Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, προχώρησε σε μια σειρά δηλώσεων και ανακοινώσεων που διατηρούν την ένταση στο αποκορύφωμά της, παρά την παράταση της εκεχειρίας με το Ιράν. Από τη μία, επιβεβαίωσε ότι η εκεχειρία που τέθηκε σε ισχύ στις 7 Απριλίου παραμένει ενεργή και ότι οι εχθροπραξίες που ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου έχουν τερματιστεί (επισήμως). Από την άλλη, κατέστησε σαφές ότι δεν πρόκειται να δεχτεί «οποιαδήποτε συμφωνία», δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Ειλικρινά, ίσως να είμαστε καλύτερα αν δεν κάνουμε καθόλου συμφωνία». Παράλληλα, εξαπέλυσε επίθεση κατά των επικριτών του, αποκαλώντας «προδότες» όσους λένε ότι οι ΗΠΑ δεν κερδίζουν στον πόλεμο.
«Είμαστε σαν πειρατές» – Η κατάσχεση του ιρανικού φορτηγού Touska
Ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα σημεία της ομιλίας του Τραμπ ήταν η αναφορά του στην κατάληψη του ιρανικού φορτηγού πλοίου «Touska» από το αμερικανικό ναυτικό. Ο Τραμπ περιέγραψε την επιχείρηση ως «κερδοφόρα» και παραδέχτηκε ευθέως: «Είμαστε σαν πειρατές». Η φράση αυτή, που προκάλεσε αίσθηση, έρχεται σε αντίθεση με κάθε έννοια διεθνούς δικαίου και νομιμότητας. Το Ιράν, από την πλευρά του, κατήγγειλε ήδη την επιχείρηση ως «πειρατεία» και προειδοποίησε για αντίποινα. Ο Τραμπ, ωστόσο, φαίνεται να υπερηφανεύεται για την πράξη, ενισχύοντας την εικόνα μιας κυβέρνησης που λειτουργεί εκτός κανόνων.
Θεσμική παράκαμψη και χαρακτηρισμοί «προδοσίας»
Ο Αμερικανός πρόεδρος συνεχίζει να κινείται στα όρια (ή έξω από) τα θεσμικά πλαίσια. Παρά το γεγονός ότι μόνο το Κογκρέσο έχει την αρμοδιότητα κήρυξης πολέμου, ο Τραμπ ηγήθηκε μιας στρατιωτικής σύγκρουσης 60 ημερών, παρακάμπτοντας την έγκριση των νομοθετών. Τώρα, χαρακτηρίζει «προδοτική» την άποψη ότι οι ΗΠΑ δεν κερδίζουν. Αυτή η ρητορική, πέρα από το ότι είναι ιδιαίτερα διχαστική για την αμερικανική κοινωνία, δημιουργεί ένα κλίμα όπου κάθε κριτική στο κυβερνητικό αφήγημα εξισώνεται με εθνική προδοσία. Είναι μια κλασική τακτική αυταρχικών καθεστώτων για τη συρρίκνωση του δημόσιου διαλόγου.
Νέα εξοπλιστικά 8,6 δισ. δολαρίων και στρατηγική μετεγκατάσταση
Την ίδια στιγμή, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ενέκρινε εξοπλιστικά πακέτα ύψους 8,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων για συμμάχους των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένων του Ισραήλ, του Κατάρ, του Κουβέιτ και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Πρόκειται για μια κίνηση που ενισχύει την αμερικανική παρουσία στην περιοχή, αλλά και που εμποτίζει την περιοχή με όπλα, διατηρώντας την ένταση σε υψηλά επίπεδα. Παράλληλα, ο Τραμπ ανακοίνωσε την αποχώρηση 5.000 Αμερικανών στρατιωτών από τη Γερμανία, μια κίνηση που αυξάνει την ένταση με το ΝΑΤΟ και τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς (ο οποίος είχε εκφράσει αντιρρήσεις για τον χειρισμό του πολέμου). Οι δυνάμεις αυτές αναμένεται να αναπτυχθούν σε άλλες κρίσιμες περιοχές, στο πλαίσιο μιας συνολικής στρατηγικής αναδιάταξης.
Υπαινιγμοί για Κούβα και η απειλή των πυρηνικών
Σε μια αποστροφή του λόγου του, ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι μετά την «ολοκλήρωση της δουλειάς» στο Ιράν, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να στραφούν προς την Κούβα. Η δήλωση αυτή, αν και ασαφής, εγείρει ερωτήματα για την εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης: μήπως η Ουάσιγκτον σχεδιάζει μια ευρύτερη στρατιωτική εκστρατεία στη Λατινική Αμερική; Τέλος, ο Τραμπ επανέλαβε την πάγια θέση του για την ιρανική απειλή: «Δεν μπορείς να δώσεις στο Ιράν πυρηνικό όπλο, γιατί θα το χρησιμοποιήσουν κατά του Ισραήλ, της Μέσης Ανατολής, της Ευρώπης, και μετά θα είμαστε εμείς επόμενοι». Η δήλωση αυτή, αν και απόλυτη, έρχεται σε αντίθεση με τις εκτιμήσεις των δυτικών μυστικών υπηρεσιών που υποστηρίζουν ότι το Ιράν δεν έχει λάβει απόφαση για κατασκευή βόμβας.
Η εκεχειρία παραμένει, αλλά οι σκιές πολέμου δεν φεύγουν
Η εκεχειρία παραμένει, αλλά ο Τραμπ ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται για μόνιμη ειρήνη. Η κατάσχεση του πλοίου, τα εξοπλιστικά, η αποχώρηση από Γερμανία, και οι υπαινιγμοί για νέους στόχους (Κούβα) δημιουργούν ένα τοπίο διαρκούς αστάθειας. Ο Τραμπ «πουλάει» νίκη, αλλά οι πράξεις του (πειρατεία, θεσμική παράκαμψη, οπλισμός συμμάχων) δείχνουν μια κυβέρνηση που προετοιμάζεται για συνέχεια, όχι για τέλος. Οι «προδότες» που καταγγέλλει είναι όσοι βλέπουν την αλήθεια: ότι ο πόλεμος αυτός δεν έχει ούτε νικητή ούτε τέλος.
