Η Επίθεση στον Αγωγό των 7 Εκατομμυρίων Βαρελιών Ημερησίως Πυροδοτεί Ενεργειακό Συναγερμό και Εκτόξευση Τιμών
Σε μια εξέλιξη που προκαλεί σοβαρή ανησυχία στις ευρωπαϊκές αγορές ενέργειας, η Saudi Aramco προχώρησε σε ακυρώσεις και αναβολές φορτίων αργού πετρελαίου προς ευρωπαϊκά διυλιστήρια, μετά τη διακοπή λειτουργίας του στρατηγικής σημασίας αγωγού Ανατολής-Δύσης. Ο αγωγός, δυναμικότητας 7 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως, παραμένει εκτός λειτουργίας από τις 10 Σεπτεμβρίου, όταν δέχθηκε πολλαπλές επιθέσεις με drones
Η Επίθεση στον Αγωγό
Σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Ενέργειας της Σαουδικής Αραβίας, ο αγωγός Ανατολής-Δύσης υπέστη πολλαπλές επιθέσεις το πρωί της Πέμπτης 10 Σεπτεμβρίου 2026, στις περιοχές του Ριάντ και της Μεδίνας . Ο αγωγός έκλεισε «ως προληπτικό μέτρο», χωρίς να δοθεί χρονοδιάγραμμα επαναλειτουργίας .
Οι επιθέσεις αποδίδονται σε drones που εκτοξεύτηκαν από το Ιράκ, σύμφωνα με αναφορές . Η Σαουδική Αραβία κατηγόρησε ιρακινή πολιτοφυλακή για την επίθεση . Παράλληλα, οι Χούθι της Υεμένης εξαπέλυσαν αιφνιδιαστική επίθεση κατά μήκος της Ερυθράς Θάλασσας, φτάνοντας μέχρι το στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, θέτοντας υπό την επιρροή τους τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή .
Η Στρατηγική Σημασία του Αγωγού
Ο αγωγός Ανατολής-Δύσης, μήκους 1.200 χιλιομέτρων, μεταφέρει αργό από τα πετρελαϊκά κοιτάσματα της ανατολικής Σαουδικής Αραβίας προς το λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα, παρακάμπτοντας τα Στενά του Ορμούζ . Κατασκευάστηκε τη δεκαετία του 1980 ως εναλλακτική διαδρομή κατά τον πόλεμο Ιράν-Ιράκ και είχε καταστεί κρίσιμος για τη Σαουδική Αραβία, ιδιαίτερα μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ τους τελευταίους έξι μήνες .
Οι Ακυρώσεις και οι Επιπτώσεις
Τα Ευρωπαϊκά Διυλιστήρια Πλήττονται
Σύμφωνα με πηγές της αγοράς που επικαλείται το Argus Media, τουλάχιστον τρία ευρωπαϊκά διυλιστήρια ενημερώθηκαν ότι τα φορτία τους για τα τέλη Σεπτεμβρίου είτε ακυρώνονται είτε μετατίθενται έως και τον Νοέμβριο . Άλλα δύο διυλιστήρια αναμένουν ενημέρωση για τις προμήθειες του Σεπτεμβρίου .
Μία πηγή της αγοράς δήλωσε ότι όλα τα σαουδαραβικά φορτία που ήταν προγραμματισμένα για το τελευταίο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου κινδυνεύουν να ακυρωθούν. Η ίδια πηγή εκτίμησε ότι στο Γιανμπού απομένουν αποθέματα αργού για περίπου πέντε ημέρες .
Η Orlen Αναζητά Εναλλακτικές
Η πολωνική Orlen, η οποία προμηθεύεται περίπου 40% του αργού της από τη Saudi Aramco, βρίσκεται σε κατάσταση συναγερμού . Η εταιρεία προμηθεύεται εναλλακτικά φορτία από τη Βόρεια Θάλασσα (Grane, Johan Sverdrup, Johan Castberg), καθώς και από τις ΗΠΑ (WTI Midland) και το Καζακστάν (CPC Blend) . Τουλάχιστον τέσσερα προγραμματισμένα ταξίδια δεξαμενοπλοίων από το Σίντι Κερίρ προς το Γκντανσκ απέτυχαν .
Η Orlen διαβεβαίωσε ότι τα διυλιστήριά της σε Πολωνία, Λιθουανία και Τσεχία συνεχίζουν να τροφοδοτούνται κανονικά .
Η Εκτόξευση των Τιμών
Η διαταραχή του εφοδιασμού οδήγησε σε κατακόρυφη άνοδο των τιμών. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent διαπραγματεύονταν κοντά στα 108 δολάρια το βαρέλι, ενώ οι τιμές φυσικών φορτίων στην ευρωπαϊκή αγορά εκτοξεύτηκαν ακόμη υψηλότερα, με το dated Brent να φτάνει τα 122 δολάρια . Ορισμένα φορτία, όπως το Forties της Βόρειας Θάλασσας, ξεπέρασαν τα 136 δολάρια το βαρέλι .
Οι Επόμενες Κινήσεις της Σαουδικής Αραβίας
Η μείωση των ροών μέσω της Ερυθράς Θάλασσας θα ωθήσει τη Σαουδική Αραβία να επιχειρήσει να εξάγει περισσότερο πετρέλαιο μέσω των Στενών του Ορμούζ, χρησιμοποιώντας τις λεγόμενες «σκοτεινές αποστολές» (dark shipments) – πλοία με απενεργοποιημένους πομπούς – όπως κάνουν ήδη τα ΗΑΕ και το Ιράκ . Τέτοιες αποστολές έχουν επιτρέψει στις χώρες του Κόλπου να εξάγουν 7 έως 9 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ποσό που αντιστοιχεί στο 30% έως 40% των προπολεμικών όγκων .
Σύμφωνα με στοιχεία της Vortexa, η Σαουδική Αραβία φόρτωσε 22 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου σε 12 πλοία στο Ρας Τανούρα/Τζουαϊμά κατά την εβδομάδα 7-13 Σεπτεμβρίου, έναντι 6-7 πλοίων την εβδομάδα τις προηγούμενες τρεις εβδομάδες .
Τι Σημαίνει για την Ελλάδα
Σύμφωνα με τον ενεργειακό αναλυτή Νίκο Φιλιππίδη, δεν διαφαίνεται άμεσος κίνδυνος επάρκειας για την Ελλάδα. Ωστόσο, το μεγάλο πρόβλημα για την ελληνική οικονομία είναι οι τιμές και ο κίνδυνος περαιτέρω αύξησής τους. Μέσω του αγωγού Ανατολής-Δύσης μεταφέρονταν περίπου 4 έως 5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως – σε μια παγκόσμια αγορά ημερήσιας παραγωγής 100-105 εκατομμυρίων βαρελιών, η απώλεια αντιστοιχεί στο 4%-5% της παγκόσμιας προσφοράς .
