Στα όρια της ανοικτής εμφύλιας σύγκρουσης βρίσκεται η ΠΓΔΜ, καθώς ο πρόεδρος της χώρας Γκιόργκι Ιβανόφ, όχι μόνο αρνήθηκε να δώσει εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον αρχηγό της αντιπολίτευσης που είχε -με την βοήθεια του αλβανικού κόμματος- συγκεντρώσει τις αναγκαίες υπογραφές βουλευτών, αλλά κατηγόρησε την αντιπολίτευση ότι υπονομεύει την ενότητα της χώρας.
Ο κ. Ιβανόφ, ο οποίος προέρχεται από το VMRO-DPMNE του Ν. Γκρούεφσκι, και ενώ είχε ο ίδιος είχε θέσει ως προϋπόθεση για να αναθέσει τον σχηματισμό κυβέρνησης στο δεύτερο κόμμα το SDSM και τον πρόεδρο του Ζ. Ζαεφ, την συγκέντρωση 61 υπογραφών, χθες όταν ο κ. Ζαεφ προσκόμισε τον κατάλογο των υπογραφών (μεταξύ αυτών και των βουλευτών του αλβανικού DUI), του αρνήθηκε την εντολή.
Ο Ζαεφ έκανε λόγο για «πραξικοπηματική απόφαση» και κάλεσε τον Ιβανόφ να αναθεωρήσει την απόφασή του, κατηγορώντας τον ότι «στρέφεται εναντίον του κράτους, οξύνοντας την κρίση, αγνοώντας τις υπογραφές των βουλευτών, με μοναδικό σκοπό να υπερασπιστεί τον Γκρουέφσκι και το κόμμα του».
Προειδοποίησε μάλιστα ότι οι πολιτικές δυνάμεις των οποίων ηγείται «δεν θα επιτρέψουν σε κανέναν να παίξει με το κράτος…».
Η Πλατφόρμα στην οποία συμφώνησαν όλα τα αλβανικά κόμματα σε συνάντηση που με προκλητικό τρόπο είχαν στο γραφείο του Αλβανού πρωθυπουργού Έντι Ράμα, προβλέπει την υιοθέτηση της Αλβανικής ως δεύτερης επίσημης γλώσσας σε όλο το έδαφος και σε όλες τις λειτουργίες της ΠΓΔΜ, και την έναρξη διαλόγου για την σημαία, τον εθνικό ύμνο, τα σύμβολα, ώστε να αντανακλούν τον πολυεθνοτικό χαρακτήρα της χώρας, ενώ υπάρχουν ειδικές αναφορές στην ευρωατλαντική πορεία της χώρας αλλά και στην ανάγκη επίλυσης της διαφοράς της ονομασίας και συμμέτοχη στις συνομιλίες και εκπροσώπου των Αλβανών.
Ο κ. Ιβανόφ δήλωσε ότι ζήτησε από τον Ζ. Ζαεφ να αποκηρύξει δημοσίως την «Αλβανική Πλατφόρμα» επισημαίνοντας ότι «ούτε το Σύνταγμα ούτε η συνείδηση του, επιτρέπουν να δώσει την εντολή σε κάποιον που απειλεί την κυριαρχία και την ακεραιότητα της Δημοκρατίας της Μακεδονίας». Πρόσθεσε ακόμη ότι οι πολίτες ψήφισαν για μεταρρυθμίσεις και πλήρη εφαρμογή της Συμφωνίας του Πρζνο και όχι για μια πλατφόρμα ενός ξένου κράτους.
Ο κ. Ιβανόφ πυροδοτώντας περισσότερο το κλίμα δήλωσε ακόμη ότι η «Πλατφόρμα είναι ένα κείμενο που σχεδιάστηκε και υπογράφτηκε από μια ξένη χώρα και υπό την μεσολάβηση του πρωθυπουργού μιας ξένης χώρας. Αυτό πηγαίνει πέραν του Συντάγματος και της Συμφωνίας της Αχρίδας, καθώς η μετεκλογική διαδικασία για σχηματισμό κυβέρνησης καθίσταται όμηρος αυτής της Πλατφόρμας, μιας ξένης χώρας».
Ο κ. Ιβανόφ μάλιστα απείλησε τον αρχηγό της αντιπολίτευσης ότι η ενέργεια της προώθησης ξένης Πλατφόρμας είναι πράξη κολάσιμη από τον νόμο. Και κάλεσε την διεθνή κοινότητα να καταδικάσει την Πλατφόρμα ως πράξη παρέμβασης στις εσωτερικές υποθέσεις της χώρας και επανακαθορισμού του πλαισίου Ενότητας της χώρας και απειλεί την κυριαρχία και την ακεραιότητα της «Μακεδονίας»
Είχαν προηγηθεί διαδηλώσεις στα Σκόπια από οπαδούς του για σχεδόν μια δεκαετία κυβερνώντος κόμματος του Ν. Γκρούεφσκι, το οποίο με μικρή διαφορά (1 έδρας) ήρθε πρώτο στις εκλογές του Δεκεμβρίου, αλλά ο ηγέτης του δεν βρήκε συμμάχους για τον σχηματισμό πλειοψηφίας και επεδίωκε η διαδικασία σχηματισμού κυβέρνησης να μην ευοδωθεί ώστε η χώρα να οδηγηθεί εκ νέου σε εκλογές . Το σύνθημα των οπαδών του VMRO-DPMNE και άλλων εθνικιστών ήταν «Ενωμένη Μακεδονία», θέλοντας έτσι να στείλουν το μήνυμα ότι οι κινήσεις του ηγέτη της αντιπολίτευσης και των αλβανικών κομμάτων, απειλούν την ενότητα της ΠΓΔΜ.
Η κρίση στα Σκόπια και η Αθήνα
Η κατάσταση που διαμορφώνεται στην ΠΓΔΜ απαιτεί ασκήσεις λεπτών ισορροπιών από την Αθήνα, που με επανειλημμένες δηλώσεις του Ν. Κοτζιά έχει στείλει το μήνυμα ότι η μόνη χώρα που δεν επιβουλεύεται τα Σκόπια, είναι η Ελλάδα.
Οι συνομιλίες που θα έχει σήμερα, μακριά από την δημοσιότητα, ο Νίκος Κοτζιάς με τον Αλβανό ομόλογο του Ντμιτρι Μπουσάτι, θα έχουν στην ατζέντα και τις εξελίξεις στην ΠΓΔΜ. Η Αθήνα γνωρίζει ότι η πίεση της αλβανικής μειονότητας διευκολύνει την αναζήτηση λύσης στο θέμα της ονομασίας, καθώς ουσιαστικά η Αλβανική Πλατφόρμα αμφισβητεί την απολυτή «μακεδονική ταυτότητα» υποστηρίζοντας τον διεθνοτικό χαρακτήρα της χώρας και συνεπώς απαιτείται και το όνομα να αποτυπώνει αυτό το στοιχείο ταυτότητας της ΠΓΔΜ.
Συγχρόνως όμως η ανάδειξη αυτού του ζητήματος και μάλιστα με πρωτοβουλία των αλβανικών κομμάτων δίνει εύκολα επιχειρήματα στους εθνικιστές του κ. Γκρούεφσκι για να ενοχοποιήσουν την αντιπολίτευση και τον Ζ. Ζαεφ ότι ετοιμάζεται να «ξεπουλήσει» την χώρα στους Αλβανούς και στους Έλληνες και έτσι τελικά να ακυρώσουν κάθε προσπάθεια για συμβιβαστική λύση.
Ένα ακόμη ζήτημα που δεν μπορεί να παραβλέψει η Αθήνα είναι ότι η πραγματική «απειλή» στα Βαλκάνια είναι ο αλβανικός εθνικισμός και μεγαλοϊδεατισμός, που εκφράζεται με ιδιαίτερο δυναμισμό τώρα στα Σκόπια, αλλά συστηματικά στρέφεται και προς την Ελλάδα. Και είναι προφανές ότι δεν μπορεί να μπει στην ζυγαριά, από την μια η «διευκόλυνση» των συνομιλίων για την ονομασία, και από την άλλη η υπέρμετρη ενίσχυση του αλβανικού παράγοντα στα βόρεια σύνορα μας…
N.M.
(Photo by Besar Ademi/Anadolu Agency/Getty Images)
