Με αφορμή πληροφορίες που περιήλθαν εις γνώσιν μου από τρίτους, με αισθήματα απορίας αλλά και εύλογου προβληματισμού, έλαβα γνώση της εξελισσόμενης διαδικασίας εκλογής καθηγητού σε κάποιο Ελληνικό Πανεπιστήμιο.
Οφείλω, χάριν διαφάνειας και θεσμικής σαφήνειας, να επισημάνω ότι τυγχάνω συνταξιούχος καθηγητής του Υπουργείου Παιδείας της Ελληνικής Δημοκρατίας, έχοντας υπηρετήσει, μεταξύ άλλων, και ως Διευθυντής της Αθωνιάδας Ακαδημίας του Αγίου Όρους και έχω διδάξει στο εξωτερικό σε ξένες σχολές.
Δυνάμει του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου, έχω το δικαίωμα συμμετοχής σε πανεπιστημιακές διαδικασίες εκλογής μελών ΔΕΠ και, συνακόλουθα, έχω καταθέσει εμπροθέσμως πλήρη φάκελο υποψηφιότητας.
Δυστυχώς, η πρακτική που ακολουθείται επί δεκαετίες στις διαδικασίες επιλογής μελών ΔΕΠ στα ελληνικά πανεπιστήμια έχει προκαλέσει σοβαρά ερωτήματα και απορίες ως προς την αντικειμενικότητα, τη θεσμική αξιοκρατία και την ουσιαστική αναγνώριση της επιστημονικής αριστείας· ζήτημα το οποίο, άλλωστε, επανειλημμένως και ευλόγως σχολιάζετε δημοσίως, από Σίτε κατά καιρούς και ενίοτε από τον Τύπο.
Ιδίως δε, έχω κατ’ επανάληψιν υποστηρίξει –και εγγράφως με νομικά υπομνήματα– ότι σε περίπτωση κατά την οποία ο υποψήφιος, για τη θέση καθηγητού, θα τυγχάνει τακτικό, εψηφισμένο μέλος κάποιας αναγνωρισμένης Ακαδημίας των Επιστημών, ημεδαπής ή αλλοδαπής,
τότε, τα αρμόδια πανεπιστημιακά όργανα, εκτιμώ ότι οφείλουν να λαμβάνουν το γεγονός αυτό ως δεσμευτικό και καθοριστικό κριτήριο εκλογής του!!
Ο τίτλος του Ακαδημαϊκού αποτελεί τον ανώτατο βαθμό επιστημονικής διάκρισης που δύναται να φέρει πανεπιστημιακός διδάσκαλος και, θεσμικά, υπερβαίνει τη βαθμίδα του τακτικού καθηγητή (καθότι ελάχιστοι, πολύ ελάχιστοι, εκλέγονται Ακαδημαϊκοί κάποιας Ακαδημίας των Επιστημών).
Εξ όσων γνωρίζω, σήμερα, σπάνια, αλλά θα συναντήσεις κάποιον Ακαδημαϊκό εν ενεργεία σε Πανεπιστήμιο της Ελλάδας, ο οποίος να είναι τακτικό, εψηφισμένο μέλος κάποιας Ακαδημίας των Επιστημών (εάν κάνω λάθος ενημερώστε με).
Παρά ταύτα, το κριτήριο αυτό, το οποίο σε άλλα κράτη συναποτελεί αυτονόητη ένδειξη ύψιστης επιστημονικής αναγνώρισης, φαίνεται να παραγνωρίζεται συστηματικά στο ελληνικό πανεπιστημιακό σύστημα του Ελληνικού Υπουργείου Παιδείας, παρά τις Ευρωπαϊκές Οδηγίες και το ευρύτερο Κοινοτικό Δίκαιο για το πρωτόκολλο τιμής σε Ακαδημαϊκούς Ακαδημιών τών Επιστημών.
Μάλιστα αρκετοί καθηγητές πανεπιστημίων κυρίως στην Ελλάδα, σφετερίζονται παράνομα τον τίτλο αυτό και αυτο-τιτλοφορούνται παράτυπα και παράνομα ως Ακαδημαϊκοί,
δίχως να έχουν κριθεί για αυτή την ύψιστη βαθμίδα, από κάποια Ακαδημία των Επιστημών. Επιπλέον θεωρούν τον εαυτό τους κατάλληλο, ώστε να κρίνουν Ακαδημαϊκό, που θα τύχει νάνε υποψήφιος στη σχολή τους!!
Αντιθέτως, η απόρριψη υποψηφιοτήτων, κι εμού στο παρελθόν, συχνά αιτιολογείται αορίστως και αντιφατικώς με την επίκληση της δήθεν έλλειψης ad hoc συνάφειας, ακόμη και όταν οι κρίνοντες εμφανίζουν εξίσου –αν όχι περισσότερο– ευρύ ή συγγενές γνωστικό αντικείμενο.
Η πρακτική αυτή δεν συνάδει ούτε με την αρχή της ισότητας, ούτε με τη διαφάνεια, ούτε το κράτος δικαίου. Γι αυτό καταληκτικώς, επιμένω στη θεσμική θέση ότι, όταν ο εψηφισμένος ως Ακαδημαϊκός κάποιας αναγνωρισμένης Ακαδημίας των Επιστημών, θα επιθυμεί να συμμετάσχει εκ νέου σε διαδικασία εκλογής καθηγητού Πανεπιστημίου στη Χώρα μας, η σύννομος Πολιτεία οφείλει, διά ρητής νομοθετικής πρόβλεψης, να αναγνωρίζει αυτοδικαίως τη θέση και τη βαθμίδα αυτή, ως ελάχιστη και έμπρακτη αναγνώριση της διεθνούς επιστημονικής βαρύτητας και της διεθνούς ακτινοβολίας, της προβολής και της προσφοράς του, μέσω αυτού και της πατρίδας μας Ελλάδας ως διεθνούς διάκρισης. Ο ίδιος ήμουν υποψήφιος και για Νόμπελ Ειρήνης 2025.
Δεν μπορεί ο νεαρός αθλητής όταν βραβεύεται με διεθνή μετάλλια να λαμβάνει τιμής ένεκεν τους βαθμούς αξιωματικού του ελληνικού στρατού και ο Ακαδημαϊκός που όλη του τη ζωή προβάλλει διεθνώς την Ελλάδα μας, αυτό να μην του αναγνωρίζεται, όταν μάλιστα θέλουμε να λέμε είμαστε Χώρα πολιτισμού, γραμμάτων, τέχνης, παιδείας.
Η επιστημοσύνη δεν δύναται να εξαρτάται από συγκυρίες, ισορροπίες ή εσωτερικούς μηχανισμούς, αλλά οφείλει να τιμάται θεσμικά, διαφανώς και αξιοκρατικώς, την επιστήμη και τον επιστήμονα, που προβάλει επί σειρά ετών, διεθνώς την πατρίδα του, στον ύψιστο βαθμό της ανθρώπινης γνώσης.
Η Κυβέρνηση και το Υπουργείο Παιδείας καλείται να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων και να τιμήσει τους Ακαδημαϊκούς Ακαδημιών τών Επιστημών που προβάλλουν τη Χώρα μας διεθνώς επί σειρά ετών.
Γράφει ο Δρ Παναγόπουλος Αλέξιος
