ενός ατόμου ώστε να τις διερευνήσει.
Σύμφωνα με την ιστοσελίδα του ΔΠΔ, «οι δικαστές θα εκδώσουν ένταλμα σύλληψης εάν κριθεί απαραίτητο για να διασφαλιστεί ότι το άτομο θα εμφανιστεί πράγματι στην δίκη, ότι δεν θα παρεμποδίσει ή θα θέσει σε κίνδυνο την έρευνα ή την διαδικασία του δικαστηρίου ή για να αποτρέψει το άτομο από την συνέχιση της διάπραξης εγκλημάτων».
Ωστόσο, καθώς το ΔΠΔ δεν διαθέτει αστυνομική δύναμη για να συλλάβει άτομα κατά των οποίων έχει εκδώσει εντάλματα, είναι πολύ απίθανο μέλη της ισραηλινής κυβέρνησης να εμφανιστούν ποτέ ενώπιον δικαστών στην Χάγη.
Βέβαια, σύμφωνα πάντα με την DW, ένα ένταλμα σύλληψης θα περιόριζε σημαντικά την ελευθερία κινήσεων που απολαμβάνουν ο Νετανιάχου και οι συνεργάτες του, καθώς καθένας από τους 124 υπογράφοντες της συνθήκης του ΔΠΔ υποχρεούται να συλλαμβάνει άτομα με εκκρεμή εντάλματα και να τα παραδίδει στο δικαστήριο.
