Του Κωνσταντίνου Μαριόλη
Αν βρισκόμασταν σε κάποια άλλη εποχή και όχι στην εποχή του Τραμπ που «παίζει» τις αγορές στα… tweets του, θα λέγαμε ότι αυτά που συμβαίνουν στα παγκόσμια χρηματιστήρια είναι πρωτοφανή. Όμως από τις αρχές του 2018 μέχρι σήμερα είναι η 5η φορά που Wall Street και Ευρώπη συγχρονίζονται σε μία ξέφρενη πορεία προς τον γκρεμό πριν κάποιο άλλο tweet του Αμερικανού προέδρου οδηγήσει σε νέα υψηλά.
Όπως και να’ χει, το πάρτι των τελευταίων μηνών δείχνει να φτάνει στο τέλος του με τους χρηματιστηριακούς δείκτες να καταρρέουν καθώς ΗΠΑ και Κίνα προετοιμάζονται για τη μεγάλη μάχη ρίχνοντας προειδοποιητικά πυρά και προκαλούν σοκ στις αγορές. Την ίδια ώρα, αμερικανικές τράπεζες «βλέπουν» παγκόσμια ύφεση σε 9 μήνες αν ο Τραμπ αποφασίσει να συνεχίσει τον εμπορικό πόλεμο, ενώ οι επενδυτές εγκαταλείπουν έντρομοι τις μετοχές και στρέφονται σε χρυσό, κρατικά ομόλογα και… ακίνητα.
Το παγκόσμιο sell-off που προκαλεί η ραγδαία κλιμάκωση του εμπορικού πολέμου θυμίζει τον «μαύρο Δεκέμβρη» του 2018, επιβεβαιώνοντας ότι ζούμε στην εποχή που η πτώση των αγορών βρίσκονται καθημερινά… ένα tweet μακριά. Όχι οποιοδήποτε tweet αλλά του Ντόναλντ Τραμπ ο οποίος αφού προκάλεσε πανικό με τις απειλές για νέους δασμούς σε κινεζικά προϊόντα, έσπευσε να κατηγορήσει το Πεκίνο για χειραγώγηση της συναλλαγματικής ισοτιμίας μετά την πτώση του γουάν σε χαμηλό 11 ετών.
Τα μεγαλύτερα χρηματιστήρια στον κόσμο καταγράφουν απώλειες άνω του 6% σε μόνο τρεις συνεδριάσεις μετά την απόφαση του Πεκίνου να χρησιμοποιήσει το γουάν ως «όπλο» σε ένα νομισματικό πόλεμο που αποτελεί… φυσιολογική εξέλιξη της ακραίας έντασης μεταξύ ΗΠΑ-Κίνας για το διεθνές εμπόριο. Από το Τόκιο μέχρι το Λονδίνο και από τη Φρανκφούρτη έως τη Νέα Υόρκη οι χρηματιστηριακοί δείκτες «βουλιάζουν» και ξυπνούν μνήμες από τα… πιο σκοτεινά βάθη της κρίσης.
Έχουμε και λέμε:
-Ο S&P500 διεύρυνε τις απώλειες άνω του 6% από τα ιστορικά υψηλά και ο Dow Jones υποχώρησε σχεδόν 900 μονάδες, υποχωρώντας προς το επίπεδο των 25.500 μονάδων. Η Capital Economics εκτιμά ότι ο S&P500 θα σημειώσει περαιτέρω πτώση της τάξης του 15% έως το τέλος του έτους και ότι η Fed θα μειώσει μόνο κατά 50μβ τα επιτόκια έως την άνοιξη εκτός και αν… την προλάβει η ύφεση.
– Απώλειες άνω του 1,8% για τον πανευρωπαϊκό Stoxx 600 και τον γερμανικό DAX, απώλειες άνω του 2% σε Λονδίνο και Παρίσι. Μέσα σε 2 μόνο συνεδριάσεις το χρηματιστήριο της Φρανκφούρτης έχει περιορίσει τα κέρδη του DAX σε 12% (είχε φτάσει στο +21%) από τις 27 Δεκεμβρίου του 2018.
– Πτώση 1,74% για τον ιαπωνικό Nikkei, απώλειες 1,62% για το χρηματιστήριο της Σαγκάης και πτώση 2,85% στο Χονγκ Κονγκ.
– Ο χρυσός ενισχύθηκε έως και άνω του 1,8% ξεπερνώντας τα 1.480 δολάρια επιβεβαιώνοντας το ρόλο του ασφαλούς καταφυγίου.
– Νέο ράλι σημειώθηκε στην αγορά ομολόγων με τις αποδόσεις των ευρωπαϊκών τίτλων να «βουλιάζουν σε νέα ιστορικά χαμηλά. Στο -0,537% έφτασε το γερμανικό 10ετές, ενώ αρνητικά επιτόκια εμφανίζουν Γαλλία, Σλοβενία και Σλοβακία στη 10ετία, η Ολλανδία στην 25ετία, η Ιρλανδία στην 9ετία, η Ισπανία στην 7ετία και η Πορτογαλία στην 6ετία.
Η ενέργεια της Κίνας να αφήσει το γουάν να διολισθήσει στα 7,026 γουάν ανά δολάριο αυξάνει τον κίνδυνο ενός ντόμινο ανταγωνιστικών υποτιμήσεων στις αγορές συναλλάγματος, σε ένα «γαϊτανάκι» τρόμου που θα έχει απρόβλεπτες συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία. Το κινεζικό νόμισμα ξεπέρασε το επίπεδο το «επίπεδο του 7» για πρώτη φορά από το 2008 και επειδή όλοι θυμούνται ποιες ήταν οι συνθήκες που επικρατούσαν τότε, ξύπνησαν άσχημες μνήμες που προκάλεσαν μαζικές ρευστοποιήσεις σε ΗΠΑ, Ευρώπη και Ασία.
Ποιο θα είναι το επόμενο βήμα; Αν το Τραμπ τραβήξει κι άλλο… το σχοινί και επιβάλλει δασμούς 25% στα κινεζικά προϊόντα ύψους 300 δισ. δολαρίων για τα οποία ήδη προανήγγειλε δασμούς 10%, τότε η παγκόσμια οικονομία θα πέσει σε ύφεση μέσα σε διάστημα 9 μηνών. Αυτό εκτιμά η Morgan Stanley σε σημείωμα που έστειλε στους πελάτες της προειδοποιώντας για τα δεινά που έρχονται, ενώ και η Bank of America Merrill Lynch εκφράζει φόβους για περαιτέρω αύξηση των δασμών στο 25%.
Η Morgan Stanley μάλιστα θεωρεί ότι ακόμη και οι δασμοί ύψους 10% – τους οποίους χαρακτηρίζει «υποφερτούς» – αν εφαρμοστούν για περισσότερο από 4-5 μήνες, τότε η παγκόσμια ανάπτυξη θα διατηρηθεί στο επίπεδο του 2,8%-3% και ότι οι κεντρικές τράπεζες δεν θα μπορούν να κάνουν τίποτα με μειώσεις επιτοκίων. Σημειώνεται ότι η παγκόσμια ανάπτυξη διαμορφώθηκε στο 3,6% το 2018 και οι προβλέψεις έκαναν λόγο για ρυθμό 3,2% το 2019.
Στην Ευρώπη η κατάσταση δεν δείχνει να βελτιώνεται. Σύμφωνα με τα στοιχεία για τον δείκτη επενδυτικού κλίματος Sentix που είδαν χθες το φως της δημοσιότητας, το ηθικό των επενδυτών βρίσκεται σήμερα στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2014. Ο δείκτης υποχώρησε στο -13,7 τον Αύγουστο από -5,8 τον Ιούλιο, ενώ οι προσδοκίες κατέρρευσαν στο -20,0 από -13,0, στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Αύγουστο του 2012.
