Σε μια επικίνδυνη ψευδαίσθηση σταθερότητας ζει η παγκόσμια οικονομία, την ώρα που το αμερικανικό οικοδόμημα τρίζει συθέμελα, έτοιμο να παρασύρει τις διεθνείς αγορές σε μια άνευ προηγουμένου άβυσσο.
Πίσω από την πλασματική εικόνα «ανθεκτικότητας» και τους εύθραυστους αριθμούς της αύξησης του ΑΕΠ, ο διακεκριμένος καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, Barry Eichengreen, εκπέμπει, μέσω άρθρου του στο Project Syndicate, σήμα κινδύνου: Το σημείο μηδέν πλησιάζει, και αυτήν τη φορά τα πράγματα μπορούν να πάνε τραγικά στραβά σε όλα τα μέτωπα.
Επιφανειακά, η οικονομία των ΗΠΑ δείχνει να αντέχει και με το παραπάνω τα αλλεπάλληλα καταστροφικά σοκ, καταγράφοντας ρυθμούς ανάπτυξης 2,1% το πρώτο τρίμηνο και 1,5% το δεύτερο τρίμηνο – νούμερα που η Fed βαφτίζει «κοντά στις δυνατότητες της οικονομίας».
Ωστόσο, πρόκειται για επικίνδυνη οφθαλμαπάτη.
Η αμερικανική αγορά βομβαρδίζεται ανελέητα από έναν εφιαλτικό συνδυασμό κρίσεων:
Οι δασμοί της «Ημέρας Απελευθέρωσης» του Απριλίου 2025, σε συνδυασμό με τις ευθείες, πρωτοφανείς πολιτικές επιθέσεις του πρόεδρου των ΗΠΑ Donald Trump κατά της Fed, έχουν εκτινάξει τον δείκτη αβεβαιότητας (όπως καταγράφεται από τον Dario Caldara της Fed) στα υψηλότερα επίπεδα της ιστορίας.
Επίσης, ο πόλεμος των ΗΠΑ στο Ιράν έχει προκαλέσει «έμφραγμα» στα Στενά του Hormuz, στέλνοντας το πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια, ενώ ο πόλεμος Ρωσίας-Ουκρανίας συνεχίζει να παραλύει τις προμήθειες.
Το λεγόμενο crack spread (η διαφορά κόστους αργού και διυλισμένων προϊόντων) έχει τριπλασιαστεί, προκαλώντας ασφυξία στα διυλιστήρια.
Την ίδια στιγμή, το εμπόριο με την Κίνα καταρρέει, οι κινεζικές άμεσες ξένες επενδύσεις στις ΗΠΑ έχουν ουσιαστικά εξαφανιστεί (από τα 100 δισ. δολάρια το 2016), ενώ οι αγορές ομολόγων, μετοχών και συναλλάγματος δέχονται αλλεπάλληλα ισχυρά πλήγματα.
Μέχρι στιγμής, η καταστροφή συγκαλύπτεται τεχνητά από την αλόγιστη φούσκα των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη (AI), τα κέντρα δεδομένων και τις καταναλωτικές δαπάνες που συντηρούνται από μια υπερτιμημένη χρηματιστηριακή αγορά.
Η αντίστροφη μέτρηση όμως έχει ξεκινήσει.
Το εφιαλτικό σενάριο: Τι μπορεί να πάει στραβά; Τα πάντα!
Ο Barry Eichengreen κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για το τι μέλλει γενέσθαι, περιγράφοντας ένα σκηνικό απόλυτου χάους όπου οι πυροκροτητές της κρίσης ενεργοποιούνται ταυτόχρονα:
Την ώρα που η Κίνα επιβάλλει σκληρούς εμπορικούς περιορισμούς σε δεκάδες αμερικανικές οντότητες ενόψει της κρίσιμης επίσκεψης του Xi Jinping στις ΗΠΑ, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η Ουάσινγκτον έχει εξαντλήσει τα πυρομαχικά και τους στρατηγικούς πόρους που απαιτούνται για να αποτρέψει μια κινεζική επιθετική ενέργεια στη Νότια Σινική Θάλασσα.
Μια πολεμική κλιμάκωση θεωρείται πλέον ορατός κίνδυνος.
Ταυτόχρονα, οι ΗΠΑ παίζουν την τελευταία τους κάρτα στο πετρέλαιο.
Το Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 45 ετών.
Το πιο εφιαλτικό; Το μισό από το απόθεμα που απομένει είναι πλέον ανέγγιχτο, καθώς τυχόν απόσυρσή του εγκυμονεί τον άμεσο κίνδυνο κατάρρευσης των αλατωρυχείων στα οποία αποθηκεύεται!
Ο δε Donald Trump συνεχίζει να χρησιμοποιεί την απειλή των δασμών ως «ρόπαλο» για τα πάντα – από τις πυρκαγιές στον Καναδά μέχρι τις εκλογές στη Βραζιλία –, διατηρώντας την αγορά σε κατάσταση διαρκούς πανικού.
Ο μεγαλύτερος, ωστόσο, εφιάλτης παραμονεύει στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Ιστορικά, ο συνδυασμός μιας πανάκριβης χρηματιστηριακής αγοράς με την αύξηση των μακροπρόθεσμων επιτοκίων έχει αποδειχθεί θανατηφόρος.
Η αισιοδοξία για την τεχνητή νοημοσύνη καταρρέει.
Οι γιγαντιαίες επενδύσεις στο AI χρηματοδοτήθηκαν με βουνά χρέους.
Με το κόστος δανεισμού να εκτινάσσεται, η απότομη πτώση στις μετοχές τεχνολογίας – όπως διαφάνηκε ήδη από τα πρώτα σημάδια πανικού τον Ιούλιο – απειλεί να εξανεμίσει τον πλούτο των νοικοκυριών, παραλύοντας την αγορά.
Το χειρότερο σενάριο;
Τα υπερβολικά στοιχήματα με μόχλευση (δανεικά) από επενδυτές που εγκλωβίστηκαν στους ίδιους δημοφιλείς τομείς, απειλούν να προκαλέσουν αλυσιδωτά «κανόνια».
Τράπεζες και πιστωτικά ιδρύματα που παρείχαν την πίστωση βρίσκονται εκτεθειμένες σε μια συστημική κατάρρευση.
Τα παραπάνω δεν οδηγούν σε χρηματοπιστωτικό κραχ και σε βαθιά ύφεση, αλλά, όπως προειδοποιούν οι ειδικοί, αποτελεί τον πιο αξιόπιστο και τρομακτικό πρόδρομο δείκτη μιας επερχόμενης οικονομικής συντριβής.
Το φιτίλι έχει αναφλεγεί.
www.bankingnews.gr
