Ρεπορτάζ: Χρήστος Μαζάνης
Στην τελική ευθεία βρίσκονται ο διάσημος Ιταλός νευροχειρουργός Sergio Canavero και η ομάδα του, προκειμένου να φέρουν εις πέρας την πιο δύσκολη χειρουργική επέμβαση της ανθρωπότητας, τη μεταμόσχευση ανθρώπινης κεφαλής.
Ο νευροχειρουργός από την Περούτζια, ο οποίος προκάλεσε την παγκόσμια χειρουργική κοινότητα, όταν πριν από μερικά χρόνια ανακοίνωσε πως ετοιμάζει πρωτόκολλο για μεταμόσχευση ανθρώπινης κεφαλής, σύμφωνα με πληροφορίες του zougla.gr, στο προσεχές διάστημα κι εντός του 2017 θα επιχειρήσει να μεταμοσχεύσει το κεφάλι του Ρώσου Valery Spiridonov σε άλλο σώμα.
Ο 32χρονος Spiridonov βλέπει κάθε μέρα που περνά τη ζωή του να χάνεται, καθώς πάσχει από το σύνδρομο Werdning Hoffman που κατατρώει τους μυς του σώματός του.
Η ηλεκτρονική μας εφημερίδα επικοινώνησε με τον υπεύθυνο επικοινωνίας του Sergio Canavero, στην Αυστρία, ο οποίος ανέφερε πως σύντομα θα δοθεί στη δημοσιότητα δελτίο Τύπου σχετικά με την ημέρα που θα γίνει η μεταμόσχευση. Παράλληλα, έκανε γνωστό πως ο χειρουργός και η ομάδα του κρατούν επτασφράγιστο μυστικό τη συγκεκριμένη ημερομηνία, διότι θέλουν μέχρι τότε να δουλεύουν χωρίς την πίεση των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης. Αυτός είναι και ο λόγος που ο S. Canavero αποφάσισε να μη δίνει συνεντεύξεις.
Το έργο του Canavero και των συνεργατών του περιγράφεται αναλυτικά σε επτά επιστημονικές μελέτες στις επιθεωρήσεις «Surgery» και «CNS Neuroscience & Therapeutics».
Τα εμπόδια και οι προκλήσεις
Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια που έχουν να αντιμετωπίσουν ο Canavero και η ομάδα του κατά τη διάρκεια της επέμβασης για την προσκόλληση ενός κεφαλιού σε ένα σώμα είναι η σωστή σύνδεση του νωτιαίου μυελού.
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, το τελευταίο διάστημα συνεργάζεται στα πειράματά του με μια νοτιοκορεατική επιστημονική ομάδα υπό τον Σι-Γιουν Κιμ του Πανεπιστημίου Κονκούκ. Οι Νοτιοκορεάτες γιατροί ισχυρίζονται ότι υπάρχουν επαρκείς αποδείξεις πως είναι εφικτή η επανασύνδεση του νωτιαίου μυελού με τη βοήθεια ενός χημικού διαλύματος (PEG), που βοηθά στην επανασύνδεση των χιλιάδων νευρώνων.
Τα αισιόδοξα πειράματα
Σε ένα από τα τρία πειράματα που έχουν πραγματοποιήσει οι Νοτιοκορεάτες σε έναν σκύλο είχε αποκοπεί περίπου το 90% του νωτιαίου μυελού του και κατέστη δυνατό να επανασυγκολληθεί. Σε δύο ημέρες το ζώο κουνούσε τα μπροστινά πόδια του, ενώ σε δύο εβδομάδες τα πίσω.
Στο άλλο πείραμα αποκόπηκαν οι νωτιαίοι μυελοί 16 ποντικιών. Στα μισά χορηγήθηκε το εν λόγω χημικό διάλυμα και πέντε από αυτά εμφάνισαν σημάδια επανάκτησης της κινητικότητάς τους, ενώ άλλα τρία πέθαναν.
Στο τρίτο πείραμα -με τη βοήθεια επιστημόνων από τις ΗΠΑ- έγινε κάτι ανάλογο σε αρουραίους (το διάλυμα αυτήν τη φορά είχε ενισχυθεί με νανο-λωρίδες γραφένιου) και ένα ζώο μπόρεσε να περπατήσει εκ νέου έπειτα από δύο εβδομάδες.
Στα 11 εκατομμύρια δολάρια το κόστος
Το κόστος της συγκεκριμένης επέμβασης θα αγγίξει τα 11 εκατομμύρια δολάρια και η μεταμόσχευση θα είναι μια διαδικασία διάρκειας 36 ωρών, στην οποία θα πάρουν μέρος συνολικά τουλάχιστον 150 άνθρωποι, μεταξύ των οποίων και ο Κινέζος χειρουργός Xiaoping Ren (China’s Harbin Medical University).
Να σημειωθεί πως η χρηματοδότηση γίνεται από κεφάλαια κυρίως ιδιωτών. Δύο ιατρικές ομάδες θα εργάζονται παράλληλα. Η μία για τον Spiridonov και η άλλη για τον δότη του σώματος, ο οποίος θα πρέπει να είναι εγκεφαλικά νεκρός, να έχει τον ίδιο σωματότυπο με τον Ρώσο και τον ίδιο τύπο ανοσοποιητικού συστήματος. Σύμφωνα με πληροφορίες, έχει βρεθεί και ο δότης.
Κατά τη διάρκεια της επέμβασης το κεφάλι του Spiridonov θα ψυχθεί στους 12 βαθμούς Κελσίου, προκειμένου να βρεθεί σε μια κατάσταση εγκεφαλικής νέκρωσης, απαραίτητη για τη μεταμόσχευση. Ο εγκέφαλός του θα υποστεί αφαίμαξη και τα αιμοφόρα αγγεία θα γεμίσουν με ένα ειδικό υγρό.
(Νανο-λεπίδα φτιαγμένη από διαμάντι αξίας 200.000 δολαρίων)
Παράλληλα, στο σώμα του δότη θα απομονωθούν οι αρτηρίες και οι φλέβες στην περιοχή του λαιμού.
Στην πιο δύσκολη φάση της επέμβασης, το κεφάλι του Spiridonov μαζί με τους πρώτους σπονδύλους θα αποκοπεί από το σώμα του με μια νανο-λεπίδα φτιαγμένη από διαμάντι αξίας 200.000 δολαρίων.
Μετά την ολοκλήρωση της επέμβασης και της σύνδεσης των νεύρων και των αιμοφόρων αγγείων, στον Spiridonov θα χορηγούνται φάρμακα καταστολής του ανοσοποιητικού συστήματος και παράλληλα θα βρίσκεται σε τεχνητό κώμα για αρκετές εβδομάδες, προκειμένου να αναρρώσει ο εγκέφαλος.
Κατά το διάστημα αυτό οι νευροχειρουργοί θα πραγματοποιούν ηλεκτρικές διεγέρσεις στη σπονδυλική στήλη, προκειμένου να αποκαταστήσουν την επικοινωνία του εγκεφάλου με το νέο του σώμα.
Όταν επανέλθει από το κώμα, ο Spiridonov θα μπει σε πρόγραμμα αποκατάστασης. Ο Canavero προβλέπει ότι ο ασθενής θα είναι σε θέση να αποχωρήσει από το νοσοκομείο έξι μήνες μετά την επέμβαση.
Eλλοχεύει πάντα, όμως, ο μεγάλος κίνδυνος το σώμα να απορρίψει το ξένο κεφάλι.
Τι αναφέρουν Έλληνες νευροχειρουργοί στο zougla.gr
Για το εγχείρημα του Ιταλού νευροχειρουργού τοποθετήθηκαν και Έλληνες διακεκριμένοι νευροχειρουργοί, μιλώντας στο zougla.gr.
«Mεταμόσχευση κεφαλής σημαίνει ότι θα πρέπει να μεταμοσχευθεί και ο εγκέφαλος, εννοείται. Αυτά τα πράγματα δεν έχουν κανένα επιστημονικό έρεισμα στην παρούσα φάση. Δεν ξέρω έπειτα από 1.000 χρόνια τι θα γίνει, αλλά αυτήν τη στιγμή ούτε να το συζητούμε. Είναι παντελώς ανυπόστατο» δηλώνει στην ηλεκτρονική μας εφημερίδα ο πρόεδρος της Ελληνικής Νευροχειρουργικής Εταιρείας, Αλέξανδρος Ανδρέου.
«Μετά την επέμβαση δεν θα δίνεται σήμα από τον εγκέφαλο στον νωτιαίο μυελό»
«Είναι πολύ νωρίς να γίνει κάτι τέτοιο, γιατί δεν υπάρχει η δυνατότητα» επισημαίνει ο νευροχειρουργός Κωνσταντίνος Δαβανέλος. «Μόνο όταν αναπτυχθούν τα βλαστοκύτταρα σε ικανοποιητικό μηχανισμό θα μπορέσουμε να συνδέσουμε οπουδήποτε κοπεί ο νωτιαίος μυελός. Τεχνικά γίνεται. Τεχνικά μπορεί να γίνει. Αποτέλεσμα δεν θα έχει. Μετά την επέμβαση δεν θα δίνεται σήμα από τον εγκέφαλο στον νωτιαίο μυελό» προσθέτει.
«Όλο αυτό θα οδηγήσει στον θάνατο του Ρώσου»
«Αν περιμένει κάποιος να είναι λειτουργικός αυτός ο άνθρωπος (μετά τη μεταμόσχευση), το θεωρώ πολύ δύσκολο. Όταν κάνεις μεταμόσχευση, σημαίνει ότι θα πρέπει να αποκαταστήσεις νευρική λειτουργία του νωτιαίου μυελού, πράγμα το οποίο θεωρώ ότι είναι ανέφικτο. Δεν υπάρχει τρόπος να αναστομώσεις τον νωτιαίο μυελό και να τον κάνεις να είναι λειτουργικός. Συνεπώς, θεωρώ ότι το εγχείρημα, η μεταμόσχευση της κεφαλής, είναι στη σφαίρα της φαντασίας» δηλώνει ο νευροχειρουργός Γιώργος Δημογέροντας και καταλήγει:
«Ως σκέψη είναι πολύ ωραίο και ευφάνταστο, αλλά πώς θα αποκαταστήσει τη λειτουργικότητα; Για να πάρεις το κεφάλι κάποιου και να το κολλήσεις στο σώμα του άλλου θα πρέπει να αποκαταστήσεις τον νωτιαίο μυελό. Να κάνεις τον νωτιαίο μυελό αυτόν να δουλεύει. Πώς θα το κάνει; Το πιο σημαντικό πρόβλημα είναι να αποκαταστήσει τη λειτουργικότητα του νωτιαίου μυελού. Εδώ υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι έχουν τραυματισμό του νωτιαίου μυελού και μένουν για πάντα ανάπηροι. Εδώ θα πάρει να τον κόψει και να τον συνδέσει με έναν νωτιαίο μυελό άλλου ανθρώπου; Και πώς θα αποκατασταθεί η συγκεκριμένη λειτουργία; Αφήστε να δούμε αν αυτή η μεταμόσχευση θα έχει κάποιο αποτέλεσμα. Για μένα θα οδηγήσει στον θάνατο του Ρώσου».
«Ο νωτιαίος μυελός δεν ενώνεται ούτε με αυτομόσχευμα από τον οργανισμό του ούτε από άλλον οργανισμό»
Από τη μεριά του ο νευροχειρουργός Σωτήριος Ζέρβας μιλώντας στο zougla.gr αναφέρει: «Εγώ είμαι αρνητικός σε όλα αυτά, διότι το κεντρικό νευρικό σύστημα, ο νωτιαίος μυελός, δεν ενώνεται ούτε με αυτομόσχευμα από τον οργανισμό του ούτε από άλλον οργανισμό. Έχουν γίνει εργασίες και έρευνες πάνω σε αυτά, και έχουν αποτύχει. Δεν γίνονται αυτά τα πράγματα. Το νευρικό σύστημα είναι σαν να λες ότι έπαθε εγκεφαλικό κάποιος, νεκρώθηκε ο εγκέφαλός του και μετά επανήλθε ο ασθενής. Δεν γίνονται αυτά τα πράγματα. Ό,τι νεκρωθεί στον εγκέφαλο δεν επανέρχεται στο νευρικό σύστημα. Δεν θα πετύχει αυτή η επέμβαση, κατά τη γνώμη μου. Γι’ αυτό και παίρνει παράλητο άνθρωπο. Διότι η παραλυσία θα υπάρχει και μετά. Αλλά όλα αυτά δεν είναι τεχνικά, ούτε φυσιολογικά. Πιστεύω ότι ο άνθρωπος αυτός δεν θα συνέλθει μετά την επέμβαση. Το καλύτερο θα είναι να ανοίξει τα μάτια και να είναι όπως πριν. Να μην κουνάει χέρια και πόδια. Δηλαδή, να μην έχει καμία ανταπόκριση. Κι αυτό δεν είναι σίγουρο ότι θα γίνει. Για μένα δεν υπάρχει καμία πιθανότητα επιτυχίας γι’ αυτό και είμαι αρνητικός».
