Semana – Χοσέ “Πέπε” Μουχίκα
Ο πρώην πρόεδρος της Ουρουγουάης Χοσέ “Πέπε” Μουχίκα (Jose “Pepe“Mujica) πιστεύει ότι η κρίση στη Βενεζουέλα θέτει ένα δραματικό δίλημμα: “ειρήνη ή πόλεμος”.
Ισχυρίζεται ότι η φόρμουλα για την αποφυγή του δρόμου προς τα όπλα περνά μέσα από γενικές εκλογές στη χώρα, με ισχυρή διεθνή παρακολούθηση που θα εγγυάται τη συμμετοχή όλων των πολιτικών ρευμάτων.
Σύμφωνα με τον Μουχίκα, οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι έτοιμες να επέμβουν στη Βενεζουέλα λόγω της γεωπολιτικής ώθησής της με την Κίνα και για να εμποδίσουν τον ασιατικό γίγαντα να ελέγξει το πετρέλαιο της νοτιοαμερικανικής χώρας.
Παρότι ο πρώην αντάρτης Τουπαμάρος είχε στενές σχέσεις με τον μακαρίτη ηγέτη της Βενεζουέλας Ουγκό Τσάβεζ , αποφεύγει να τοποθετηθεί υπέρ του Νικολάς Μαδούρο, διαδόχου του.
Στην πραγματικότητα, ο Μουχίκα μιλά για “βενεζουελανικό καθεστώς” και παραδέχεται ότι η κρίση στη χώρα αυτή έχει πλήξει τη λατινοαμερικανική αριστερά.
Αποφεύγει επίσης να κρίνει τις προθέσεις του ηγέτη της αντιπολίτευσης JuanGuaidó , που είναι επικεφαλής της Εθνοσυνέλευσης και αυτοανακήρυξε τον εαυτό του σε μεταβατικό πρόεδρο της Βενεζουέλας με την αναγνώριση των Ηνωμένων Πολιτειών, του Καναδά και ορισμένων χώρων της Λατινικής Αμερικής και της Ευρώπης.
Ωστόσο, ο Μουχίκα παραπέμπει σε μια αποτυχημένη προσπάθεια πραξικοπήματος από τον Adolf Hitler στη Γερμανία το 1923:
« Δεν θυμάμαι αυτοανακηρυγμένες κυβερνήσεις (…). Θυμάμαι μια μπιραρία στο Μόναχο, όπου κάποιος δοκίμασε τη τύχη του και αυτοανακηρύχτηκε ».
Τα παρακάτω είναι μια περίληψη του τηλεφωνικού διάλογο με τον πρώην πρόεδρο της Ουρουγουάης (2010-2015), πριν από την εναρκτήρια συνεδρίαση της Διεθνούς Ομάδας Επαφής για τη Βενεζουέλα την οποία φιλοξένησε η χώρα του αυτή την Πέμπτη με την παρουσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των κράτών μελών του μπλοκ και ορισμένων χωρών της Λατινικής Αμερικής.
Είπατε ότι πρέπει να διεξαχθούν γενικές εκλογές στη Βενεζουέλα. Γιατί;
Επειδή στη χειρότερη περίπτωση, είναι η ελάχιστη βλάβη. Είμαι πεπεισμένος, και έχω στοιχεία, ότι τελικά, εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν άλλη επιλογή παρά να επεμβαίνουν, θα επέμβουν. Το σημαντικότερο για μένα είναι να αποφευχθεί ο πόλεμος. Επειδή ξέρω ποιος ήταν ο άξονας της αμερικανικής πολιτικής απέναντι στη Βενεζουέλα στην εποχή του Ομπάμα: ήθελαν να χαλάσει από μόνη της. Αλλά η σημερινή πολιτική έχει αλλάξει. Αποφάσισαν να σταματήσουν την ανάπτυξη της Κίνας, γεγονός το οποίο πρέπει να εξεταστεί στο γεωπολιτικό του πλαίσιο. Ως εκ τούτου, τα οικονομικά μέτρα κατά της Κίνας.
Και γνωρίζω ότι οι άνθρωποι γύρω από τον Τραμπ φοβούνται τη διπλωματική περιπλοκή που χαρακτηρίζει τις Ηνωμένες Πολιτείες, επειδή είχαν παρεμβατική θέση για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ως εκ τούτου, η μεγάλη αυτοκρατορία δεν θα δεχτεί χωρίς να κάνει τίποτα το πετρέλαιο της Βενεζουέλας να εκμεταλλεύεται από την Κίνα, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με τη πιθανότητα πολέμου.
Η συζήτηση για το δίκαιο, τη νομιμότητα, κλπ., είναι απόλυτα δευτερεύουσα σε σχέση με το υποκείμενο πρόβλημα: νομίζω ότι δεν έχουμε άλλη εναλλακτική λύση παρά να αναγκάσουμε το τέρας να επεμβαίνει. Το τέρας έχει την απόφαση να πληρώσει το πολιτικό τίμημα που πρέπει να πληρώσει και δημιούργησε μια ολόκληρη ατμόσφαιρα από αυτή την άποψη για να έχει μια ευνοϊκή κοινή γνώμη.
Δεν κρίνω την πρόθεση του αυτο-ανακυριγμένου προέδρου. Ναι, είμαι πεπεισμένος ότι με αυτή την πόλωση, είναι αδύνατο να οργανωθούν εκλογές στη Βενεζουέλα αν δεν υπάρχει ισχυρή παρακολούθηση της διαδικασίας που σημαίνει εκλογική εκδήλωση υπό αυτές τις συνθήκες. Αντί να κάνουμε τόσες πολλές δηλώσεις, τόσες πολλές πολιορκίες και απειλές, πρέπει να εγγυηθούμε μια εκλογική διαδικασία στην οποία όλοι μπορούν να συμμετάσχουν.
Μέχρι στιγμής ο Μαδούρο έχει απορρίψει οποιαδήποτε πιθανότητα για τέτοια…
Αλλά τι προτείνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες στο καθεστώς της Βενεζουέλας; Παραδώσου και θα δούμε. Και υπάρχει ακόμη ένα σημαντικό πρόσωπο στην αμερικανική κυβέρνηση που προβλέπει ο Μαδούρο θα μεταφερθεί στο Γκουαντάναμο. Επομένως, αν θέλετε να αποφύγετε έναν πόλεμο, πρέπει να δημιουργήσετε εναλλακτικές λύσεις. Διότι, όπως βλέπουμε, εκβιάζουν για πόλεμο. Μπορείτε να πάτε σε πόλεμο επειδή είστε πεπεισμένοι, αλλά μπορείτε να πάτε στον πόλεμο επειδή δεν έχετε άλλη επιλογή. Κανείς δεν θα τα παρατήσει έτσι.
Το πρόβλημα είναι να δούμε την πραγματικότητα στο παρασκήνιο ενώπιον αυτού του σύννεφου δηλώσεων που καλύπτουν τα βασικά, τα οποία είναι το θέμα του πολέμου. Σε αυτή την περιοχή της Αμερικής, γνωρίζει πότε ξεκινά ο πόλεμος, αλλά ποτέ δεν θα ξέρεις πότε θα τελειώσει.
Ποιο θα ήταν το μήνυμά σας προς τον Μαδούρο για να δεχθεί να καλέσει για γενικές εκλογές;
Αν του κάνω ένα άτιμο χτύπημα, αν αναγνωρίσω τον έναν και τον άλλον, τότε δεν μπορώ πλέον να μιλήσω. Πιστεύω λοιπόν ότι η θέση της χώρας μου είναι σωστή επειδή δεν μάχεται για μια νομιμότητα. Μάχεται ανάμεσα σε αυτό το δίλημμα: η ειρήνη ή ο πόλεμος. Αυτό πρέπει να συζητηθεί αργότερα με την επιρροή πολλών χωρών και, πιθανώς να οδηγήσει σε ένα συμβιβασμό. Είναι εξαιρετικά δύσκολο. Αλλά ποια είναι η εναλλακτική λύση που παραμένει σήμερα για το καθεστώς;
Κάποιος θα μπορούσε να πει ότι στη Βενεζουέλα, για ένα μέρος της αντιπολίτευσης, υπάρχει πόλεμος εδώ και αρκετό καιρό ένας πόλεμος: υπάρχει καταστολή, υπάρχουν πολιτικοί κρατούμενοι, υπάρχουν βασανιστήρια …
Υπάρχει πόλεμος χωρίς πυράκτωση. Αλλά δεν είναι το ουσιώδες. Επειδή οι πολιτικοί κρατούμενοι, οι παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η έλλειψη νομικών εγγυήσεων αυξάνονται στις χώρες του κόσμου. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, από την πλευρά τoυς, διαπραγματεύονται αυτή τη στιγμή με τους Ταλιμπάν. Έχουμε τη Σαουδική Αραβία κλπ … Αν θέλουμε να σπάσουμε τις σχέσεις και να κρίνουμε αυτά τα ζητήματα, φτωχός κόσμος: θα πρέπει να διακόψουμε με το μισό της ανθρωπότητας.
Δεν είναι το ουσιώδες. Γιατί, τι παράδοξο! Οι Ηνωμένες Πολιτείες επέφεραν την Κούβα για σχεδόν έναν αιώνα με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Αλλά δεν δέχονται την πραγματικότητα της Βενεζουέλας. Γιατί; Για μένα, είναι μια απόδειξη που είναι προφανής. Αλλά η πραγματικότητα είναι η πραγματικότητα. Αυτή η πολιτική βούληση υπάρχει, θα φτάσουν μέχρι τέλους και, ως τέτοια, πρέπει να βρούμε μια εναλλακτική λύση που να εγγυάται τουλάχιστον την ειρήνη.
Έχετε δείξει ότι είστε έτοιμοι να προσφέρετε κάποιο είδος διαμεσολάβησης, μιλήσατε σε κάποιον συγκεκριμένα;
Δεν μίλησα με κανέναν. Τίποτα από όλα αυτά δεν είναι νομικά νόμιμο, διότι υπάρχει βάναυσος παρεμβατισμός. Δεν θυμάμαι τις αυτοανακηρυγμένες κυβερνήσεις. Σκαφτόμουνα … Δεν θυμάμαι αυτοανακηρυγμένες κυβερνήσεις. Θυμάμαι μια μπιραρία στο Μόναχο, όπου κάποιος δοκίμασε τη τύχη του και αυτοανακηρύχτηκε.
Αλλά μου φαίνεται ότι η νομική συζήτηση είναι μια εξαπάτηση. Η μεγάλη δύναμη είναι έτοιμη να παρέμβει. Δεν θα ήθελα η Βενεζουέλα να βρεθεί στο κάδρο μιας γεωπολιτικής διαμάχης. Το ελάχιστο είναι εκλογές με εγγυήσεις για να επιβιώσουν όλα τα πολιτικά ρεύματα και να μετατραπούν σε διάλογο.
Αλλά οι εκλογές μπορούν επίσης να οδηγήσουν σε πόλωση εάν κανένας δεν είναι έτοιμος να υποχωρήσει: Εκλογές μεταξύ Μαδούρο και Γκουαϊδο; Ή τους απορρίπτετε ως υποψήφιους;
Όχι, όλα τα πολιτικά ρεύματα. Σε αυτό που ονομάζεται αντιπολίτευση, υπάρχουν πολλά επίπεδα. Υπάρχει ακόμη και τσαβισμός της αντιπολίτευσης. Ο καθένας πρέπει να εκφραστεί. Και οι συνασπισμοί θα πρέπει να αναδυθούν ή δεν ξέρω. Αλλά σε ένα παιχνίδι δημοκρατίας περισσότερο ή λιγότερο φιλελεύθερο που επιτρέπει να ξεφύγει από τον κίνδυνο των πυροβολισμών.
Φυσικά, είναι πιθανό ότι θα αναδυθεί μια κυβέρνηση που θα είναι σε μεγάλο βαθμό αντίθετη με την πολιτική του Μαδούρο και σε ό, τι άλλο. Δεν έχω καμία αμφιβολία. Αλλά είναι καλύτερο να υπάρχει μια εκλογική υποστήριξη και να υπάρχει δημοκρατικό παιχνίδι. Γιατί όταν το εκκρεμές του πραξικοπήματος πηγαίνει στο άλλο άκρο, αυτό που έρχεται είναι συντριπτικό.
Μιλάτε για το “καθεστώς Μαδούρο”. Έτσι, είναι σαφές για σας αυτή τη στιγμή ότι πρόκειται για δικτατορία;
Δεν θα σταθώ σε αυτό, γιατί αν θέλω να διαπραγματευτώ, δεν μπορώ να προσβάλω. Πρέπει να αναγνωρίσω την πραγματικότητα. Δεν θα προσβάλω ούτε τον αυτοδιοριζόμενο πρόεδρο. Για να βρούμε μια διέξοδο, πρέπει να έχουμε την απαραίτητη λεπτότητα.
Καταλαβαίνω τέλεια, για παράδειγμα, τη στάση του Μεξικού. Το Μεξικό θα κοιτάξει τον κόσμο μέσα από τα κρύσταλλα της ιστορίας του. Το Μεξικό δεν έχει ποτέ εγκρίνει καμία μορφή παρεμβατισμού. Έχασε το μισό μιας χώρας, η οποία κόστισε τη ζωή σε 12.000 Αμερικανούς στρατιώτες και αυτά τα πράγματα είναι λανθάνοντα στον πολιτισμό μιας χώρας. Είναι λίγο πολύ η πραγματικότητα. Μερικοί άνθρωποι μπορεί να μην καταλαβαίνουν. δεν ξέρουν τι θα πει πόλεμος.
Με την επιδείνωση της κρίσης της Βενεζουέλας, μερικές αριστερές κυβερνήσεις στη Λατινική Αμερική έχασαν τη λαϊκή ψήφο, υπάρχει κάποια σχέση; Το τι συμβαίνει στη Βενεζουέλα, βλάπτει μήπως τη λατινοαμερικανική αριστερά;
Ναι, είμαι σίγουρος.
Υπάρχει μια παλιά σύγχυση μεταξύ κοινωνικοποίησης και εθνικοποίησης, η οποία οδηγεί στη γραφειοκρατία, μια πολύ παλιά ανθρώπινη ασθένεια από την οποία υπέφερε ακόμα και η Ρώμη. Και υπάρχει ένα μέρος της λατινοαμερικανικής και παγκόσμιας αριστεράς που δεν αντλεί διδάγματα από την ιστορία.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να κατεβάσουμε τις σημαίες της πάλης για να μειώσουμε τις ανισότητες. Μια ουσιαστική ανάπτυξη είναι σε όφελος της διακρατικής οικονομίας και του χρηματοπιστωτικού κόσμου και οι μεσαίες τάξεις παραλύονται και κινδυνεύουν σε όλο τον κόσμο. Ο αγώνας για ισότητα είναι δικαιολογημένος περισσότερο από ποτέ, όχι για απόλυτη ισότητα, αλλά για τον μετριασμό αυτών των διαφορών.
Δεν μπορώ να πιστέψω ότι ξαφνικά ξύπνησε το Μεξικό και ψήφισε προς τα αριστερά. Όχι, το Μεξικό ψήφισε εναντίον του τι είχαν. Οι άνθρωποι ψηφίζουν εναντίον όσων έχουν, επειδή υπάρχει μια βιαία διαφωνία στις μεσαίες τάξεις. Αυτό περιπλέκει τα πάντα.
Ένας πρώην υπουργός του Μεξικού επεσήμανε ότι η Ουρουγουάη είναι αιχμάλωτη των υποθέσεων του έκανε με τη Βενεζουέλα και ο Γενικός Γραμματέας του ΟΑΣ, Λουίς Αλμάγκρο, πρότεινε η Ουρουγουάη να ξεκαθαρίσει αυτές τις υποθέσεις …
Αυτή είναι μια άλλη επιπλέον αισχρότητα, διότι εντέλει αυτά τα πράγματα έχουν προσαχθεί στη δικαιοσύνη και υπάρχει μια καταδικαστική απόφαση. Και αμφισβητούν την δικαιοσύνη της Ουρουγουάης, αφήστε τους να μιλήσουν με την δικαιοσύνη της Ουρουγουάης. Τι περιέργεια! Ζητούν διευκρινίσεις από τη μια πλευρά και δεν δίνουν διευκρινίσεις από την άλλη.
Η Ουρουγουάη έχει υιοθετήσει μια θέση που δεν είναι ούτε ευνοϊκή ούτε καταδικαστέα. Η Ουρουγουάη φοβάται τη δυνατότητα ενός πολέμου. Θα μπορούσα επίσης να πω: Πρόκειται για προαγωγούς της Ουάσινγκτον, έχουν προσαρμοστεί στο πολλά υποσχόμενο κύμα και ούτω καθεξής. Αλλά δεν μιλάω γι ‘αυτό.
Η Ουρουγουάη είναι μια ασήμαντη χώρα με 3 εκατομμύρια κατοίκους. Αλλά αύριο, στην Ουρουγουάη, θα υπάρχουν αντιπροσωπείες πολλών κυβερνήσεων, περισσότερο από ό, τι φαίνεται, επειδή υπάρχει αυτή η ανησυχία. Και η υπόθεση της ειρήνης προέρχεται από όλες τις άλλες υποθέσεις.
μεταφρασμένο από τον Pascal , διορθώθηκε από την Martha για το Διεθνές Δίκτυο
Μετάφραση από γαλλικά: Κριστιάν Ακκυριά
