Έγκλημα εκ προμελέτης σε βάρος πολλών χιλιάδων φορολογούμενων αποδεικνύεται η διαδικασία εσωτερικής επανεξέτασης που έχει ξεκινήσει εδώ και επτά μήνες στη Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων. Αν και η συγκεκριμένη υπηρεσία δημιουργήθηκε για να μπορούν να προστατευτούν όσοι αδικούνται κατά τον έλεγχο της Εφορίας, στην πράξη έχει μεταβληθεί σε παγίδα για πολίτες και επιχειρήσεις, που μπλέκουν χειρότερα αντί να γλιτώσουν αν καταφύγουν σ’ αυτήν. Η διαδικασία έχει μπλοκάρει και οι πολίτες αδικούνται ακυρώνοντας στην πράξη τον θεσμό όπως έχει σχεδιαστεί και εφαρμόζεται. Αιτία είναι η έλλειψη προσωπικού, το οποίο δεν επαρκεί για να εξετάσει τον όγκο των προσφυγών, αλλά και ο φόβος που νιώθουν οι αρμόδιοι εφοριακοί να καταρρίψουν ως εσφαλμένες τις εκθέσεις ελέγχου συναδέλφων τους και να βάλουν την υπογραφή τους σε μειώσεις ποινών και προστίμων υπέρ του φορολογουμένου.
Όπως ανέφεραν έμπειρα στελέχη της Υπηρεσίας Εσωτερικής Επανεξέτασης του υπουργείου Οικονομικών, «βάσει νόμου την υπηρεσία στελεχώνουν απλοί υπάλληλοι, που δεν διαθέτουν νομικές γνώσεις και φοβούνται πως, αν μειώσουν την ποινή, ίσως κατηγορηθούν ότι από λάθος τους ή και από σκοπιμότητα χαρίστηκαν στους φοροφυγάδες»!
Εκτός από εξόφθαλμα λάθη και αυθαιρεσίες των ελεγκτών, η αμφιβολία ή η άγνοια του υπαλλήλου που κάνει την επανεξέταση πιστώνεται υπέρ της υπηρεσίας και όχι του πολίτη. Ετσι, σε ελάχιστες υποθέσεις διορθώνονται τα λάθη, ενώ οι αρμόδιοι που τις χειρίζονται προτιμούν να μην παρεμβαίνουν και να τις αφήνουν να οδηγούνται στα δικαστήρια για να κρίνουν αυτά αν πρέπει να διαγραφούν τα πρόστιμα.
Γολγοθάς για τους πολίτες
Ήδη στους 6 πρώτους μήνες λειτουργίας της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών έχουν εισαχθεί προς εξέταση 5.435 υποθέσεις. Η υπηρεσία έχει στελεχωθεί με μόλις 50 υπαλλήλους που πρέπει να τελειώσουν τον έλεγχο μέσα σε 60 (!) μέρες και να αποφανθούν αν έχει δίκιο ο πολίτης ή η Εφορία. Το αποτέλεσμα είναι ότι σε έξι μήνες έκανε δεκτές 584 αιτήσεις (σχεδόν 1 στις 10), διαπιστώνοντας πως οι πολίτες έχουν δίκιο – εν μέρει τουλάχιστον.
Ωστόσο, απέρριψε 1.779 αιτήσεις και πέταξε στα σκουπίδια άλλες 2.754 (πάνω από τις μισές), οι οποίες απορρίφθηκαν αβλεπί χωρίς καν να εξεταστούν βάσει του νόμου που ισχύει από 1.1.2014. Απορρίφθηκαν, δηλαδή, ήδη σχεδόν οι 8 στις 10 και έπονται και σχεδόν άλλες 400!
Πνίγηκαν στις αιτήσεις
Το ποσοστό απόρριψης θεωρείται αφύσικα υψηλό, βάζοντας σε μεγάλες περιπέτειες τους φορολογουμένους. Σε αυτούς που δεν εξετάστηκαν και απορρίφθηκαν, σιωπηρώς ή μη, συμπεριλαμβάνονται και περίπου 550 φορολογούμενοι που είχαν κάνει προσφυγή (από το 2013!) στο υπουργείο Οικονομικών και στην επιτροπή του άρθρου 70Α. Ωστόσο, η επιτροπή που λειτουργούσε επί χρόνια καταργήθηκε αιφνιδιαστικά τον Δεκέμβριο, το Δημόσιο δεν εξέτασε ποτέ τις αιτήσεις τους και έτσι, από μεθαύριο Τρίτη 5 Αυγούστου, βρίσκονται πλέον και αυτοί αντιμέτωποι με κατασχέσεις-εξπρές.
Τα στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών δείχνουν ότι μόνο το 31% βρίσκει τα χρήματα για να πάει στα δικαστήρια προκειμένου να κερδίσει χρόνο ή να βρει το δίκιο του. Το 69% των φορολογουμένων (περισσότεροι από 3.000 ως τώρα) δεν μπαίνει στα έξοδα της δίκης, παρατάει τη μάχη και περιμένει τον δικαστικό κλητήρα.
Πριν από τον Απρίλιο του 2014, πάντως, όταν άρχισαν να απορρίπτονται σωρηδόν οι προσφυγές λόγω παρέλευσης διμήνου από την υποβολή της αίτησης, τα πράγματα πήγαιναν καλύτερα, έστω και με πιο αργούς ρυθμούς. Μετά οι υπάλληλοι πνίγηκαν στις υποθέσεις και, παρότι επιτάχυναν τους ρυθμούς τους, ούτε να τα βγάλουν πέρα μπορούσαν, ούτε να φτάσουν στην ουσία των υποθέσεων που έπρεπε να κρίνουν.
Στα σκουπίδια οι προσφυγές
Με το πρόσχημα ότι τα δικαστήρια δεν προλαβαίνουν να εκδικάσουν τις φορολογικές υποθέσεις, η κυβέρνηση πέτυχε κάτι που σε κανένα πολιτισμένο κράτος δεν θα μπορούσε να γίνει ανεκτό: να απαγορεύσει τις προσφυγές στα δικαστήρια!
Ωστόσο, η φορολογική πολυνομία όπου ούτε οι ελεγκτές γνωρίζουν πια τι ισχύει και τι όχι, αλλά και οι άνωθεν πιέσεις για «εδώ και τώρα» εισπράξεις φόρων οδηγούν συχνά σε αυθαιρεσίες τους ελεγκτές, με θύματα τους φορολογουμένους που δεν μπορούν να ικανοποιήσουν τις εισπρακτικές ορέξεις του κράτους.
Λίγες μέρες πριν από τις ευρωεκλογές, μάλιστα, το υπουργείο Οικονομικών αναγνώρισε το πρόβλημα και έδωσε παράταση δύο μηνών για να προλάβουν να ελεγχθούν 580 αιτήσεις πολιτών που εκκρεμούσαν από το 2013, αλλά οι συντριπτικά περισσότερες απ’ αυτές δεν εκδικάστηκαν ποτέ. Ωστόσο, η νέα διορία εξέτασης των αιτήσεων που δόθηκε λήγει στις 5 Αυγούστου και επίκειται νέο κύμα κατασχέσεων.
Δεν δίνουν λύση
Στο υπουργείο Οικονομικών σχεδιάζουν να ενισχύσουν από το φθινόπωρο με προσωπικό και νομικούς την Υπηρεσία Εσωτερικής Επανεξέτασης ούτως ώστε να λειτουργήσει καλύτερα. Δεν σκέφτονται, όμως, όπως οφείλουν, να δώσουν νέα παράταση. Ετσι, ως τότε θα έχουν προστεθεί ακόμη μερικές χιλιάδες υποθέσεις φορολογουμένων, που θα οδεύσουν σωρηδόν προς κατάσχεση ή στα δικαστήρια.
Απανωτές αδικίες σε βάρος των πολιτών
Η αδικία για τους πολίτες δεν σταματάει εκεί, αφού το «ύπουλο» σχέδιο καταναγκασμού των φορολογουμένων για την αποδοχή των όποιων αποφάσεων των ελεγκτών είναι καλά οργανωμένο:
1 Με ειδική διάταξη απαγορεύεται διά νόμου από 1.1.2014 να προσφύγει κανείς απευθείας στα δικαστήρια αν θεωρήσει πως αδικείται από ελεγκτές της Εφορίας (και με τη φόρα που έχουν πάρει το ΣΔΟΕ και το ΚΕΦΟΜΕΠ είναι πλέον πολλοί αυτοί).
2 Οποιος θέλει να βρει το δίκιο του οδηγείται υποχρεωτικά στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών του υπουργείου, αλλιώς η προσφυγή στα δικαστήρια θεωρείται άκυρη.
3 Μόλις κάνει αίτηση και εισαχθεί η υπόθεση προς εξέταση στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, η Εφορία βεβαιώνει αυτομάτως στο 100% τους φόρους και τα πρόστιμα που επέβαλε ο έλεγχος σαν να είχε εκ προοιμίου απόλυτο δίκιο ο ελεγκτής της Εφορίας και κανένα δίκιο ο πολίτης.
4 Από την ίδια μέρα ξεκινά και τρέχει η οφειλή. Αν δεν πληρωθεί και βγει ληξιπρόθεσμη, ξεκινούν οι κατασχέσεις για την είσπραξή της, παρότι ο πολίτης αμφισβητεί το πρόστιμο.
5 Για να γλιτώσει τις κατασχέσεις ο πολίτης έχει μία και μοναδική δυνατότητα: να βρει και να πληρώσει άμεσα το 50% από όλα όσα του ζητά η Εφορία! Αν τα καταφέρει και πληρώσει, αναστέλλεται προσωρινά η πληρωμή του υπολοίπου 50%.
6 Αν όμως περάσουν 60 μέρες και η αίτηση δεν εξεταστεί (που είναι το σύνηθες) ή αν απορριφθεί μαζί με τις άλλες, τότε ο φορολογούμενος έχει 30 μέρες για να προσφύγει στα δικαστήρια. Αλλιώς πρέπει να πληρώσει άμεσα το υπόλοιπο 50% των προστίμων που δεν πλήρωσε εξαρχής ή να του γίνει κατάσχεση.
