Πραγματικό σοκ προκαλεί η αποκάλυψη ότι επίσημη έκθεση της Κομισιόν αλλά και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας αναγνωρίζει τις τουρκικές αξιώσεις στην Κύπρο αλλά και το τουρκολιβυκό μνημόνιο, καθώς εμφανίζει τα κατεχόμενα εδάφη της Κύπρου ως «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου» και αποδέχεται τα όρια της συμφωνίας για ΑΟΖ Τουρκίας και Λιβύης.
Πρόκειται για μια αναφορά, που περιλαμβάνεται σε μελέτη του Κοινού Κέντρου Ερευνών (JRC) και δημοσιεύθηκε στις 12 Σεπτεμβρίου 2025, ενώ έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, με τον Αντιπρόεδρο της
Ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών και επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΠΑΣΟΚ, Γιάννη Μανιάτη, να καταθέτει κατεπείγουσα ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ύπατη Εκπρόσωπο της Ε.Ε. για
Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Άμυνας, Kaja Kallas. Ο Έλληνας ευρωβουλευτής καταγγέλλει ότι η έκθεση αυτή παραβιάζει κατάφωρα το Διεθνές Δίκαιο και τα κυριαρχικά δικαιώματα Ελλάδας και Κύπρου, ζητώντας άμεση διόρθωση και θεσμικό έλεγχο για να διασφαλιστεί πως τέτοιες «αστοχίες» δεν θα επαναληφθούν.
To πλήρες κείμενο της ερώτησης
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης που κατέθεσε ο κ. Μανιάτης:
«Σε έκθεση του Κοινού Κέντρου Ερευνών (Joint Research Centre – JRC) και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας σχετικά με την προστασία των κρίσιμων ενεργειακών υποδομών και η οποία δημοσιεύθηκε στις 12 Σεπτεμβρίου 2025, στη σελίδα 121, υπάρχει αναφορά στις ενεργειακές πηγές που έχουν ανακαλυφθεί στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Κυπριακής Δημοκρατίας. Στο συγκεκριμένο σημείο, το παράνομα κατεχόμενο από την Τουρκία έδαφος της Κύπρου αναφέρεται ως “Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου” χωρίς o όρος αυτός να είναι ούτε καν σε εισαγωγικά, ή να είναι εμφανές ότι αναφέρεται στο ψευδοκράτος, που η Τουρκία έχει δημιουργήσει στα κατεχόμενα εδάφη.
Επιπλέον, στον χάρτη υπ. Αριθμό 37 υπάρχει αναφορά τόσο σε διεκδικούμενη ΑΟΖ του ψευδοκράτους, όσο και η πλήρης αποδοχή των συνεπειών του παράνομου και άκυρου σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο και τα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Τουρκο-Λιβυκού Συμφώνου για ΑΟΖ.
Έχοντας υπόψη ότι η Έκθεση αυτή παρουσιάζει την κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο με ανακριβή τρόπο και αντίθετο προς το Διεθνές Δίκαιο, τα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και τα κυριαρχικά δικαιώματα Κρατών Μελών στην περιοχή, ερωτάται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή:
Πως επέτρεψε τη δημοσίευση μιας τέτοιας έκθεσης για ένα τόσο σημαντικό ζήτημα, χωρίς πρώτα να ελέγξει το περιεχόμενό της ως προς τα πραγματικά στοιχεία;
Τι θα κάνει για την άμεση διόρθωσή της;
Πως θα διασφαλίσει ότι δεν θα επαναληφθεί στο μέλλον;».
Τι προβλέπει το τουρκολιβυκό μνημόνιο
Υπενθυμίζεται ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο υπογράφηκε στις 27 Νοεμβρίου 2019 στην Κωνσταντινούπολη, ανάμεσα στην Τουρκία και την τότε Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας (GNA) της Λιβύης, υπό τον Fayez al-Sarraj. Σε αυτό καθορίζονται τα θαλάσσια σύνορα μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, με βάση γεωγραφικές συντεταγμένες, που τέμνουν κάθετα την Ανατολική Μεσόγειο.
Η γραμμή που ορίζει το μνημόνιο ενώνει τις τουρκικές ακτές της Αντάλυας με τις λιβυκές ακτές ανατολικά της Ντέρνας, παρακάμπτοντας πλήρως την ύπαρξη ελληνικών νησιών όπως η Κρήτη, η Ρόδος, η Κάρπαθος και το Καστελλόριζο.
Παράλληλα, οι δύο πλευρές αναγνωρίζουν αμοιβαία δικαιώματα εξερεύνησης και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων εντός αυτών των «ορίων». Αυτό δίνει θεωρητικά στην Τουρκία τη δυνατότητα να διεκδικήσει θαλάσσιες περιοχές νότια της Κρήτης, σαν να μην υπάρχουν ελληνικά νησιά.
Το μνημόνιο προβλέπει επίσης τεχνική συνεργασία για χαρτογράφηση και ανάπτυξη ερευνών στις περιοχές αυτές.
Η Τουρκία χρησιμοποιεί το μνημόνιο αυτό ως νομικό πρόσχημα για να υποστηρίξει ότι έχει «δικαιώματα» ερευνών σε περιοχές νότια της Κρήτης και ανατολικά της Γαύδου.
www.bankingnews.gr
