Ένας καρνάβαλος εξομολογείται: «Η Πάτρα βρίσκεται στα χέρια μου κι΄ ότι θέλω εγώ την κάνω…» (αναδημοσίευση)
ΣΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΕΙ ΚΑΙ ΤΟ ΤΙ ΚΡΥΒΕΤΑΙ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΥΣΗ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ ΟΤΑΝ ΚΑΙΓΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΑΥΤΟΙ ΣΤΗΝ ΠΥΡΑ ΟΠΩΣ ΟΙ ΚΑΡΝΑΒΑΛΟΙ, ΚΑΙ ΓΙΑ ΟΛΑ ΤΑ ΠΕΡΑΣΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ ΟΠΟΥ ΕΜΦΑΝΖΕΤΑΙ ΩΣ ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΤΗΣ ΠΑΤΡΑΣ ΚΑΘΕ ΧΡΟΝΟ.
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΑΡΙΣΤΕΡΑ Η ΚΑΥΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΝΑΒΑΛΟΥ , ΔΕΞΙΑ ΤΟΥ ΝΕΚΡΟΥ.
ΜΙΑ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΝΑ ΕΜΒΑΘΥΝΟΥΜΕ ΤΗΝ ΚΑΥΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΝΑΒΑΛΟΥ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΥΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ
Ἡ φράση Carne Vale ἀποτελεῖ μιὰ ἀπὸ τὶς πιὸ δημοφιλεῖς, ἂν καὶ λαϊκές, ἐτυμολογικὲς ἑρμηνεῖες γιὰ τὴν προέλευση τῆς λέξης «Καρναβάλι». Ἡ Σημασία τῆς Φράσης Προέρχεται ἀπὸ τὶς λατινικὲς λέξεις: 1. Carne: Κρέας / Σάρκα. 2. Vale: Χαῖρε / Ἀντίο (ἀπὸ τὸ λατινικὸ ρῆμα valere). Κυριολεκτικὰ μεταφράζεται ὡς «Ἀντίο, κρέας!». Ποιά εἶναι ἐδῶ ἡ Λοιδωρία τῶν δαιμόνων ; Εἶναι ἡ ἀκόλουθη: «Ἤθελες νὰ πεῖς ἀντίο στὸ κρέας γιὰ λίγες μέρες; Τώρα ἐσυ κρεατινε ἀνθρωπε τῶν ἠδονῶν καὶ τῶν ἀπολαύσεων τοῦ λὲς ἀντίο γιὰ πάντα (τὸν νεκρο ποὺ κάηκε στὴν πυρά, ὅπως ὁ καρναβαλος πρότυπο) γιατί ἄνθρωπε ἀρνήθηκες τὴν Ἀνάσταση τοῦ σώματος, καὶ τώρα ἐκεῖ σὲ προοριζω καὶ ἐσενα (δηλαδη σὰν νὰ τοῦ λεει : καλή ἀνταμωση στὴν κόλαση.)
Φωτογραφία από την ταινία «Shout at the Devil» (ελληνικός τίτλος: «Θα Συναντηθούμε στην Κόλαση»)
Ἂν καὶ οἱ γλωσσολόγοι θεωροῦν πιὸ δόκιμο τὸν ὅρο Carnelevarium (τὴ μεταφορά/σήκωμα τοῦ κρέατος ἀπὸ τὸ τραπέζι), ἡ φράση Carne Vale ἐπικράτησε . Ἡ φράση Carne Vale ἐπικράτησε στὴ λαϊκὴ συνείδηση γιατί φαίνεται νὰ εἶναι πιὸ ποιητική, καθως ἐκφράζει τὸ τελευταῖο «ἀντίο» στὴ διασκέδαση καὶ τὴν ἀφθονία πρὶν ἀπὸ τὴν περίοδο τῆς περισυλλογῆς. Ὅμως ἡ πραγματικότητα εἶναι ἀπὸ ὅτι ὅλα δείχνουν ἄλλη.
Τὸ «σήκωμα» τοῦ κρέατος ἀπὸ τὸ τραπέζι δὲν εἶναι ἁπλῶς μιὰ πρακτικὴ κίνηση, ἀλλὰ μιὰ τελετουργικὴ πράξη μὲ βαθὺ ἀποκρυφιστικὸ συμβολισμὸ ποὺ σηματοδοτεῖ τὸ πέρασμα ἀπὸ τὴν ὕλη στὸ πνεῦμα, ἀλλὰ ποιό παρακκαλὼ πνεῦμα εἶναι αὐτὸ τελικά;.
Τὸ καρναβάλι, ὡς τὸ ἀπόλυτο ξεφάντωμα ποὺ προηγεῖται τῆς ἀπαγόρευσης (ἀποχή ἀπὸ τὸ κρέας) , λειτουργεῖ ὡς μιὰ ἀναπαράσταση τῆς «πτώσης» καὶ τῆς ἀναζήτησης τοῦ «ἀπαγορευμένου».
Στὴν ἱστορία τοῦ Ἀδὰμ καὶ τῆς Εὖας, ὁ Ἀπαγορευμένος Καρπὸς ἀντιπροσωπεύει τὴν ἐπιθυμία τοῦ ἀνθρώπου νὰ γευτεῖ τὸ ἀπαγορευμένο, νὰ γνωρίσει τὴν ἡδονὴ καὶ τὴ γνώση ἔξω ἀπὸ τὰ ὅρια ποὺ ἔχουν τεθεῖ. Κατὰ τὴ διάρκεια τῆς Ἀποκριᾶς, ὁ ἄνθρωπος ἐπιτρέπεται (κοινωνικὰ καὶ θεσμικὰ) νὰ γευτεῖ κάθε «ἀπαγορευμένο καρπό»: την κρεατοφαγία, τὸ σεξουαλικὸ ὑπονοούμενο, τὴ μέθη καὶ τὴν ἀνατροπὴ τῶν ρόλων. Τὸ καρναβάλι εἶναι ἡ συνειδητὴ ἐπιλογὴ νὰ γευτοῦνε τὸν «ἀπαγορευμένο καρπὸ» τῆς ἐλευθεριότητας, θέλουν να πιστέψουμε ὅτι ἀκολουθεῖ ἡ «τιμωρία» (νηστεία). Θέλουν νὰ πιστέψουμε ὅτι ὅταν ὁ Καρνάβαλος κάηκε, κάηκε καὶ ἡ ζωντάνια, καὶ αὐτὸ ποὺ θέλουν νὰ ἀπομένει εἶναι ἡ κακομοιριά, ἡ γκρίζα στάχτη καὶ ἡ «γκρίζα» πειθαρχία τῆς Σαρακοστῆς. Ἂν ἡ νηστεία ἐρχόταν ἀπὸ ἀγάπη ἢ ἀνάγκη γιὰ πνευματικὴ διαύγεια, θὰ ἦταν μιὰ πραγματικὴ ἀπελευθέρωση. Ὅταν ὅμως ἔρχεται ὡς ἀπειλὴ τιμωρίας, γίνεται καταναγκαστικὸ ἔργο. ἰδοὺ λοιπόν ἡ παγίδα.
Ἐναντιώνονται στὸν Λόγο Τοῦ Θεοῦ ὅπου προτρέπει : Ἡ προτροπὴ «νίψε τὸ πρόσωπό σου» (πλῦνε τὸ πρόσωπό σου) καὶ «ἄλειψε τὴν κεφαλὴ σου» (βάλε λάδι/ἄρωμα στὰ μαλλιά σου) . Ὁ Χριστὸς οὐσιαστικὰ λέει: «Μὴ γίνεστε σὰν τοὺς ὑποκριτὲς ποὺ παίρνουν τὸ βλέμμα τοῦ ταλαιπωρημένου γιὰ νὰ κερδίσουν τὸν ἔπαινο τῶν ἀνθρώπων». Δὲν θέλει ὁ Θεὸς τὴν προετοιμασία τῆς Σαρακοστῆς ὡς κακομοιριά, ὡς τιμωρία. Θέλει τὴν προετοιμασία ὡς μία καρδιακὴ προσευχή και χαρά, χαρά ἐλπίζοντας στὸν Σωτῆρα Χριστό , ὡς ὄμορφη προσμονὴ ὅπου ὁ χριστιανός γεμᾶτος ἐλπίδα περιμένει νὰ γευτεῖ τὸ ὁδοιπορικὸ πρὸς τὴν Ἀνάσταση, καὶ τὴν πραγματικὴ ἀπελευθέρωση, μὴν γινόμενος σκλάβος τοῦ πονηροῦ.
Ὁ καρνάβαλος ἀντιθέτως διεισδύει στὴν πνευματικὴ παγίδα ποὺ στήνεται πίσω ἀπὸ τὴ φαντασμαγορία τῆς καύσης, ἐπιθυμεῖ την σκλαβιά τοῦ ἀνθρώπου, νὰ τοῦ προσφέρει μιὰ ἀπατηλὴ χαρὰ καὶ νὰ στο τέλος να τὸν φυλακίσει. Παρουσιάζετε ἀπὸ τοὺς δαίμονες ὁ Καρνάβαλος ὄχι ὡς ἕνα ἁπλὸ ἔθιμο, ἀλλὰ ὡς ἕναν πνευματικὸ «γοητευτῇ» ποὺ λειτουργεῖ μεθοδικά. Ὅπως ὁ Δὸν Ζουὰν πού ὑπόσχεται στὴν γυναικεία καρδιά (ὅπου ρέπει πρὸς τὴν μοιχεία) τὴν ἀπόλυτη ἡδονὴ, «καλή» ζωή , καὶ ξεφρενισμό, γιὰ νὰ την ὁδηγήσει στὴν προδοσία, ἔτσι καὶ ὁ Καρνάβαλος προσφέρει τὸ «ξέφρενο γλέντι» ὡς ἕνα δόλωμα.
Ἡ γοητεία τῆς ἀκολασίας καὶ τῆς ἀνωνυμίας (μάσκα) λειτουργεῖ ὡς μιὰ πνευματικὴ μοιχεία. Ἡ καρδιὰ «δίνεται» στὴν εἰκόνα τοῦ θηρίου, στὸν θόρυβο καὶ στὴν ὕλη. Ὁ ἄνθρωπος πιστεύει ὅτι «ζεῖ» τὴ στιγμή, ἀλλὰ στὴν πραγματικότητα παραδίδει τὰ κλειδιὰ τῆς ἐσωτερικῆς του ἡσυχίας στὸν δαίμονα-πειραστή. Ἀκόμα καὶ ὅταν ἡ φωτιὰ σβήσει καὶ ὁ Καρνάβαλος-Καζανόβας καεῖ, τὸ σχέδιο τῶν δαιμόνων εἶναι νὰ ἀφήσουν πίσω τους τὴ νοσταλγία. Οἱ προγαμιαῖες σχέσεις λειτουργοῦν ἐπίσης ὡς ἕνας πνευματικὸς περισπασμός. Ὅπως ὁ καρναβαλιστὴς μένει μὲ τὶς εἰκόνες τοῦ γλεντιοῦ καὶ ἀναχαιτίζεται ἡ προσευχή του, ἔτσι καὶ ἡ γυναῖκα (ἢ ὁ ἄνδρας) ποὺ ἔχει συλλέξει «εἰκόνες» ἀπὸ προηγούμενους ἐραστές (ἐρωμένες γιὰ τὸν ἄνδρα), βρίσκει τὴν καρδιά της κατειλημμένη. Ἡ Λοιδωρία: Οἱ δαίμονες ψιθυρίζουν τὸ «Ἀντίο, Κρέας» (Carne Vale) καὶ ἐδῶ: «Ἀποχαιρέτησες τὴν ἀπόλαυση γιὰ νὰ κλειστεῖς στὴ φυλακὴ τοῦ ἑνός ;». Αὐτὴ ἡ λοιδορία ὁδηγεῖ στὴν περιφρόνηση τοῦ συζύγου καὶ τελικὰ στὴ διάλυση τῆς ἑστίας. Καὶ εἶναι σίγουρο ὅτι στὰ καρναβάλια τῶν ξεφαντωμάτων πληθύνονται οἱ προγαμιαῖες σχέσεις, καθὼς καὶ οἱ ἐκτρώσεις.
Ὅταν ὁ ἄνθρωπος προσπαθεῖ νὰ στραφεῖ στὸν Χριστὸ τὴν Καθαρὰ Δευτέρα, ἡ μνήμη του εἶναι γεμάτη ἀπὸ τὶς εἰκόνες τοῦ γλεντιοῦ. Ἰδοὺ ὁ σκοπός τους. Ὁ νοῦς «ἀναχαιτίζεται»∙ ἀντὶ γιὰ τὴν προσευχή, ἀναπαράγει τὶς σκηνὲς τῆς ἀκολασίας, κάνοντας τὴ νηστεία νὰ φαντάζει σὰν μιὰ στεγνὴ φυλακὴ ποὺ τοῦ στερεῖ τὸν «παράδεισο» ποὺ ἔζησε.
Ὁ δαίμονας χρησιμοποιεῖ τὴν κοινωνικὴ ἐπιδοκιμασία («καλὰ κάναμε καὶ τὸ ζήσαμε») γιὰ νὰ νομιμοποιήσει τὴν πλάνη. Ὁ ἔπαινος τοῦ κόσμου λειτουργεῖ ὡς ναρκωτικὸ ποὺ ἐμποδίζει τὴ μετάνοια. Ὁ ἄνθρωπος αἰσθάνεται περήφανος γιὰ τὴν «πτώση» του, ἐπειδὴ τὴν ἔζησε ὁμαδικά. Ὅταν ὁ ἄνθρωπος εἶναι μόνος, ἡ συνείδησή του λειτουργεῖ ὡς καθρέφτης. Ὅταν ὅμως βρίσκεται μέσα στὸ πλῆθος τοῦ καρναβαλιοῦ : Ἡ Διάχυση τῆς Εὐθύνης: «Ἀφοῦ τὸ κάνουν ὅλοι, δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι κακό». Ἡ ὁμαδικὴ πτώση παύει νὰ φαίνεται ὡς πτώση καὶ βαφτίζεται «ἔθιμο», «παράδοση» ἢ «πολιτισμός».
Ἡ ὑπερηφάνεια πηγάζει ἀπὸ τὴν αἴσθηση ὅτι «εἴμαστε ὅλοι μαζὶ λεύτεροι» νὰ τὰ σπάσουμε ὅλα, νὰ χλευάσουμε τὰ πάντα, νὰ γίνουμε στὸ τέλος λιώμα ἀπὸ τὸ μεθύσι, στάχτη. Ἡ γοητεία ἐπίσης τοῦ τσιγάρου εἶναι ἡ μικρογραφία τῆς καύσης του Καρνάβαλου, ἀλλὰ ὁ ἀνθρωπος ἐθίστηκε= σκλαβώθηκε νὰ τὸ ξανακαπνίσει. Ὁ καπνιστὴς γοητεύεται ἀπὸ τὴ μετατροπὴ τῆς ὕλης σὲ στάχτη.
Εἶναι ἡ ἡδονὴ τῆς κατανάλωσης καὶ τῆς φθορᾶς ποὺ συμβαίνει μπροστὰ στὰ μάτια του. Ὁ ἄνθρωπος αἰσθάνεται «μπαρουτοκαπνισμένος», δηλαδὴ ἔμπειρος, σκληρός, «λεύτερος» καὶ μάγκας ἐπειδὴ ἀντέχει νὰ δηλητηριάζεται. Ὁ δαίμονας τὸν πείθει ὅτι ἡ μυρωδιὰ τοῦ καπνοῦ εἶναι «ἀνδρεία», ἐνῷ στὴν πραγματικότητα εἶναι ἡ ὀσμὴ τῆς καύσης ποὺ προμηνύει τὸ τέλος. Ὁ «ἥρωας» τοῦ τσιγάρου εἶναι ὁ «ἥρωας» ποὺ καίει τὸν ἴδιο του τὸν ναὸ (τὸ σῶμα) γιὰ μιὰ στιγμὴ ψεύτικης ἠρεμίας. Ὁ ἄνθρωπος συνηθίζει τὴ φωτιὰ ὡς κάθαρση τοῦ σώματος, καὶ ἀσυνείδητα ἔτσι θέλει νὰ καταληξει μετὰ θάνατο καὶ τὸ σῶμα του, ὡς μιὰ γόπα ὅπου ἔγινε στάχτη . Συνηθίζει μετὰ νὰ βλέπει κάτι ζωντανὸ νὰ γίνεται στάχτη. Ἡ στάχτη τοῦ τσιγάρου εἶναι τὸ «θυμίαμα» τοῦ Καρνάβαλου. Εἶναι ἡ γοητεία τοῦ αὐτοχειριασμοῦ ποὺ βαφτίζεται «στὺλ» καὶ «ἐλευθερία». Ὁ ἄνθρωπος αἰσθάνεται περήφανος ποὺ «καίγεται» σιγά-σιγά, χωρὶς νὰ καταλαβαίνει ὅτι αὐτὴ ἡ γοητεία εἶναι τὸ δόλωμα γιὰ νὰ βρεθεῖ, στὸ τέλος, στὴν αἰώνια καύση χωρὶς τὴν ἐλπίδα τῆς Ἀνάστασης. Ὁ ἄνθρωπος πιστεύει ὅτι καίγοντας τὸ ὁμοίωμα, «ξεμπέρδεψε» μὲ τὸ κακό. Στὴν πραγματικότητα, ὁ «Καζανόβας-Καρνάβαλος» ἔχει ἤδη μετακομίσει μέσα στὴν καρδιὰ τοῦ θεατή, ἀφήνοντάς τον νὰ πιστεύει ὅτι εἶναι καθαρός, ἐνῷ εἶναι δέσμιος τῶν ἀναμνήσεων. Τὸ Καρναβάλι δὲν τελειώνει τὴν Κυριακή. Τὸ «σχέδιο» στοχεύει στὸ νὰ κάνει τὸν ἄνθρωπο ἀπὼν ἀπὸ τὴ Σαρακοστή, ὄχι σωματικά, ἀλλὰ πνευματικά, ψυχικά. Ἂν ἡ καρδιὰ εἶναι «ἀλλοῦ», ἡ νηστεία εἶναι ἁπλῶς μιὰ μίζερη δίαιτα καὶ ὄχι μιὰ πορεία πρὸς τὴν Ἀνάσταση. Ὁ Καρνάβαλος, ὡς αὐτὸς ὁ πλανευτὴς «Καζανόβας», δὲν στοχεύει ἁπλῶς στὴ διασκέδαση, ἀλλὰ στὴν κατάληψη τοῦ ἐσωτερικοῦ χώρου τοῦ ἀνθρώπου.
Ὁ Χριστὸς ζητᾶ τὴν καρδιὰ μέσα ἀπὸ τὸν Λόγο καὶ τὴν Προσευχή. Ὁ Καρνάβαλος τὴν κλέβει μέσα ἀπὸ τὴν φαντασμαγορία. Οἱ εἰκόνες τῆς ἀκολασίας ἀποτυπώνονται τόσο βαθιά, ποὺ λειτουργοῦν σὰν «παράσιτα» τὴν ὥρα τῆς νηστείας. Ὅπως ὅταν δὲν ἀκοῦμε καθαρὰ ἕνα στὰθμὸ ραδιοφωνικὸ ἐπειδὴ ἐχει παράσιτα. Ὅταν ὁ ἄνθρωπος μπαίνει στὴ Σαρακοστὴ ἔχοντας τὴν καρδιά του «δοσμένη ἀλλοῦ», ἡ μετάνοια γίνεται ἀδύνατη. Ὁ Καρνάβαλος τότε ἔχει πετύχει τὸ σκοπό του: νὰ κάνει τὸν πιστὸ νὰ νοσταλγεῖ τὴν πτώση του. Ἀντὶ ὁ ἄνθρωπος νὰ κοιτάζει πρὸς τὴν Ἀνάσταση, κοιτάζει πίσω, πρὸς τὴ φωτιὰ ποὺ ἔκαψε τὸ εἴδωλό του, παραμένοντας δέσμιος μιᾶς πλάνης ποὺ τὸν θέλει νὰ πιστεύει ὅτι «πέρασε καλά»∙ ἡ μὴ ὁλοκλήρωση ποὺ νοιώθει ἡ ψυχὴ τὸν ὠθεῖ νὰ καεῖ, πιστεύοντας ὅτι θὰ λυτρωθεῖ.
Ὅπως ὁ Καρνάβαλος καίγεται μέσα σὲ βεγγαλικὰ καὶ γιορτή, ἔτσι καὶ ἡ καύση τῶν νεκρῶν παρουσιάζεται ἀπὸ τὸν σύγχρονο κόσμο ὡς κάτι φαντασμογορικό, ἀπελευθερωτικό, «καθαρό», «ποιητικὸ» ἢ «λυτρωτικό». Εἶναι στὴν οὐσία μιὰ πράξη ἄρνησης τῆς Ἀνάστασης. Τὸ σῶμα, ποὺ εἶναι «ναὸς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος», παραδίδεται στὴ φωτιὰ ἀντὶ νὰ φυτευτεῖ στὴ γῆ ὡς σπόρος ποὺ περιμένει τὴ ζωή.
Ὁ Χριστὸς τάφηκε καὶ ἀναστήθηκε. Ὁ πιστὸς ποὺ ἀκολουθεῖ τὸν Χριστό, δέχεται τὴν ταφὴ ὡς ὁμολογία πίστης στὴν κοινὴ Ἀνάσταση. Ἡ καύση, ἀντίθετα, μοιάζει μὲ μιὰ προσπάθεια ὁριστικῆς ἐξαφάνισης. Τὸ ἐπίγραμμα ποὺ ἀναγράφεται στὸν τάφο τοῦ Νίκου Καζαντζάκη στὸ φρούριο Μαρτινένγκο στὸ Ἡράκλειο εἶναι: «Δὲν ἐλπίζω τίποτα. Δὲ φοβοῦμαι τίποτα. Εἶμαι λεύτερος.» Ὁ δαίμονας πείθει τὸν ἄνθρωπο νὰ μὴν φοβᾶται τὶς συνέπειες τῶν πράξεών του ἢ τὴν κρίση, ὥστε νὰ τὸν κρατᾶ ἀμετανόητο. Αὐτὴ ἡ «ἀφοβία» εἶναι ἡ μάσκα τῆς ἀλαζονείας ποὺ ὁδηγεῖ στὴν «καύση» τῆς ψυχῆς, πρὶν ἀκόμα ἐπέλθει ὁ θάνατος. Ὁ Καρνάβαλος ζεῖ το «δὲν φοβοῦμαι» μέσῳ τῆς μέθης, τῆς αἰσχρολογίας, καὶ τῆς γύμνιας, καθως καὶ ἄλλων παρεκτροπῶν ποὺ εἰδαμε στὸ καρναβαλι τῆς Πάτρας τὸ 2026. Στὸ Καρναβάλι, ὁ «ἡρωισμὸς» εἶναι ἡ τόλμη νὰ ξεπεράσεις τὰ ὅρια, νὰ ζήσεις τὸ «τώρα» χωρὶς αὔριο. Ὁ ἥρωας δυστυχῶς δὲν εἶναι πιὰ αὐτὸς ποὺ κερδίζει τὴν Αἰώνια Ζωή, ἀλλὰ αὐτὸς ποὺ δαιμονικά ὑπερήφανα κρατᾶ «ψηλὰ τὸ κεφάλι» καὶ ἐπιλέγει τὴ στάχτη καὶ τὸ σκοτάδι, τὴν καύση του ὅταν πεθάνει, σκλαβώνεται οὐσιαστικα μὲ τὰ δεσμα τοῦ θανάτου ὀδηγουμενος κατὰ τὴν θεληση τῶν πονηρῶν πνευμάτων στὴν κόλαση. Εἶναι σὰν ὁ ἄνθρωπος νὰ λέει: «Δὲν περιμένω τίποτα, δὲν ἀποδέχομαι τὸ σῶμα ποὺ μοῦ δόθηκε, τὸ καταστρέφω». Ἡ καύση τῶν νεκρῶν εἶναι ἴσως ἡ τελευταία «μάσκα» ποὺ φορὰ ὁ ἄνθρωπος. Θέλει νὰ κρύψει τὸν θάνατο, νὰ τὸν κάνει σκόνη ἀκαριαῖα, νὰ μὴν ἔρθει ἀντιμέτωπος μὲ τὴν ἀλήθεια τῆς φθορᾶς καὶ τὴν ἀνάγκη τῆς μετάνοιας. Ἡ φωτιὰ τοῦ Καρναβαλιοῦ καὶ ἡ φωτιά του κρεματόριου γίνονται ἔτσι οἱ δύο ὄψεις τοῦ ἴδιου νομίσματος: τῆς ἀπομάκρυνσης ἀπὸ τὴν ἐλπίδα τῆς αἰώνιας ζωῆς. Ὅταν ὁ ἄνθρωπος λέει «δὲν ἐλπίζω τίποτα», οὐσιαστικὰ δηλώνει ὅτι ἔκοψε κάθε δεσμὸ μὲ τὸν Θεὸ καὶ τὴν Αἰώνια Ζωή. Ἡ καύση γίνεται ἡ σφραγῖδα αὐτῆς τῆς «ἐλευθερίας»: ἀφοῦ δὲν περιμένω Ἀνάσταση, ἂς γίνω σκόνη τώρα. Εἶναι ἡ τελευταία πράξη ὑπερηφάνειας ἀπέναντι στὸν Κτίστη- Δημιουργό μας τὸν Θεό.-
