Ενας από τους καλούς φίλους της στήλης, ο Δημήτρης Χατζηδάκης, μας έκανε σπουδαίο δώρο, λίγο πριν από την εθνική επέτειο: έστειλε φωτογραφίες και ντοκουμέντα μιας άγνωστης ιστορίας από το ελληνοαλβανικό μέτωπο, στην οποία πρωταγωνιστεί ο πατέρας του, Ελευθέριος, μαζί με Ελληνες καλλιτέχνες που τότε βρέθηκαν στην Αλβανία, αλλά μετά μεσουράνησαν ως σταρ της οθόνης και του πενταγράμμου. Ποιο ήταν το καθήκον αυτής της μικρής στρατιωτικής ομάδας; Μα ο ψυχολογικός πόλεμος εναντίον των Ιταλών. Ιδού η διήγηση από την αρχή:
«Ο πατέρας μου, Ελευθέριος, γεννήθηκε στην Κηφισιά το 1919 από πατέρα από την Κρήτη και μητέρα Τηνιακή. Προτελευταίο παιδί πολυμελούς οικογένειας (δεκαέξι παιδιά, από τα οποία ενηλικιώθηκαν τα εννιά), έχασε τη μάνα του στα 8 του χρόνια και μετακόμισε οικογενειακώς στην Αθήνα. Εκπαιδεύθηκε ως ραδιοτεχνίτης και στην ηλικία των 21 ετών συμμετείχε στον ελληνοϊταλικό πόλεμο ως διαβιβαστής στην περιοχή του όρους Τομόρι, στην ευρύτερη περιοχή του Μπερατίου.
To εξώφυλλο από το ημερολόγιο του Ελευθερίου Χατζηδάκη, μέσα στο οποίο κρατούσε κωδικοποιημένες σημειώσεις για τα τεκταινόμενα στο Μέτωπο και τη δράση της ομάδας του.
Το συνεργείο στο οποίο συμμετείχε ο πατέρας μου διέθετε κινητές μεγαφωνικές εγκαταστάσεις που μεταφέρονταν με μουλάρια απέναντι από τις ιταλικές γραμμές. Μέλη του ήταν και ο Λάμπρος Κωνσταντάρας, ο Αλέκος Λειβαδίτης και ο Πάνος Βισβάρδης (τραγουδιστής που συνεργάστηκε με τις τραγουδίστριες Δανάη και την Ελένη Ντε Ροζέ). Με συστηματικές εκπομπές απευθύνονταν στους Ιταλούς τραγουδώντας, παροτρύνοντας να επιστρέψουν στη χώρα τους, περιπαίζοντας ή χλευάζοντάς τους. Αυτό, δηλαδή, που αποκαλούμε “ψυχολογικό πόλεμο”». Περιστασιακά, εκπομπές έκαναν και για τη ψυχαγωγία και την ανόρθωση του ηθικού των Ελλήνων στρατιωτών.
Εδώ, με τον γιo του Δημήτρη σε φωτογραφία του 1999.
Ο Δημήτρης Χατζηδάκης συνεχίζει: «Ο πατέρας μου κατέλιπε ένα μικρό ημερολόγιο, με επιγραμματικές αναφορές και ενίοτε με ασαφή, κωδικοποιημένη φρασεολογία (ενδεικτικά: δοκιμή αντί εκπομπή). Μέσα από τα αποσπάσματά του αντιλαμβάνεται κανείς τη σκληρή πραγματικότητα του μετώπου. Ο πατέρας μου πέθανε το 2004 έχοντας μεταφέρει στους οικείους του και προφορικά τα βιώματά του από το μέτωπο. Επιγραμματικά: “Μαύρη σταφίδα για τροφή και τσιγάρα, χαρτόνια για τα πόδια κατά των κρυοπαγημάτων, γύρω από τον λαιμό μαντίλι που άλλαζε χρώμα από τις ψείρες. Ο χώρος ύπνου, όπως αχούρια και καλύβες, δεν προσέφερε και τις καλύτερες των ανέσεων. Μια ημέρα, ξυπνώντας, αντιλήφθηκε ότι πάνω από το κεφάλι του, στη συμβολή δύο τοίχων και της οροφής του καταλύματός του, είχε σφηνωθεί ένα ιταλικό βλήμα, χωρίς να εκραγεί”. Η επιβίωση ήταν και θέμα τύχης…».
Να, και η σελίδα όπου αναφέρονται τα μέλη του συνεργείου που έκανε τις εκπομπές.
Διόρθωση: Στα «Α» της 25/10 αναφέρεται ότι ο δικηγόρος και συγγραφέας Θρασύβουλος Παπαστρατής από τη Χαλκίδα πέθανε πέρυσι. Εκλιπών είναι ο συνονόματος, συντοπίτης εξάδελφός του, επίσης δικηγόρος.
kathimerini.gr
