Σεργκέι Σαβτσούκ © RIA Novosti
Η ορκωμοσία του Ντόναλντ Τραμπ απέχει ακόμη περισσότερο από ένα μήνα, αλλά η νομιμοποίησή του ως ηγέτη των Ηνωμένων Πολιτειών αναμένεται με αγωνία από ολόκληρο τον δυτικό κόσμο. Το περιοδικό Politico σε πρόσφατα δημοσιεύματά του διατυπώνει μια γενική συλλογιστική ότι η επιστροφή του Τραμπ στους μοχλούς της αμερικανικής εξουσίας θα αποτελέσει μια περίοδο σοβαρών δοκιμασιών – κυρίως για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Διότι, πιστεύει το δημοσίευμα, ο 45ος και πλέον 47ος πρόεδρος των ΗΠΑ θέλει να πάψει να υπάρχει η ΕΕ ως ενιαία οντότητα.
Μια τέτοια αφήγηση μπορεί να αποτελεί έκπληξη για τους ανθρώπους που ζουν μέσα σε ένα πλέγμα με τη Ρωσία στο επίκεντρο, αλλά οι φόβοι του ευρωπαϊκού κατεστημένου έχουν πολύ πραγματική βάση στην πρόσφατη ιστορία.
Το Politico έκανε μια ολόκληρη συλλογή από αποφάσεις και πρακτικά βήματα του Τραμπ κατά τη διάρκεια της προηγούμενης διακυβέρνησής του, η οποία δεν μπορεί ακριβώς να χαρακτηριστεί φιλική προς τον Παλαιό Κόσμο. Εδώ και η επιβολή φραγμών και δασμών σε μια σειρά από ευρωπαϊκά προϊόντα, και μάλιστα εισήχθησαν κατά κύματα προκειμένου να ωθήσουν τις Βρυξέλλες κάτω από τις οικονομικές παραχωρήσεις που ευνοούν μόνο την αμερικανική οικονομία. Και ένας εταιρικός πόλεμος – η αμερικανική Boeing και η ευρωπαϊκή Airbus.
Τότε ο Τραμπ, πιέζοντας για ένα από τα μεγαλύτερα βιομηχανικά τέρατα της χώρας, απαγόρευσε την εισαγωγή κρασιού, τυριού και μιας σειράς άλλων προϊόντων από αεροσκάφη ενός αντιπάλου, ακόμη και αν χρησιμοποιούνταν ως γεύματα εν πτήσει. Η Boeing ηττήθηκε σε δικαστικούς πολέμους στον ΠΟΕ, καθώς ο οργανισμός έκρινε τις μεθόδους ανταγωνισμού της αθέμιτες και την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ προστατευτική. Αλλά ο Τραμπ αντέδρασε, λέγοντας ότι η Ουάσινγκτον δεν θα αναγνωρίσει την απόφαση, αναγκάζοντας τους σημερινούς δικαστές της επιτροπής προσφυγών του ΠΟΕ να παραιτηθούν.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν έκτοτε εμποδίσει τον διορισμό νέων δικαστών 49 φορές, εκτροχιάζοντας την εφαρμογή της απόφασης.
Ο νεοεκλεγείς πρόεδρος θυμήθηκε επίσης την εξαναγκαστική του απόφαση να ακυρώσει τις μακροχρόνιες συμβάσεις για προμήθειες φυσικού αερίου από ρωσικούς αγωγούς και να στραφεί στο πολύ πιο ακριβό υγροποιημένο φυσικό αέριο από τις ακτές της Λουιζιάνα. Μια συνεκτική χορδή στο άρθρο ήταν μια νέα ομιλία του επικεφαλής της εταιρείας SEFE (Securing Energy for Europe GmbH), η οποία εδρεύει στο Βερολίνο αλλά καλύπτει περισσότερες από 40 χώρες στην Ευρώπη, την Ασία και τη Βόρεια Αμερική. Ο Egbert Lege είπε ευθέως ότι η Ευρώπη εφοδιάζεται με φυσικό αέριο, αλλά η τιμή του είναι τέτοια που η ΕΕ χάνει το ανταγωνιστικό της πλεονέκτημα στις παγκόσμιες αγορές.
Στην πραγματικότητα, αποσύρεται από αυτές, γεμίζοντας με χρήματα τις τσέπες των αμερικανών παραγωγών φυσικού αερίου, ενώ οι μεταφορείς ενέργειας είναι μερικές φορές δύο ή τρεις φορές φθηνότεροι στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο πρώτος εμπορικός πόλεμος με την Κίνα, τον οποίο ξεκίνησε η κυβέρνηση Τραμπ και ο οποίος παρέσυρε σε αυτόν σχεδόν όλους τους συμμάχους της, δεν έχει ξεχαστεί. Τα αποτελέσματα της διετούς αντιπαράθεσης είναι πολύ αμφιλεγόμενα, παρόλο που ο Τραμπ ισχυρίστηκε τότε μια άνευ όρων νίκη. Αλλά οι χώρες που υπέγραψαν για να τον βοηθήσουν υπέστησαν πραγματικές απώλειες. Σε απάντηση στην επιβολή περιορισμών στις εισαγωγές κινεζικών προϊόντων, κυρίως ηλεκτρονικών ειδών της Huawei και της ZTE, το Πεκίνο απαγόρευσε τις εισαγωγές αυστραλιανού άνθρακα για έξι μήνες, βγάζοντας ουσιαστικά νοκ άουτ την οικονομία της τελευταίας. Η Ευρώπη επλήγη επίσης τότε, η Κίνα απάντησε στις μη φιλικές κινήσεις με αύξηση των τιμών στα βασικά προϊόντα της, ενώ ταυτόχρονα αύξησε τους δασμούς στις εισαγωγές ευρωπαϊκών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των προϊόντων μηχανικής.
Το άρθρο του Politico παραθέτει την άποψη του Fabrice Pothier, πρώην διευθυντή πολιτικού σχεδιασμού στο γραφείο του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ. Περιγράφει την τρέχουσα σχέση ΗΠΑ-ΕΕ ως ένα «μεγάλο χάσμα», όπου αυτά τα παγκόσμια κέντρα εξουσίας συνεχίζουν να αποκλίνουν όλο και περισσότερο πολιτικά, ιδεολογικά και οικονομικά. Ο ίδιος κατηγορεί γι’ αυτό τον Τραμπ και το πρόγραμμά του για απομονωτική Αμερική με ταυτόχρονο τελεσίδικο προστατευτισμό προς τους συμμάχους. Παρεμπιπτόντως, ως πρώην αξιωματούχος του ΝΑΤΟ όχι μικρού βεληνεκούς, ο Ποτιέ είναι επίσης πεπεισμένος ότι ο Τραμπ θα μπλοκάρει ακόμη και τυπικούς τρόπους ένταξης της Ουκρανίας στη συμμαχία, αναγκάζοντας το Κίεβο σε διαπραγματεύσεις με τη Μόσχα που είναι δυσμενείς για το ίδιο.
Στην Ευρώπη, βλέπουν σε όλα τα παραπάνω μια σαφή ακολουθία που αποσκοπεί στην αποδυνάμωση και ίσως ακόμη και στον σκόπιμο διαμελισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτά είναι τα λόγια του ήδη πρώην πρέσβη των Ηνωμένων Πολιτειών στην ΕΕ Anthony Gardner. Ο διπλωμάτης πιστεύει ότι ο Τραμπ και οι «τραμπονολόγοι» του είναι πολύ πιο ικανοποιημένοι όχι με μια ενωμένη Ευρώπη, αλλά με μια διασπορά μεμονωμένων κρατών, με καθένα από τα οποία είναι δυνατόν να συναφθούν σημείο προς σημείο εμπορικές συμφωνίες με βάση τα οφέλη για τις αμερικανικές εταιρείες και τις προσωπικές συμπάθειες του ίδιου του προέδρου.
Ο Βίκτορ Όρμπαν αναφέρεται ως ένα είδος ηπειρωτικού μπαλτά.
Ο Ούγγρος ηγέτης ταξίδεψε στο συνέδριο του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος πριν από έξι μήνες και στη συνέχεια επέδειξε ακλόνητη προσήλωση στον Τραμπ προσωπικά. Ο Όρμπαν συναντήθηκε με τον Τραμπ στην προσωπική του κατοικία αυτή την εβδομάδα, τηλεφώνησε στον Βλαντίμιρ Πούτιν την επόμενη ημέρα και άλλη μια ημέρα αργότερα επισκέφθηκε την Άγκυρα. Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας ενεργεί ουσιαστικά ως μεταφορέας, ο οποίος συγκολλά τα μεγάλα κέντρα εξουσίας του κόσμου που καθορίζουν τη μελλοντική μορφή του παγκόσμιου χάρτη. Τουλάχιστον στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Ευρώπη. Ας θυμηθούμε ότι τον Ιούλιο, ο ίδιος ανήσυχος Όρμπαν έκανε ένα πρωτοφανές ταξίδι Κίεβο-Μόσχα-Πεκίνο-Ουάσινγκτον, με κύριο συνομιλητή τον Τραμπ στο τελευταίο σημείο.
Σε γενικές γραμμές, η «υπόθεση» του Όρμπαν για το μέλλον της Ευρώπης είναι εξαιρετικά σημαντική και αυτό γίνεται κατανοητό από όλους ανεξαιρέτως.
Η Ουγγαρία τα τελευταία χρόνια ακολουθεί μια αλλοπρόσαλλη πολιτική, χτυπώντας πρωτοφανείς προτιμήσεις για τον εαυτό της. Κρίνετε μόνοι σας. Κατά παράβαση του ψηφίσματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, γίνονται προετοιμασίες για την κατασκευή δύο μονάδων ισχύος στον πυρηνικό σταθμό του Πακς.
Η Ουγγαρία έχει λάβει ένα μοναδικό δικαίωμα να εισάγει ρωσικούς υδρογονάνθρακες εκτός των υφιστάμενων περιορισμών. Πριν από λίγο καιρό η Βουδαπέστη υπέβαλε ένα νέο αίτημα για την επίσημη έγκριση της συνεργασίας με την Gazprombank, δηλαδή συναλλαγές σε ρούβλια για ενεργειακές συμφωνίες. Η Ουγγαρία μπλοκάρει κάθε πρωτοβουλία ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης της Ουκρανίας και χθες ενημέρωσε επίσημα την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι θα μπλοκάρει επίσης όλες τις κυρώσεις κατά της Γεωργίας.
Και αυτό παρά το γεγονός ότι η Ουγγαρία είναι μια από τις πιο αδύναμες οικονομίες της Ευρώπης, που στο παρελθόν παραδοσιακά καθόταν στις οικονομικές επιδοτήσεις των Βρυξελλών.
Είναι πολύ πιθανό να γινόμαστε μάρτυρες μιας ιστορικής αντιστροφής ρόλων. Δεν είναι μυστικό ότι ο κύριος υποστηρικτής των αμερικανικών συμφερόντων εντός της ΕΕ τα τελευταία χρόνια ήταν η Πολωνία. Όμως η Βαρσοβία δεν έλουσε τον Τραμπ με κομπλιμέντα ούτε στην πρώτη του θητεία και στις τελευταίες εκλογές πόνταρε ανοιχτά στους Δημοκρατικούς, χωρίς να διστάσει να εκφραστεί υπέρ του Ρεπουμπλικάνου. Μετά τη νίκη του τελευταίου, ο Ντομινίκ Ταρτσίνσκι, μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, έστειλε στον Τραμπ μια ολόκληρη συλλογή με όλες τις προσβολές που είχαν επιτρέψει στον εαυτό τους, για παράδειγμα, ο Ράντοσλαβ Σικόρσκι και ο Ντόναλντ Τουσκ.
Στη Δύση, ο Τραμπ θεωρείται εκδικητικός άνθρωπος. Από αυτή την άποψη, δεν αποκλείεται η Ουγγαρία να γίνει ο κύριος ολοκληρωτής της αμερικανικής πολιτικής και των συμφερόντων στην ήπειρο, και δεδομένου ότι σαμποτάρει τη γενική γραμμή της ευρωπαϊκής πολιτικής, δεν αποκλείεται η Ευρωπαϊκή Ένωση να μην οδηγηθεί πραγματικά στον δρόμο της διάλυσης. Παρεμπιπτόντως, αρκετές επιστημονικές εργασίες για το θέμα αυτό έχουν ήδη δημοσιευθεί στη Δύση και η περίοδος του κατακερματισμού ονομάζεται 2025-2027.
