Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών ξεσκεπάζει το αδιέξοδο της Δύσης, μιλά για «στρατηγική ήττα», στήριξη των αντικαθεστωτικών «ρελοκάντ» και αποκαλύπτει τις προκλήσεις που οδήγησαν στην ειδική στρατιωτική επιχείρηση.
Με μια δραματική παρέμβαση που επιβεβαιώνει το βάθος του ρήγματος Ανατολής-Δύσης, ο Σεργκέι Λαβρόφ προειδοποίησε ότι ο λεγόμενος «πολιτισμένος» κόσμος έχει ουσιαστικά επιβάλει τελεσίγραφο στη Μόσχα. Σε συνέντευξή του στο ρωσικό πρακτορείο TASS, ο επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας τόνισε πως «η κατάσταση δεν είναι αστεία» και πως ολόκληρο το δυτικό οικοδόμημα έχει συσπειρωθεί με στόχο την αποδυνάμωση της Ρωσίας.
Οι δηλώσεις έρχονται σε μια συγκυρία όπου η ένταση στις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, το ΝΑΤΟ και μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής ένωσης έχει φτάσει σε πρωτόγνωρα επίπεδα. Ο Λαβρόφ δεν άφησε περιθώρια παρερμηνειών: η Δύση όχι μόνο επιδιώκει τη «στρατηγική ήττα» της χώρας του, αλλά χρηματοδοτεί ενεργά δίκτυα Ρώσων αντιφρονούντων που δρουν από το εξωτερικό με στόχο την υπονόμευση της εσωτερικής συνοχής.
Το «τελεσίγραφο» και η σοβαρότητα της στιγμής
Σύμφωνα με τον Ρώσο υπουργό, η ρητορική της Δύσης έχει σκληρύνει επικίνδυνα. Από το Κρεμλίνο εκτιμούν πως Ουάσιγκτον και ευρωπαϊκές πρωτεύουσες προσπαθούν να επιβάλουν όρους που ισοδυναμούν με άνευ όρων συνθηκολόγηση, κάτι που η ρωσική ηγεσία απορρίπτει κατηγορηματικά. «Τα κεντρικά κανάλια μας δείχνουν όλα όσα σχεδιάζει η Δύση. Και μάλλον είναι σημαντικό να τα βλέπουν όλοι, για να καταλάβουν ότι η κατάσταση είναι σοβαρή. Ο Πρόεδρος δεν το κρύβει», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Λαβρόφ, υπογραμμίζοντας πως η ρωσική κοινή γνώμη πρέπει να αντιληφθεί το μέγεθος της απειλής.
Η φράση «στρατηγική ήττα» επανέρχεται όλο και συχνότερα στα δυτικά επιτελεία. Πρόκειται για έναν όρο που παραπέμπει ευθέως στην επιθυμία για αλλαγή καθεστώτος ή, τουλάχιστον, για οριστικό γεωπολιτικό παραγκωνισμό της Μόσχας. Από ρωσικής πλευράς, αυτό εκλαμβάνεται ως άμεση κήρυξη υβριδικού πολέμου, στον οποίο η στρατιωτική σύγκρουση στην Ουκρανία αποτελεί μόνο την αιχμή του δόρατος.
Οι «ρελοκάντ» και ο υπόγειος πόλεμος
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η αναφορά του Λαβρόφ στους αποκαλούμενους «ρελοκάντ» – Ρώσους πολίτες που μετά την έναρξη του πολέμου εγκατέλειψαν τη χώρα και εγκαταστάθηκαν κυρίως στην Ευρώπη, όπου, σύμφωνα πάντα με τον Ρώσο υπουργό, οργανώνουν αντικαθεστωτικές ομάδες και συγκεντρώνουν χρήματα για να συνεχίσουν έναν «υπόγειο αγώνα» με στόχο τη διάσπαση της Ρωσικής Ομοσπονδίας.
«Η Δύση στηρίζει ανοιχτά τους ρελοκάντ μας, που οργανώνουν στην Ευρώπη κάθε είδους αντιρωσικές εταιρείες και μαζεύουν πόρους για να συνεχίσουν κάποιον υπόγειο αγώνα για τη διάλυση της Ρωσίας», δήλωσε ο Λαβρόφ. Είναι σαφές ότι η Μόσχα αντιμετωπίζει αυτά τα δίκτυα όχι ως απλές διασπορές διαφωνούντων, αλλά ως προέκταση των δυτικών μυστικών υπηρεσιών, ένα εργαλείο που χρησιμοποιείται για να κλονίσει το εσωτερικό μέτωπο.
Πεντακόσια χρόνια κυριαρχίας και οικονομικός πόλεμος
Ο επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας προσέφερε και μια ιστορική ανάγνωση της σύγκρουσης: κατά την άποψή του, η Δύση δεν μπορεί να ανταγωνιστεί έντιμα, γι’ αυτό καταφεύγει σε πρωτοφανείς κυρώσεις και σε έναν ανελέητο πόλεμο δι’ αντιπροσώπων στην Ουκρανία. Πρόκειται για μια απέλπιδα προσπάθεια να διατηρήσει την ηγεμονία της ύστερα από πεντακόσια χρόνια παγκόσμιας κυριαρχίας.
Οι αλλεπάλληλοι γύροι κυρώσεων, η συστηματική στρατιωτική ενίσχυση του Κιέβου και η πλήρης διπλωματική απομόνωση της Μόσχας αποτελούν, στη λογική του Λαβρόφ, όψεις του ίδιου νομίσματος. Η Δύση δεν επιδιώκει απλώς μια τακτική νίκη στην Ουκρανία· επιδιώκει την οριστική αποδυνάμωση της Ρωσίας ώστε να μην μπορεί ποτέ ξανά να αμφισβητήσει το αμερικανικό και ευρωατλαντικό σύστημα.
Οι ρίζες της ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης
Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι η επαναδιατύπωση, εκ μέρους του Λαβρόφ, της αφετηρίας της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Ο υπουργός υποστήριξε ρητά πως η ειδική στρατιωτική επιχείρηση ξεκίνησε ως απάντηση στην προετοιμασία προκλήσεων, σκοπός των οποίων ήταν να στρέψουν την κοινωνία εναντίον της εξουσίας στη Ρωσία. Με άλλα λόγια, η Μόσχα περιγράφει την επέμβασή της ως ένα προληπτικό, αμυντικό βήμα απέναντι σε ένα σχέδιο αποσταθεροποίησης που είχε σχεδιαστεί από εξωτερικούς παράγοντες.
Η αφήγηση αυτή συνοδεύεται από αιχμές για τον ρόλο των δυτικών υπηρεσιών πληροφοριών στην καλλιέργεια ενός «αντιρωσικού» κλίματος στο εσωτερικό της χώρας, με απώτερο στόχο μια ελεγχόμενη «έγχρωμη επανάσταση» στη Μόσχα ή την Αγία Πετρούπολη.
Ευρύτερες γεωπολιτικές προεκτάσεις
Οι δηλώσεις Λαβρόφ δεν αφορούν μόνο το Κρεμλίνο και την Ουάσιγκτον. Στέλνουν ένα μήνυμα σε όλες τις χώρες που επιχειρούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στις δύο πλευρές, συμπεριλαμβανομένων κρατών της ανατολικής Μεσογείου και των Βαλκανίων. Για την Ελλάδα, μέλος του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, η εξέλιξη αυτή επαναφέρει με δραματικό τρόπο το ερώτημα της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας και των κινδύνων που εγκυμονεί μια ασυγκράτητη όξυνση με τη Μόσχα. Ενώ η χώρα μας στέκεται αταλάντευτα στο πλευρό των συμμάχων της, δεν μπορεί να αγνοήσει την ανάγκη για ειρήνη και διάλογο σε μια τόσο κοντινή περιοχή.
Η Μόσχα, από την πλευρά της, με το πρόσφατο αυτό διάβημα δείχνει πως δεν πρόκειται να υποχωρήσει. Η έννοια του τελεσιγράφου λειτουργεί ως καταλύτης εσωτερικής συσπείρωσης και ως υπενθύμιση προς τη Δύση ότι το τίμημα μιας «στρατηγικής ήττας» της Ρωσίας μπορεί να αποδειχθεί δυσθεώρητο για όλους.
Η πραγματικότητα είναι πράγματι «μη αστεία»· οι επόμενοι μήνες θα κρίνουν αν το δυτικό τελεσίγραφο θα οδηγήσει σε περαιτέρω κλιμάκωση ή αν θα ανοίξει, έστω και την ύστατη στιγμή, ένα παράθυρο ουσιαστικής διαπραγμάτευσης. Όπως δείχνουν τα πράγματα, καμία πλευρά δεν δείχνει διατεθειμένη να κάνει το πρώτο βήμα πίσω.
