του Κώστα Μπετινάκη
Ο Σέλντον Ράμπτον, ειδικός σε θέματα δημοσίων σχέσεων και συγγραφέας του βιβλίου «Όπλα Μαζικής Εξαπάτησης», λέει ότι η λέξη «προπαγάνδα» προέρχεται από την Καθολική Εκκλησία. Τότε που το Βατικανό είχε δημιουργήσει ένα τμήμα για την προπαγάνδιση (τη διάδοση) της πίστης.
Άρα η προπαγάνδα δεν είναι εφεύρημα των Ναζί. Κάποιοι «άγιοι πατέρες» είχαν το δικαίωμα της πατέντας.
Η είδηση ούτε καν πέρασε στα ψιλά. Μεταδόθηκε μόνο μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα: το «NBC News» απέσυρε τον έμπειρο ανταποκριτή του από τη Γάζα επειδή ήταν παρών στην αποτρόπαιη δολοφονία τεσσάρων παιδιών από ισραηλινή οβίδα, καθώς έπαιζαν στην παραλία Γκαζάν της Γάζας.
Το ρεπορτάζ που είχε μεταδώσει ο Ayman Mohyeldin είχε συγκλονίσει το διεθνές κοινό.
Αρχικά το NBC ανακοίνωσε ότι «απέσυρε τον ρεπόρτερ του για λόγους ασφαλείας, λόγω της επικείμενης ισραηλινής στρατιωτικής επιχείρησης». Αργότερα χτες, όμως, το NBC έστειλε άλλον ρεπόρτερ στην περιοχή: τον Richard Engel.
Ο Mohyeldin είναι Αμερικανοαιγύπτιος με εκτενή εμπειρία καλύψεων στην περιοχή. Αλλά τι είδους παιχνίδι παίζεται με την ενημέρωση σε τόσο σημαντικά ζητήματα;
Όσοι παρακολούθησαν χτες το βράδυ το CNN διαπίστωσαν ότι το αμερικανικό διεθνές δίκτυο είχε στείλει τον πρώτο αρχισυντάκτη του, τον Γουλφ Μπλίτζερ, στην Ιερουσαλήμ για να καλύψει τα γεγονότα. Κι από εκεί συντόνιζε και το «ανέλπιστο», έκτακτο γεγονός: την κατάρριψη του μαλαισιανού επιβατικού αεροπλάνου πάνω από την εμπόλεμη ανατολική Ουκρανία…
Αν κρίνουμε από ένα άρθρο (όταν διεκδικούσε το χρίσμα των Δημοκρατικών για την προεδρία) του γερουσιαστή Τζον Κέρι για το Ισραήλ, θα κατανοήσουμε απόλυτα την αμέριστη αμερικανική υποστήριξη των ισραηλινών θέσεων και πράξεων στο Μεσανατολικό. Το άρθρο είχε τίτλο: «The Cause of Israel is the Cause of America» («Η υπόθεση του Ισραήλ είναι υπόθεση της Αμερικής») – ο τίτλος και μόνο αρκεί!
Ο Κέρι τότε είχε φτάσει να πετάξει με μαχητικό αεροπλάνο πάνω από το Ισραήλ, για να καταλήξει στο συμπέρασμα: «Ένοιωσα όπως οι Ισραηλινοί: η υπόσχεση για Ειρήνη πρέπει να είναι η εξασφάλιση της ασφάλειας για τη Γη της Επαγγελίας – τη λεπτή αυτή λωρίδα γης». Την ασφάλεια για τους Παλαιστίνιους όμως ποιοι θα την εξασφαλίσουν; Τα (αμερικανικής κατασκευής και προέλευσης) τανκς και μαχητικά αεροπλάνα του Ισραήλ μήπως;
Ο ρόλος των Μέσων
Η Ουάσιγκτον άρχισε να μελετά τη στρατηγική της για τα μέσα ενημέρωσης πριν ακόμα ληφθεί η απόφαση για το αν θα υπάρξει πόλεμος, είχε γράψει ο Μιχάλης Κοσμίδης στην ιστοσελίδα του BBC. Όταν εκατοντάδες δημοσιογράφοι είχαν σταλεί σε διάφορες αποστολές για να καλύψουν τον επερχόμενο πόλεμο στο Ιράκ. Ορισμένοι από αυτούς συνόδευσαν τις αμερικανικές ή βρετανικές δυνάμεις στην εισβολή τους στο Ιράκ ως παρακοιμώμενοι με τις στρατιωτικές δυνάμεις εισβολής.
Πρώτο θύμα η ενημέρωση
Ο Φίλιπ Νάιτλι, συγγραφέας του κλασικού πλέον βιβλίου για τον ρόλο των δημοσιογράφων στον πόλεμο «Το πρώτο θύμα» («First Casualty»), γράφει πως υπάρχουν τρία χαρακτηριστικά στάδια στον τρόπο με τον οποίο μια κυβέρνηση προετοιμάζει την κοινή γνώμη για το ενδεχόμενο ενός πολέμου.
Το πρώτο στάδιο, λέει o Νάιτλι, είναι πάντα το «Υπάρχει κρίση – Λυπούμαστε, αλλά εδώ υπάρχει μια κρίση». Τα μέσα ενημέρωσης σχεδόν πάντα ακολουθούν αυτή τη γραμμή, χρησιμοποιώντας τίτλους όπως «Η πορεία προς τον πόλεμο», σαν να μην υπάρχει τρόπος να ξεφύγει κανείς από αυτή την πορεία. Επιπλέον, μια κρίση είναι καλή για τα δελτία ειδήσεων, λέει ο Νάιτλι.
Μετά το πρώτο στάδιο ο κόσμος έχει αρχίσει να νιώθει ήδη φοβισμένος και να ανησυχεί για το τι θα επακολουθήσει.
Στο δεύτερο στάδιο, ο αντίπαλος περιγράφεται με ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα και αμέσως δαιμονοποιείται, καθώς πρέπει να πειστεί ο κόσμος ότι πρόκειται για πραγματικό εχθρό, που συνιστά πραγματική απειλή, λέει ο Φίλιπ Νάιτλι.
Το τρίτο και επίσης σημαντικό στάδιο, είπε ο Νάιτλι, είναι η εφεύρεση θηριωδιών που δείχνουν πόσο απολίτιστος είναι ο αντίπαλος.
Έτσι, όταν αρχίσει ο πόλεμος, μπορεί κάποιος να τον παρουσιάσει ως δίκαιο.
Εμφανίζονται, λέει ο Νάιτλι, «ως ευυπόληπτοι πολίτες που δεν ήθελαν να εμπλακούν σε όλα αυτά, και ξαφνικά υπεραμύνονται του πολιτισμού έναντι των βαρβάρων που έχουν φθάσει προ των πυλών».
«Θεωρία συνωμοσίας»
Ο Ραιμόν Καρτιέ στη «Μεταπολεμική Ιστορία» του, για να εξηγήσει ορισμένες «συμπτώσεις», γράφει πως «όλως περιέργως κάποια σημαντικά γεγονότα συμπίπτουν με κάποια εξίσου σημαντικά, αλλά παραδόξως ο φακός της επικαιρότητας επικεντρώνεται μεροληπτικά».
Έτσι παρακολουθούμε την εκτενή κάλυψη της κατάρριψης του μαλαισιανού τζάμπο στην Ουκρανία ως πρώτο θέμα, με πολλές σκιές για ευθύνες των ρωσόφωνων ανταρτών και τη «βοήθεια από τη Ρωσία».
Σε δεύτερη μοίρα η μεγάλη -προαναγγελθείσα- ισραηλινή στρατιωτική επιχείρηση με αεροπλάνα, άρματα μάχης και βαπόρια στη Γάζα. Στην αποκλεισμένη από παντού στενή λωρίδα γης όπου ζουν ένα 1.700.000 απεγνωσμένοι Παλαιστίνιοι.
Βέβαια, οι Ισραηλινοί είχαν «προειδοποιήσει» για τη χερσαία τους επιχείρηση και είχαν καλέσει τους κατοίκους να εγκαταλείψουν την επίμαχη περιοχή. Και να πάνε ΠΟΥ;
