Ελευθέριος Ανδρώνης
Μια ζωή με… πόντους δεν σημαίνει τίποτε άλλο από καταπόντιση της ελευθερίας. Το γράφαμε εδώ και 6 χρόνια από τούτη εδώ τη στήλη: Ότι μετά το πολιτικό πείραμα στον καιρό της πανδημίας, θα οδεύαμε ολοταχώς στο social credit system κατά τα νεοταξικά πρότυπα της Κίνας.
Προειδοποιούσαμε ως πρόσφατα, έπειτα από την ανακοίνωση του «Τειρεσία των Ενοικιαστών», ενός συστήματος πιστοληπτικής αξιολόγησης που θα πιστοποιεί τη φερεγγυότητα των υποψήφιων ενοικιαστών και ουσιαστικά έρχεται για να θεσμοθετήσει την κοινωνική πίστωση για κάθε πολίτη. Το μέτρο πάγωσε προσωρινά λόγω των αντιδράσεων από φορείς και κινήσεις πολιτών, αφού θα επιδείνωνε σε πολλαπλάσιο βαθμό τη στεγαστική κρίση που ήδη μαστίζει τα νοικοκυριά.
Όμως η κυβέρνηση έδειξε τις δυστοπικές προθέσεις της και τώρα επανέρχεται με ακόμα πιο ζοφερά μέτρα.
Ένα πανίσχυρο σύστημα εξοστρακισμού του πολίτη μπαίνει σε λειτουργία από το Σεπτέμβρη, με δύο ψηφιακές πλατφόρμες που θα βαθμολογούν κάθε φυσικό και νομικό πρόσωπο με βάση τις οφειλές του. Πρόκειται για το Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους και το Σύστημα Πιστοληπτικής Αξιολόγησης, δύο εργαλεία που ουσιαστικά θα διαμορφώνουν το κρατικό credit score μας, για κάθε οικονομική μας εκκρεμότητα στο Δημόσιο και όχι μόνο
Χρωστάς μια δόση του ΕΝΦΙΑ; Έναν λογαριασμό ρεύματος; Μια οφειλή στον Δήμο; Ένα πάγιο στον τηλεπικοινωνιακό σου πάροχο; Το πιστοληπτικό σου σκορ αρχίζει να καταποντίζεται και αυτομάτως μεταφέρεσαι στη «μαύρη λίστα» των πολιτών. Το ψηφιακό «πανοπτικό» δεν θα δώσει τσακιστή δεκάρα αν το χρέος σου προέκυψε από πρόσκαιρη δυσχέρεια ή από κάποια αναποδιά της ζωής. Αυθωρεί και παραχρήμα, επισημαίνεσαι σαν ελλαττωματικό εξάρτημα του τεχνοφασιστικού πολιτεύματος. Γίνεσαι πολίτης β΄ κατηγορίας.
«Οι πολίτες βαθμολογούνται για να είναι… πολίτες»
Τις ανατριχιαστικές συνέπειες που περιμένουν έναν τέτοιον πολίτη, περιέγραψε σε τηλεοπτική εκπομπή η δικηγόρος Γερασιμούλα Στάμου, σε ένα βίντεο που κάνει τον γύρο του διαδικτύου τις τελευταίες μέρες:
«Σε λίγα χρόνια θα βρούμε μπροστά μας αυτό το σύστημα, όταν προκύψει ένα έκτακτο θέμα υγείας. Αυτός ο άνθρωπος θα καθυστερήσει λίγες μέρες να πληρώσει ένα λογαριασμό και απευθείας θα βαθμολογηθεί άσχημα. Θα κατέβει στο σκορ που έχει το κράτος για τους πολίτες. Δηλαδή οι πολίτες θα βαθμολογούνται για να είναι πολίτες, πράγμα αδιανόητο που μας υπερβαίνει όλους.
Αυτός ο άνθρωπος δεν θα μπορεί να κάνει μια σύνδεση με το διαδίκτυο για να έχει ίντερνετ, για τα παιδιά του να μπορούν να διαβάσουν στο διαδίκτυο. Δεν θα μπορεί να έχει ρεύμα στο σπίτι του. Δεν θα μπορεί να έχει πρόσβαση στο τραπεζικό δίκτυο και να έχει ένα IBAN και μια τραπεζική κάρτα. Όλο αυτό ενώ παρουσιάζεται θεωρητικά ως μια ευκαιρία να επιβραβευθούν οι καλοπληρωτές, στην ουσία αποτελεί ένα τρομακτικό μέσο πίεσης για όλους τους ανθρώπους που – όχι δεν θέλουν – αλλά δεν μπορούν να είναι απόλυτα συνεπείς – χωρίς καμία μέρα καθυστέρησης – απέναντι στο σύνολο των υποχρεώσεών τους».
Ανέκαθεν υπήρχαν οφειλές, χρέη και κυρώσεις στη σχέση πολίτη – Δημοσίου. Η διαφορά είναι ότι πριν την αυγή του τεχνοφασισμού, μόνο η Εφορία ήξερε τι χρωστάς στην Εφορία. Μόνο ο Δήμος ήξερε τι χρωστάς στον Δήμο. Μόνο η ΔΕΗ ήξερε τι χρωστάς στη ΔΕΗ κ.ο.κ. Ενώ πλέον με το ενιαίο μητρώο πιστοληπτικής αξιολόγησης, όλοι οι φορείς και οι υπηρεσίες θα έχουν πρόσβαση στο σύνολο των οφειλών σου και των δοσοληψιών σου προς το Δημόσιο. Μια συγκεντρωτική «ακτινογραφία» της ζωής σου στη διάθεση κάθε τεχνοκρατικού «λύκου», κάθε Αρχής, κάθε κρατικοδίαιτου golden boy, κάθε οικονομικού «δολοφόνου».
Αρχικά οι πλατφόρμες θα καταγράφουν τις εκκρεμότητές μας προς το Δημόσιο (και τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας) και έπειτα – αναπόφευκτα – θα επεκταθεί σε «Τειρεσία» ΚΑΙ των οφειλών προς τον ιδιωτικό τομέα. Μια απολύτως ανεστραμμένη ψευτο-Δημοκρατία, όπου αντί να αξιολογείται η εξουσία από τον πολίτη, θα συμβαίνει το ακριβώς αντίστροφο.
Αυτοί που δεν αξιολογούνται ποινικά για ένα «βουνό» οικονομικά σκάνδαλα και που έχουν φεσώσει το κόμμα τους με μισό δισεκατομμύριο ευρώ, θα αξιολογούν αν ο πολίτης αμέλησε να πληρώσει το κάθε φραγκοδίφραγκο. Σε όποιον τους ελέγχει για τα σκάνδαλα, απαντούν ανερυθρίαστα ότι «δεν επιτρέπεται να ποινικοποιείται η πολιτική ζωή», την ώρα που οι ίδιοι ποινικοποιούν – όχι μόνο την οικονομική μας ζωή – αλλά την ίδια την επιβίωση μας.
Πιστοποιητικό «νομιμοφροσύνης»
Για τέτοια ζητήματα, πάντα μου αρέσει να επικαλούμαι τα κοφτερά διδάγματα της ιστορίας. Στη φασιστική Ιταλία του Μουσολίνι, το απαιτούμενο για διορισμούς, επαγγελματικές άδειες ή σημαντικές οικονομικές και κοινωνικές δραστηριότητες, ήταν το πιστοποιητικό πολιτικής και κοινωνικής νομιμοφροσύνης (Certificato di Buona Condotta), το οποίο λειτουργούσε ως «λαιμητόμος» αποκλεισμού για όσους δεν έδειχναν αφοσίωση στο φασιστικό κόμμα. Στο πρώην Ανατολικό Μπλοκ, η δυσώνυμη υπηρεσία της Στάζι διατηρούσε μυστικούς φακέλους για εκατομμύρια πολίτες, αξιολογώντας τη «συνεργασιμότητα τους και τελικά καθορίζοντας ποιος θα σπουδάσει, ποιος θα πάρει σπίτι και ποιος θα τεθεί στο περιθώριο.
Αν το σημερινό σύστημα κοινωνικής πίστωσης επιτύχει την πλήρη δυναμική του, ο οικονομικός και κοινωνικός αποκλεισμός θα δημιουργήσει γκετοποιημένες κοινωνίες για τους «ανυπότακτους» και τους φτωχοποιημένους. Ένα χαμηλό πιστοληπτικό σκορ θα σου επιτρέπει να βρεις στέγη μόνο σε υποβαθμισμένες περιοχές, να βρεις εργασία μόνο σε κακοπληρωμένες «γαλέρες», να έχεις πρόσβαση μόνο σε τριτοκοσμικές υπηρεσίες.
Έτσι θα γίνει αυτόματα το «μεγάλο ξεχώρισμα», ασφαλώς με «κλειδί» την ηλεκτρονική ταυτότητα που θα λειτουργήσει ως εισιτήριο χωρίς επιστροφή για τα ψηφιακά μητρώα. Από τη συνταγματική οντότητα του προσώπου, περνάμε στη φάση όπου ο καθένας αντιμετωπίζεται σαν λογαριθμικό κατακάθι που συντηρείται μόνο όσο λιπαίνει τη μηχανή της εξουσίας. Ο άνθρωπος γίνεται αριθμός και ο αριθμός γίνεται βαθμολογία. Αν ο πολίτης είχε εκατό λόγους ως τώρα για να ανησυχεί με τον προσωπικό αριθμό, τώρα μπορεί επισήμως να προσθέσει άλλους χίλιους…
