Ο Καναδάς, μια χώρα που παρουσιάζεται ως προάγγελος προοδευτικών πολιτικών, βρίσκεται στο επίκεντρο ενός ηθικού και ιατρικού σκανδάλου μεγατόνων. Ο Δρ. John Maher, διακεκριμένος ψυχίατρος από το Barrie του Οντάριο, κατέθεσε ενώπιον της Ειδικής Κοινής Επιτροπής του Καναδικού Κοινοβουλίου μια συγκλονιστική μαρτυρία: το κράτος ήδη θανατώνει μυστικά ψυχικά ασθενείς μέσω του προγράμματος Ιατρικής Βοήθειας για τον Θάνατο (Medical Assistance in Dying – MAiD), παραβιάζοντας την κείμενη νομοθεσία που απαγορεύει την ευθανασία για άτομα με ψυχική νόσο.
«Εγκληματική συμπεριφορά» – Η μαρτυρία που συγκλονίζει
Ο Συντηρητικός βουλευτής Andrew Lawton ρώτησε ευθέως τον Maher: «Περιγράφετε εγκληματική συμπεριφορά, έτσι δεν είναι;». Η απάντηση του ψυχιάτρου ήταν κατηγορηματική: «Απολύτως». Ο Maher περιέγραψε μια συγκεκριμένη περίπτωση: ασθενής με σχιζοφρένεια, ο οποίος ήταν ψυχωσικός και παραληρηματικός τη στιγμή της αίτησης, εγκρίθηκε για ευθανασία με βάση… μια δερματική πάθηση που ένας δερματολόγος είπε ότι μπορούσε να θεραπευτεί με κρέμα, και έναν πονεμένο αστράγαλο μετά από κάταγμα, για τον οποίο ο ασθενής δεν είχε συνεργαστεί με τη φυσικοθεραπεία. Ο πάροχος MAiD ενέκρινε τον θάνατο, παρά τη σοβαρή ψυχική νόσο. Ο Maher είπε ότι τον αντιμετώπισε, αλλά το γεγονός και μόνο ότι έφτασε σε αυτό το σημείο αποδεικνύει ότι «αυτό συμβαίνει». «Άνθρωποι εγκρίνονται για MAiD για λόγους που είναι ειλικρινά παράνομοι», κατέληξε.
Psychiatrist Dr. John Maher says he's seen patients with mental illness criminally offered MAID, even before the eligibility expansion goes into effect. pic.twitter.com/qYl0z5eNa2
— Andrew Lawton (@AndrewLawton) April 27, 2026
Το πρόγραμμα MAiD – Από την ανακούφιση του πόνου στη μαζική εξόντωση
Το καναδικό πρόγραμμα MAiD ξεκίνησε το 2016 για ασθενείς με ανίατες σωματικές ασθένειες. Γρήγορα επεκτάθηκε, και με τον νόμο Bill C-7 (2021), συμπεριέλαβε άτομα που δεν βρίσκονται σε άμεσο θάνατο. Η επόμενη προγραμματισμένη επέκταση (για το 2027) προβλέπει τη συμπερίληψη αποκλειστικά της ψυχικής νόσου ως λόγου ευθανασίας. Ωστόσο, η μαρτυρία Maher αποδεικνύει ότι η επέκταση ήδη συμβαίνει παράνομα, με το σύστημα να κάνει τα στραβά μάτια ή ακόμα και να ενθαρρύνει τη θανάτωση ευάλωτων ψυχικά ασθενών. Η μετατροπή της ψυχιατρικής σε υπηρεσία θανάτου έχει προκαλέσει διεθνή κατακραυγή.
«Doctor-shopping until dead» – Ο κίνδυνος του φαινομένου μίμησης
Ο Maher προειδοποίησε, επίσης, για τον κίνδυνο του «φαινομένου Werther» (suicide contagion), όπου η δημοσιοποίηση υποβοηθούμενων θανάτων οδηγεί σε αύξηση των αυτοκτονιών. Αναφέρθηκε στην Ελβετία, όπου η νομιμοποίηση της ευθανασίας ακολουθήθηκε από απότομη αύξηση των αιτήσεων. Ο ψυχίατρος τόνισε ότι ευάλωτα άτομα μπορεί να «κάνουν γιατρό-shopping μέχρι θανάτου» (doctor-shopping until dead), δηλαδή να αναζητούν συνεχώς παρόχους μέχρι να βρουν κάποιον που θα εγκρίνει τον θάνατό τους, ακόμα κι αν δεν πληρούν τα κριτήρια.
Η πολιτική αντιπαράθεση – Καθολικοί και Συντηρητικοί εναντίον της επέκτασης
Η μαρτυρία Maher ήρθε εν μέσω έντονης συζήτησης για την επέκταση του MAiD. Η Καθολική Εκκλησία του Καναδά έχει ταχθεί υπέρ της νομοθεσίας που σταματά την επέκταση. Συντηρητικοί βουλευτές (όπως ο Lawton) ζητούν έρευνα. Από την άλλη, ψυχίατροι όπως η Δρ. Mona Gupta υποστήριξαν ότι ακόμα και ασθενείς με διατροφικές διαταραχές ή κατάθλιψη θα πρέπει να είναι επιλέξιμοι. Η σύγκρουση είναι βαθιά ιδεολογική, αλλά η μαρτυρία Maher φέρνει στο φως την πραγματικότητα: ήδη σκοτώνουν, και μάλιστα παράνομα.
Η διεθνής διάσταση – Ο Καναδάς ως πρότυπο ή ως προειδοποίηση;
Ο Καναδάς δεν είναι απομονωμένο φαινόμενο. Οι πολιτικές ευθανασίας επεκτείνονται σε όλη τη Δύση (Ολλανδία, Βέλγιο, ορισμένες πολιτείες των ΗΠΑ, Ισπανία). Αλλά η μαζική, κρατικά χρηματοδοτούμενη θανάτωση ψυχικά ασθενών, ειδικά όταν γίνεται μυστικά και παράνομα, είναι ένα άλμα στο απόλυτο σκοτάδι. Αν ο Καναδάς νομιμοποιήσει πλήρως την ευθανασία για ψυχική νόσο το 2027, θα έχει θεσπίσει ένα σύστημα όπου οι φτωχοί, οι περιθωριοποιημένοι και οι ψυχικά ασθενείς θα αντιμετωπίζονται όχι με θεραπεία, αλλά με θανατική ένεση. Και η μαρτυρία Maher δείχνει ότι το σύστημα είναι ήδη διεφθαρμένο: ψυχωσικοί ασθενείς σκοτώνονται για έναν πονεμένο αστράγαλο.
Η υπόθεση αυτή δεν είναι μακρινή. Είναι ο οδικός χάρτης για το τι έρχεται σε κάθε σύστημα υγείας που θέτει την «ποιότητα ζωής» πάνω από την ίδια τη ζωή, και την «αυτονομία» πάνω από την προστασία των ευάλωτων. Το κάλεσμα του Maher δεν είναι για επέκταση, αλλά για έλεγχο, διαφάνεια, και άμεση παύση. Η ερώτηση είναι: θα τον ακούσει κανείς, ή ο καναδικός κρατικός μηχανισμός θα συνεχίσει να σκοτώνει υπό το πρόσχημα της «συμπόνιας»;
