Οι ευρωβουλευτές και οι κυβερνήσεις των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανακοίνωσαν ότι κατέληξαν σε συναίνεση σχετικά με την πρόταση της Επιτροπής για τις νέες γονιδιωματικές τεχνικές (NGT) που τροποποιούν το γενετικό υλικό φυτών για την ευρωπαϊκή γεωργία. Ο στόχος περιγράφεται ως «φυτά ανθεκτικά στην κλιματική αλλαγή και τα παράσιτα, που δίνουν υψηλότερες αποδόσεις και απαιτούν λιγότερα λιπάσματα και φυτοφάρμακα».
Συμφώνησαν να εξαιρέσουν τα φυτά NGT1, δηλαδή τα φυτά που θα αναπτύσσονται φυσικά ή μέσω συμβατικής αναπαραγωγής, από τις απαιτήσεις της νομοθεσίας της ΕΕ για τους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς (ΓΤΟ), ενώ τα φυτά NGT2 (όλα τα υπόλοιπα γενετικά τροποποιημένα) θα εξακολουθούν να υπόκεινται σε κανόνες.
Στην Ευρώπη, υπάρχει μεγάλη κινητικότητα στις
Νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές (ΝΓΤ), με πρόσφατη συμφωνία (Δεκ. 2025) για χαλάρωση των κανόνων για φυτά που παράγονται με αυτές, ώστε να γίνουν πιο ανθεκτικά στην κλιματική αλλαγή και να απαιτούν λιγότερα φυτοφάρμακα.
Οι ΝΓΤ τροποποιούν το γονιδίωμα αλλά χωρίς να εισάγουν ξένο DNA (σε αντίθεση με τους κλασικούς ΓΤΟ), επιτρέποντας στοχευμένες αλλαγές που μιμούνται φυσικές μεταλλάξεις, με στόχο την ασφάλεια και την καινοτομία στη γεωργία.
Προσδιορισμός του τι συνιστά φυτό NGT1
Αρκετά προϊόντα NGT είναι ήδη διαθέσιμα στην αγορά εκτός ΕΕ, π.χ. ποικιλίες καλαμποκιού, σιταριού και ρυζιού που χρειάζονται λιγότερο νερό, καθώς και μπανάνες και μανιτάρια που δεν μαυρίζουν.
Oι NGT ορίζονται ως τεχνικές ικανές να αλλάξουν το γενετικό υλικό ενός οργανισμού και έχουν προκύψει από τη νομοθεσία για τους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς (ΓΤΟ) του 2001.
Η άτυπη συμφωνία επιτρέπει την κατοχύρωση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας για τα NGT, εκτός από εκείνα τα χαρακτηριστικά ή τις αλληλουχίες που εμφανίζονται στη φύση ή παράγονται με βιολογικά μέσα.
Οι ευρωβουλευτές κατάφεραν να εισαγάγουν διασφαλίσεις «για την προσιτή τιμή και ισότιμη πρόσβαση για τους αγρότες».
Βιολογικά φυτά
Δεν θα επιτρέπονται οι τεχνικές NGT στη βιολογική παραγωγή, «αλλά η τεχνικά αναπόφευκτη παρουσία μονάδων NGT1 δεν θα συνιστά μη συμμόρφωση. Η Επιτροπή θα αξιολογήσει εάν ο παρών κανονισμός δημιουργεί διοικητικά, οικονομικά ή πρακτικά βάρη για τους φορείς εκμετάλλευσης βιολογικών προϊόντων, μεταξύ άλλων σε σχέση με την αντίληψή τους και την αντίληψη των καταναλωτών», αναφέρεται στην ανακοίνωση.
«Αυτή είναι μια ιστορική ημέρα. Η ΕΕ κάνει το πρώτο της βήμα για να δώσει στους αγρότες πρόσβαση σε νέα, βραβευμένη με Νόμπελ τεχνολογία που θα τους επιτρέψει να έχουν καλλιέργειες που μπορούν να αντέξουν την κλιματική αλλαγή και να αποφέρουν υψηλότερες αποδόσεις σε λιγότερη γη.
Η σημερινή συμφωνία αποτελεί μια σημαντική ανακάλυψη που ενισχύει όχι μόνο την ανταγωνιστικότητα των αγροτών μας, αλλά και τη θέση της Ευρώπης στην έρευνα και την καινοτομία»., ανέφερε η εισηγήτρια Jessica Polfjärd (ΕΛΚ, Σουηδία).
Η συμφωνία θέτει επίσης σαφή όρια, δηλαδή τα φυτά που έχουν τροποποιηθεί γενετικά ώστε να είναι ανθεκτικά στα ζιζανιοκτόνα ή να παράγουν εντομοκτόνα δεν θα επιτρέπονται στην αγορά, ενώ οι NGT παραμένουν απαγορευμένες στη βιολογική γεωργία.
