Γράφει ο Ιταλός Καθηγητής Άντρεα; Ζοκ
Χθες το βράδυ, επιτεύχθηκε συμφωνία για δεκατετράωρη κατάπαυση του πυρός μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν.
Οι όροι αυτής της συμφωνίας είναι μάλλον εκπληκτικοί, υποδηλώνοντας ότι είναι ασταθής. Όπως πάντα, υπάρχουν δύο εκδοχές της συμφωνίας, η καθεμία με διαφορετική ρητορική.
Η Αμερικανική εκδοχή είναι: Το Ιράν αναγκάστηκε να αποδεχτεί κατάπαυση του πυρός από τις χθεσινές επιθέσεις (μεταξύ των σφοδρότερων του πολέμου). η υποχρεωτική προϋπόθεση για τη διατήρηση της κατάπαυσης του πυρός είναι το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ. Όσον αφορά τους όρους για τη μετατροπή της εκεχειρίας σε ειρήνη, ο Τραμπ αναφέρει ότι τα 10 σημεία που πρότεινε το Ιράν αποτελούν μια καλή βάση για διαπραγμάτευση.
Η Ιρανική εκδοχή είναι, φυσικά, αρκετά διαφορετική: οι ΗΠΑ και το Ισραήλ αναγκάστηκαν από την σθεναρή άμυνα του Ιράν να καταλήξουν απρόθυμα σε μια συμφωνία που θα αποτελούσε σαφή ήττα. Και ο λόγος που υποστηρίζει αυτήν την εκδοχή είναι η αποδοχή από τις ΗΠΑ των 10 σημείων της ιρανικής πρότασης.
Τώρα, αν κοιτάξουμε αυτά τα 10 σημεία, αν ήταν το τελευταίο καρφί στο φέρετρο μιας ειρηνευτικής συμφωνίας, θα ήταν δύσκολο να διαφωνήσουμε με την ιρανική ερμηνεία. Αυτά τα σημεία έχουν ως εξής:
1- Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν μια ισχυρή δέσμευση να διασφαλίσουν την απουσία μελλοντικής επιθετικότητας.
2- Το Ιράν θα διατηρήσει τον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ.
3- Αναγνωρίζεται η πιθανότητα εμπλουτισμού ουρανίου.
4- Άρση όλων των πρωτογενών κυρώσεων.
5- Άρση όλων των δευτερογενών κυρώσεων.
6- Ακύρωση όλων των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας.
7- Ακύρωση όλων των ψηφισμάτων του Συμβουλίου των Διοικητών των ΗΠΑ (που αποδέσμευαν ιρανικά κεφάλαια).
8- Θα καταβληθεί αποζημίωση στο Ιράν για τις ζημιές που υπέστη.
9- Όλες οι αμερικανικές μάχιμες δυνάμεις από την περιοχή πρέπει να αποσυρθούν.
10- Ο πόλεμος πρέπει να σταματήσει σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένης της καταπολέμησης της ισλαμικής αντίστασης στον Λίβανο.
Τώρα, είναι αρκετά σαφές ότι εάν αυτά τα σημεία γίνονταν πλήρως αποδεκτά, θα μπορούσε κανείς κυριολεκτικά να μιλήσει για συνθηκολόγηση του συνασπισμού Epstein.
Η φράση του Τραμπ, «εφαρμόσιμο», είναι αρκετά ασαφής για να επιτρέψει πολλές παραλλαγές.
Θα μπορούσε κανείς να πει ότι αυτό θα ήταν πολύ καλό για να είναι αληθινό και ότι πρέπει να υπάρχει κάτι από πίσω.
Είναι γνωστό ότι η Κίνα πιέζει για αυτό το αποτέλεσμα στο παρασκήνιο. και από την κινεζική άποψη μπορεί κανείς να καταλάβει καλά τόσο το συμφέρον όσο και την ικανότητα να πιέσει το Ιράν σε μια συμφιλιωτική στάση.
Όσο για το Ισραήλ, φαίνεται ότι προσπάθησε να λειτουργήσει ενάντια στη συμφωνία μέχρι το τέλος. Τις πρώτες πρωινές ώρες, υπήρξε επίσης μια ενδιαφέρουσα ανταλλαγή απόψεων όπου ο Νετανιάχου αρχικά ισχυρίστηκε ότι η συμφωνία δεν περιλάμβανε το λιβανέζικο μέτωπο, μόνο και μόνο για να οδηγηθεί σε αδιέξοδο από μια δήλωση του Πακιστανού Πρωθυπουργού, ο οποίος δήλωσε ότι ο Λίβανος περιλαμβανόταν.
Τώρα, ποια προοπτική προκύπτει από αυτή την εικόνα;
Στο άμεσο μέλλον, υπάρχει συλλογική ανακούφιση από την ραγδαία πτώση των τιμών του πετρελαίου, οι οποίες έχουν σταθεροποιηθεί στα 95 δολάρια το βαρέλι από τα χθεσινά 110 δολάρια.
Θα απέκλεια την πιθανότητα οι ΗΠΑ να αποδεχτούν πλήρως αυτά τα δέκα σημεία.
Ακόμα και η αποδοχή των μισών από αυτά θα ήταν θρίαμβος για το Ιράν.
Από την άλλη πλευρά, δεν πιστεύω ότι η ιρανική ηγεσία μπορεί ή θα αποδεχτεί μια συμφωνία που είναι πολύ προφανώς στο χαμηλότερο επίπεδο, μετά τις τεράστιες θυσίες που έγιναν.
Επομένως, τις επόμενες ημέρες, θα βαδίζουμε σε μια πολύ λεπτή γραμμή και η πιθανότητα αναζωπύρωσης της σύγκρουσης είναι πολύ υψηλή.
Η προσωπική μου εντύπωση είναι ότι υπάρχει μόνο ένας δρώντας εδώ, ένας που δεν έχει εμφανιστεί άμεσα στη σκηνή, που έχει την ικανότητα να οδηγήσει αυτήν την εκεχειρία στο ασφαλές καταφύγιο διαρκούς ειρήνης, και αυτή είναι η Κίνα. Η Κίνα έχει σαφές συμφέρον να διατηρήσει την ιρανική κυριαρχία και έχει τα μέσα να πιέσει τόσο τις ΗΠΑ όσο και το Ιράν να αποδεχτούν δυσάρεστους όρους. Σε σύγκριση με το Ιράν, η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της και η μεγαλύτερη δύναμη ικανή να βοηθήσει στην ανοικοδόμηση. Σε σύγκριση με τις ΗΠΑ, η Κίνα έχει την ικανότητα να απειλήσει αξιόπιστα ότι θα ενισχύσει τις δυνατότητες του Ιράν, τόσο τις στρατιωτικές όσο και τις μακροπρόθεσμες οικονομικές του αντοχές (σε περίπτωση επανέναρξης της σύγκρουσης). Ωστόσο, μια ανάσα ανέμου, μια απερίσκεπτη χειρονομία, θα είναι αρκετή για να εκραγεί αμέσως ολόκληρη η περιοχή
