Ο γνωστός ελληνικής καταγωγής απόστρατος Ναύαρχος του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ, Τζέιμς Σταυρίδης, προειδοποιεί την Ευρώπη, και την χώρα μας, ότι το επόμενο πολεμικό μέτωπο θα είναι στα Βαλκάνια, ενώ πιθανόν μας προειδοποιεί και για τα σχέδια των ΗΠΑ, που θέλουν Ελλάδα και Ιταλία ως επικυρίαρχους στα Βαλκάνια ενάντια στην ρωσική παρουσία.
“Η παράνομη εισβολή του Προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν στη γειτονική Ουκρανία ακολουθεί συγκεκριμένο σχέδιο. Εάν βγει νικητής, είναι λογικό να στρέψει την προσοχή του στη Μολδαβία, τον επόμενο σταθμό στο δρόμο προς την Ανατολική Ευρώπη, όπου ένας ρωσικός αυτονομιστικός θύλακας, η Υπερδνειστερία, είναι ήδη υπό κατοχή από τη Ρωσία.
Αλλά υπάρχει ένας άλλος πολύ ελκυστικός στόχος κοντά, τα δυτικά Βαλκάνια.
Το ταραγμένο τμήμα εδάφους στα νοτιοανατολικά της Ευρώπης περιλαμβάνει τέσσερα σταθερά μέλη του Οργανισμού Βορειοατλαντικής Συνθήκης: την Κροατία, την Αλβανία, το Μαυροβούνιο και τα Σκόπια.
Το Κρεμλίνο έχει τα μάτια του προσηλωμένα στην Σερβία, το Κοσσυφοπέδιο και το εθνοτικά διχασμένο έθνος της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης.
Τα σχέδια του Πούτιν στα Βαλκάνια
Πώς μπορεί ο Πούτιν να επιδιώξει να επεκτείνει τη ρωσική επιρροή και να υπονομεύσει τη δέσμευση του Οργανισμού Βορειοατλαντικής Συνθήκης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε αυτή τη σημαντική γωνιά της Ευρώπης;
Γνωρίζω καλά αυτό το έδαφος από τις μέρες μου στο ΝΑΤΟ και ως γενικός στρατιωτικός διοικητής των ΗΠΑ στην Ευρώπη.
Υπηρέτησα στους Βαλκανικούς πολέμους της δεκαετίας του 1990, ως κυβερνήτης ενός αντιτορπιλικού στα ανοικτά των ακτών της πρώην Γιουγκοσλαβίας, επιβάλλοντας αποκλεισμό των σερβικών δυνάμεων.
Με τα χρόνια, έχω γνωρίσει τους περισσότερους από τους ανώτερους ηγέτες της περιοχής, συμπεριλαμβανομένου του σημερινού Σέρβου προέδρου Α.Βούτσις, της πρώην προέδρου της Κροατίας Κ. Κιτάροβιτς, αλλά και του Μίλοραντ Ντόντικ, σημερινού ηγέτη της σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας.
Στον απόηχο της διάλυσης της Γιουγκοσλαβίας, οι απίστευτα αιματηροί Βαλκανικοί πόλεμοι μεταξύ 1991 και 2001, εξόντωσαν 105.000 ανθρώπους, πολλοί από τους οποίους ήταν άμαχοι (8.000 μουσουλμάνοι άνδρες και αγόρια, για παράδειγμα, σφαγιάστηκαν στη Σρεμπρένιτσα τον Ιούλιο του 1995).
Στην περιοχή παραμένουν εντάσεις μεταξύ των Ρωμαιοκαθολικών στην Κροατία, των Ορθοδόξων Χριστιανών κυρίως στη Σερβία και των Μουσουλμάνων στην Αλβανία, το Κοσσυφοπέδιο και τη Βοσνία.
Ο Πούτιν επιδιώκει να αξιοποιήσει αυτή την ημιτελή ιστορία.
Γνωρίζω ότι εάν τα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ συρθούν ξανά στην αστυνόμευση των ανήσυχων Βαλκανίων, θα αποσπαστούν από την εστίασή τους στην υποστήριξη της Ουκρανίας.
Υπάρχουν ακόμα ειρηνευτικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ στο Κοσσυφοπέδιο, μια πρώην περιοχή της Σερβίας που ούτε οι Σέρβοι ούτε οι Ρώσοι αναγνωρίζουν ως ανεξάρτητο έθνος
Πέρυσι, ο σερβικός στρατός τέθηκε σε κατάσταση συναγερμού μετά από ταραχές από Σέρβους διαδηλωτές εντός του Κοσσυφοπεδίου που τραυμάτισαν σχεδόν 100 στρατιώτες του ΝΑΤΟ.
Αυτό ανάγκασε τη συμμαχία να στείλει αρκετές εκατοντάδες επιπλέον ειρηνευτικές δυνάμεις.
Ο Πούτιν σαφώς ενθαρρύνει τη Σερβία να ασκήσει πίεση στην υποστηριζόμενη από το ΝΑΤΟ κυβέρνηση του Κοσσυφοπεδίου.
Εργάζεται επίσης για να αποσταθεροποιήσει την ασταθή κυβέρνηση της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, η οποία είναι χωρισμένη σε μια περίεργη τριμερή προεδρία με έναν εκπρόσωπο για κάθε μία από τις τρεις μεγάλες εθνοθρησκευτικές εκλογικές οντότητες.
Ο πιο έμπειρος πολιτικός στην περιοχή είναι ο Σερβοβόσνιος Μ. Ντόντικ, ο οποίος είναι στενά συνδεδεμένος με τη Μόσχα.
Ακόμη και πριν από μια δεκαετία, μου έλεγε για την ανάγκη απόσχισης της Δημοκρατίας Σέρπσκα, κάτι που θα κατέστρεφε ουσιαστικά τη χώρα.
Οι οπαδοί του έχουν ευθυγραμμιστεί με την ίδια τη Σερβία, για την δημιουργία ενός μεγαλύτερου σερβικού κράτους, το οποίο ευχαρίστως θα υποστήριζε ο Πούτιν.
Όπως είπε ο απόστρατος Υποναύαρχος Μαρκ Μοντγκόμερι, ο οποίος ήταν αξιωματικός επιχειρήσεων στην Ευρωπαϊκή Διοίκηση των ΗΠΑ: «Αυτή είναι η ίδια πρόκληση που αντιμετωπίσαμε πριν από μια δεκαετία. Ο Πούτιν επωφελείται από το να ανακατεύει την ιστορία στην Ευρώπη, προσπαθώντας να αποδυναμώσει την αξιοπιστία του ΝΑΤΟ και να μας αποσπάσει την προσοχή από το να στηρίξουμε την Ουκρανία».
Ευτυχώς, η Δύση έχει επιλογές. Προς το παρόν, η ιδέα της ανάπτυξης χερσαίων μονάδων του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία είναι απίθανη.
Έτσι, η αύξηση του επιπέδου των στρατευμάτων που έχουν αναπτυχθεί στο Κοσσυφοπέδιο τώρα, προλαμβάνουν κάθε σενάριο ταραχών που θα προσπαθήσει να υποκινήσει ο Πούτιν.
Κάτι τέτοιο θα ήταν ένα παράδειγμα αποτελεσματικού περιφερειακού καταμερισμού των προσπαθειών εντός της συμμαχίας: οι χώρες του ΝΑΤΟ στα Βαλκάνια και κοντά (π.χ. Ελλάδα και Ιταλία) μπορούν να επικεντρωθούν σε αυτήν την περιοχή.
Τα μέλη της Ανατολικής Ευρώπης και των Σκανδιναβών μπορούν να ηγηθούν στην προσπάθεια της Ουκρανίας.
Οι μεγάλες χώρες στα δυτικά, όπως η Γαλλία, η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ, διαθέτουν επαρκείς πόρους για να συμμετάσχουν και στα δύο.
Παράλληλα με τις δυνάμεις σταθεροποίησης, το ΝΑΤΟ πρέπει να έχουμε υπόψη μας την χρήση από τη Ρωσία του λεγόμενου υβριδικού πολέμου.
Ο Πούτιν είναι καλός στο να χρησιμοποιεί τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τις εκστρατείες παραπληροφόρησης και τη φιλορωσική προπαγάνδα για να δημιουργήσει εντάσεις εκτός των συνόρων του.
Το ΝΑΤΟ πρέπει να χρησιμοποιήσει τα δικά του δίκτυα πληροφοριών για να αποκαλύψει και να αντιμετωπίσει αυτές τις ψευδείς αφηγήσεις.
Εάν οι Ρώσοι αποφασίσουν να ανεβάσουν την ένταση, ενδέχεται να χρησιμοποιήσουν κυβερνοεπιθέσεις εναντίον δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας και άλλων ζωτικών στόχων στο Κοσσυφοπέδιο και στα μη σερβικά μέρη της Βοσνίας.
Αυτό θα δημιουργούσε σύγχυση και θα αύξανε την κοινωνική δυσαρέσκεια.
Το ΝΑΤΟ μπορεί να παρέχει καλύτερα συστήματα κυβερνοάμυνας σε συμμάχους και φίλους των Βαλκανίων.
Τέλος, υπάρχουν οικονομικά κίνητρα που μπορούν να αντιμετωπίσουν τη ρωσική δέσμευση.
Η Σερβία επιθυμεί απεγνωσμένα ένταξη στην ΕΕ, όπως και η Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Οι ηγέτες τους θέλουν να είναι σε θέση να συνεργαστούν με τη Δύση και να αποφύγουν τις κυρώσεις.
Ο Σέρβος πρεσβευτής στις ΗΠΑ έγραψε πρόσφατα μια επιστολή υποστηρίζοντας ότι η Σερβία θέλει μόνο ειρήνη.
Οι Σέρβοι μπορούν να δείξουν ότι είναι ειλικρινείς απορρίπτοντας τους χειρισμούς του Πούτιν και επιτρέποντας στη Δύση να παραμείνει συγκεντρωμένη στη μεγαλύτερη πρόκληση, τον ανήθικο πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία”, αναφέρει ο ίδιος μεταξύ άλλων.
Η εκτίμηση είναι ότι η Σερβία, που έχει διαμελιστεί βιαίως, την περίοδο 1995-1999, δεν πρόκειται να συμμετάσχει ( σύμφωνα με δηλώσεις Σέρβων πολιτικών και της πλειοψηφίας του λαούς της στΑ ΜΜΕ) πουθενά χωρίς σοβαρά ανταλλάγματα από την δύση.
Η σερβική οντότητα της Βοσνίας είναι ένα από αυτά, αφού βρίσκεται μέσα σε ένα κατασκευασμένο κράτος, που δεν έχει εθνική συνείδηση, ενώ το άλλο είναι το Κόσσοβο, στο οποίο το βόρειο τμήμα κατοικείται από Σέρβους.
Όσο δεν λύνονται αυτά τα ζητήματα, τόσο η ένταση και ο κίνδυνος θα αυξάνονται με στρατιωτική εμπλοκή της Ρωσίας στα Βαλκάνια να είναι πραγματικά μεγάλη, κάνοντας χρήση της ιστορίας και της θρησκείας.
