Το θέμα είναι σε ποιές ενέργειες θα προβούμε εμείς, προκειμένου να μην υλοποιηθούν αυτά τα μέτρα εφιάλτης της προσωπικής ζωής.
Tα μετρητά όσο θα περνάει ο καιρός θα λιγοστεύουν
Στη σημερινή εποχή χρειαζόμαστε μετρητά;
Οι άνθρωποι έχουν χρησιμοποιήσει όλα τα είδη των αντικειμένων για την ανταλλαγή αγαθών οικονομικής αξίας – σπάνια μέταλλα, τροφές, κρασί ή οτιδήποτε μπορεί να έχει κάποια ισοδύναμη αξία με το αντικείμενο που ανταλλάσσεται.
Αυτά τα αντικείμενα σιγά σιγά αγοράζονταν με χρήματα σε μεταλλική μορφή, με τα χαρτονομίσματα να αντικαθιστούν τα περισσότερα νομίσματα, και τις ψηφιακές μορφές όλο και περισσότερο να αντικαθιστούν το χαρτί.
Μπορεί τα φυσικά μετρητά να εξαφανιστούν εξ ολοκλήρου;
Οι οικονομολόγοι βλέπουν μεγάλα πλεονεκτήματα σε μια κοινωνία χωρίς μετρητά: χαμηλότερα κόστη συναλλαγών, νέα εργαλεία για τη διαχείριση της οικονομικής ανάπτυξης και το τέλος της φοροδιαφυγής και της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.
Οι επικριτές βλέπουν μια διάβρωση της ιδιωτικής ζωής, φοβούμενοι τη δύναμη που πιθανόν μπορούν να αποκομίσουν οι ολιγάρχες του πολιτικού και οικονομικού περιβάλλοντος, όπως και την αύξηση της ανισότητας.
Η κατάσταση
Η Σουηδία μπορεί να είναι η κοινωνία που λειτουργεί με τα λιγότερα μετρητά, με τα τραπεζογραμμάτια και τα κέρματα να αντιπροσωπεύουν μόλις το 1,7% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος της.
Οι εκκλησίες ήταν οι πρώτες που υιοθέτησαν δωρεές μέσω κινητών τηλεφώνων, ενώ η κεντρική τράπεζα της εξετάζει εάν θα εκδώσει δικό της κρυπτονόμισμα.
Οι κάτοικοι της Κίνας κινούνται όλο και περισσότερο χωρίς μετρητά, χάρη σε ένα σύστημα που χρησιμοποιεί κρυπτογραφημένους κωδικούς, για συναλλαγές σε τηλέφωνα.
Μια κοινοπραξία πιστωτικών καρτών εργάζεται για την επέκτασή της σε παγκόσμιο επίπεδο. Στην Ινδία, 255 εκατομμύρια άνθρωποι χρησιμοποιούν την Paytm, μία νεοφυής ηλικίας επτά χρόβων, που υποστηρίζεται από την Alibaba Group Holding της Κίνας, για να πραγματοποιούν πληρωμές μέσω ενός εικονικού πορτοφολιού.
Η Ινδία θορυβήθηκε από την απόφαση της κυβέρνησης τον Νοέμβριο του 2016, να αντικαταστήσει ξαφνικά τους μεγαλύτερους λογαριασμούς που αποτελούσαν το 86% του νομίσματος που κυκλοφορούσε, για να αντιμετωπίσει τις φορολογικές απάτες και τους παραχαράκτες.
Η έλλειψη λογαριασμών αντικατάστασης, σήμαινε ότι οι επιχειρήσεις αγωνίζονταν να πληρώσουν μισθούς και εκατομμύρια φτωχών δεν μπορούσαν να αγοράσουν τρόφιμα.
Η κυβέρνηση υποχώρησε τον Ιούνιο του 2017, αφού το φιάσκο εμπόδισε την οικονομική ανάπτυξη.
Στην Αυστραλία, η Citibank σταμάτησε να δέχεται μετρητά στα καταστήματά της αφού οι περισσότεροι πελάτες της είδαν με καλό μάτι τις ψηφιακές συναλλαγές.
Και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αποφάσισε να σταματήσει να παράγει το χαρτονόμισμα των 500 ευρώ το 2018 για την αντιμετώπιση της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.
Η ιστορία
Από τη ρωμαϊκή εποχή, οι άνθρωποι έχουν δοκιμάσει πολλές εναλλακτικές λύσεις για τη μεταφορά φορτίων μετρητών.
Οι Άραβες έμποροι ανέπτυξαν ένα σύστημα με συναλλαγματικές ισοτιμίες για τη χρηματοδότηση διεθνών συναλλαγών, ένα σύστημα που εξαπλώθηκε στην Ευρώπη κατά τα τέλη του Μεσαίωνα.
Το πιο πρόσφατο γνωστό παράδειγμα ενός σύγχρονου τσεκ, γράφτηκε με το χέρι και αντλήθηκε σε λογαριασμό στην Clayton και Morris, την τράπεζα στο Λονδίνο, στις 16 Φεβρουαρίου 1659.
Η επόμενη επανάσταση ξεκίνησε με ένα ξεχασμένο πορτοφόλι.
Το 1949 ο Αμερικανός επιχειρηματίας Frank McNamara επισκέφθηκε το εστιατόριο Majors Cabin Grill στη Νέα Υόρκη και είχε μια στιγμή αμηχανίας πριν η γυναίκα του πληρώσει την «λυπητερή».
Αλλά του έδωσε μια ιδέα και μήνες αργότερα επέστρεψε στο ίδιο εστιατόριο, πληρώνοντας αυτή τη φορά με μία μικρή κάρτα από χαρτόνι.
Έτσι γεννήθηκε η βιομηχανία πιστωτικών καρτών.
Λίγο αργότερα, οι τράπεζες άρχισαν να υιοθετούν υπολογιστικά συστήματα, που διευκόλυναν την παρακολούθηση των χρημάτων ψηφιακά.
Στη συνέχεια ήρθε η πρώτη αυτόματη ταμειακή μηχανή στο Λονδίνο το 1967.
Οι χρεωστικές κάρτες είχαν δοκιμαστεί για πρώτη φορά το προηγούμενο έτος, αλλά άρχισαν να εκδίδονται σε μεγάλες ποσότητες στη δεκαετία του ’80, καθώς αυξάνονταν τα δίκτυα ΑΤΜ.
Η ηλεκτρονική τραπεζική εκτοξεύθηκε την επόμενη δεκαετία, καταργώντας την κυριαρχία των μετρητών για πάντα.
Η διένεξη
Για τις κυβερνήσεις, η εξάλειψη των μετρητών θα καταστήσει ευκολότερη την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και της διακίνησης ναρκωτικών.
Οι επιχειρήσεις όχι μόνο θα εξοικονομήσουν χρήματα για το κόστος των συναλλαγών, αλλά θα μπορούν να επωφεληθούν, εάν οι πληρωμές χωρίς καθυστέρηση κάνουν τους καταναλωτές να αγοράσουν περισσότερα.
Μερικοί οικονομολόγοι λένε ότι χωρίς μετρητά, οι κεντρικές τράπεζες θα μπορούν να καταπολεμήσουν αποτελεσματικότερα τις οικονομικές καθυστερήσεις, επιβάλλοντας αρνητικά επιτόκια – αποτελεσματικά έναν φόρο επί των αποταμιεύσεων που θα ενθάρρυνε τις δαπάνες – εάν δεν υπάρχουν διαθέσιμα χρηματικά διαθέσιμα, ως τρόπος αποφυγής της ποινής.
Οι επικριτές λένε ότι σε μία οικονομία μόνο ψηφιακή, οι κυβερνήσεις και οι τράπεζες θα πάρουν τον έλεγχο της οικονομικής μας ζωής, και με το πάτημα ενός κουμπιού, μπορούν να μας αφήσουν χωρίς δεκάρα.
Τα δίκτυα επίσης μπορεί να αποτύχουν.
Και όλοι θα είναι ευάλωτοι σε μία κυβερνοεπίθεση ή μία διακοπή ρεύματος, όπως οι κάτοικοι του Πουέρτο Ρίκο μετά τον τυφώνα Maria, που κατέστρεψε ένα μεγάλο μέρος του ηλεκτρικού δικτύου του νησιού το Σεπτέμβριο 2017.
Για τους φτωχούς του κόσμου, οι αντιρρήσεις για τη μετάβαση σε κοινωνία χωρίς μετρητά έχουν κάποια υπόσταση.
Δισεκατομμύρια φτωχοί άνθρωποι στον αναπτυσσόμενο κόσμο εξαρτώνται από τα μετρητά, για να αγοράσουν αγαθά για πολύ μικρά ποσά, συχνά στοιχίζουν μόνο σεντς.
Δεν μπορούν όλοι να έχουν τηλέφωνα ή άλλα μέσα αλληλεπίδρασης με ένα ψηφιακό δίκτυο μετρητών.
Κάτι τέτοιο μπορεί να μετατρέψει τους ανθρώπους που δεν έχουν πρόσβαση στις τραπεζικές υπηρεσίες σε πολίτες δεύτερης κατηγορίας.
Από την άλλη πλευρά, υπηρεσίες όπως το Paytm στην Ινδία και τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας, όπως το M-Pesa της Κένυας, επέτρεψαν στους ανθρώπους σε απομακρυσμένα χωριά να δοκιμάσουν νεότερες υπηρεσίες όπως δάνεια μικροεπιχειρήσεων.
Σίγουρα τα μετρητά όσο θα περνάει ο καιρός θα λιγοστεύουν.
Μέχρι να εξαλειφθούν όμως εντελώς, υπάρχουν ακόμα ζητήματα που χρειάζονται προβληματισμό, σκέψη και εξεύρεση ρεαλιστικών λύσεων.
bankingnews.gr, id-ont.blogspot.gr
