Ειδικότερα, η Τράπεζα της Ελλάδος ενέκρινε τον Κώδικα Δεοντολογίας για τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, ο οποίος αναμένεται να δημοσιευτεί σε ΦΕΚ (Εφημερίδα Κυβερνήσεως). Το οριστικό κείμενο του Κώδικα (το οποίο δεν δόθηκε στη δημοσιότητα) διαμορφώθηκε μετά από διαβούλευση στην οποία είχε υποβάλλει η ΤτΕ Σχέδιο του με την Ελληνική Ένωση Τραπεζών και με ενώσεις καταναλωτών.
Τι θα προβλέπει η ρύθμιση
Σύμφωνα με το μοντέλο που εξετάζεται και σε ό,τι αφορά στα νοικοκυριά η ρύθμιση θα προβλέπει:
- Πληρωμή μόνο των τόκων για ένα διάστημα
- Μείωση της δόσης
- Περίοδος χάριτος όπου δεν θα πληρώνονται ούτε τόκοι, ούτε δόσεις
- Τακτοποίηση υπολοίπου
- Κεφαλαιοποίηση καθυστερημένων δόσεων
Σε ό,τι αφορά στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις η ρύθμιση προβλέπει
- Μείωση ή αλλαγή του επιτοκίου
- Παράταση διάρκειας δανείου
- Μερική διαγραφή οφειλής
- Πρόσθετες απαιτήσεις
- Ανταλλαγή χρέους με μετοχικό κεφάλαιο και λειτουργική αναδιάρθρωση επιχείρησης
Με τον Κώδικα Δεοντολογίας θεσπίζονται οι γενικές αρχές συμπεριφοράς τόσο για τις δανείστριες τράπεζες όσο και για τους δανειολήπτες, με στόχο την εξεύρεση εναλλακτικών τρόπων εξυπηρέτησης ή οριστικού διακανονισμού οφειλών σε καθυστέρηση, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε δανειολήπτη.
Επίσης, με τον Κώδικα προβλέπονται τα βήματα, οι προθεσμίες και το ελάχιστο περιεχόμενο ενημέρωσης που οφείλουν να παρέχουν οι τράπεζες στους δανειολήπτες και αντίστροφα. Οι διαδικασίες αυτές είναι μάλιστα πιο απαιτητικές για τις περιπτώσεις δανειοληπτών, των οποίων ο αποχαρακτηρισμός ως συνεργάσιμων μπορεί να έχει ως συνέπεια τον εκπλειστηριασμό της κατοικίας που οι ίδιοι διαμένουν.
Ακόμη, καθιερώνονται υποχρέωση κατάλληλης εκπαίδευσης του προσωπικού των τραπεζών και οργανωτικές απαιτήσεις, ώστε κάθε πιστωτικό ίδρυμα να μπορεί να διαχειριστεί ξεχωριστά κάθε δανειολήπτη με προβλήματα καθυστερήσεων. Στον Κώδικα αξιοποιούνται οι έννοιες του «συνεργάσιμου» δανειολήπτη και των «εύλογων δαπανών διαβίωσης» για δανειολήπτες που είναι φυσικά πρόσωπα, όπως αυτές καθορίστηκαν με την απόφαση του Κυβερνητικού Συμβουλίου του παραπάνω νόμου.
Υπενθυμίζεται ότι από την 30η Μαΐου η Εκτελεστική Επιτροπή της ΤτΕ με Πράξη που είχε εκδώσει καθόρισε ειδικό πλαίσιο υποχρεώσεων για τη διαχείριση από τα πιστωτικά ιδρύματα των σε καθυστέρηση και των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων τους.
Το πλαίσιο αυτό προβλέπει τις εξής βασικές υποχρεώσεις:
(α) Την καθιέρωση ανεξάρτητης, οργανωτικά, λειτουργίας διαχείρισης των σε καθυστέρηση και μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων,
(β) Τη θέσπιση χωριστής καταγεγραμμένης στρατηγικής διαχείρισης των ως άνω ανοιγμάτων, η υλοποίηση της οποίας θα υποστηρίζεται από τα κατάλληλα μηχανογραφικά συστήματα και διαδικασίες,
(γ) Την καθιέρωση περιοδικής υποβολής αναφορών προς τη Διοίκηση του πιστωτικού ιδρύματος και την Τράπεζα της Ελλάδος.
Όπως επισημαίνει η ΤτΕ σε σημερινή της ανακοίνωση, στην πιο πάνω Πράξη και στον Κώδικα Δεοντολογίας συστήνεται όπως, σε περιπτώσεις κοινών πιστωτών, τα ιδρύματα επιδιώκουν την εξεύρεση κοινά αποδεκτής λύσης, με βάση τις βέλτιστες πρακτικές για τις περιπτώσεις αυτές Λεπτομερέστερες – δεσμευτικές – διαδικασίες επίλυσης χρέους μεταξύ πολλών πιστωτών δεν μπορεί εντούτοις να καθορίζονται με απόφαση της ΤτΕ, καθώς είναι δυνατόν να αφορούν και πιστωτές πέραν των τραπεζών (δημόσιο, ασφαλιστικά, ταμεία, προμηθευτές κλπ).
Για το λόγο αυτό άλλωστε η Πολιτεία έχει εξαγγείλει σχετική νομοθετική πρωτοβουλία, ενώ στον Κώδικα προβλέπεται ήδη ότι ο δανειολήπτης θα έχει τη διακριτική ευχέρεια να επιλέξει μεταξύ της διαδικασίας του Κώδικα ή των προβλεπόμενων στο νόμο εναλλακτικών διαδικασιών ρύθμισης που ο ίδιος κρίνει ως καταλληλότερες γι αυτόν.
Ήδη στο Νόμο 4218 που ψηφίστηκε στις 8 Αυγούστου έχουν θεσμοθετηθεί τρείς βασικές αρχές του Κώδικα και συγκεκριμένα:
α) οι οφειλέτες δεν επιβαρύνονται από τους δανειστές με οποιαδήποτε χρέωση σε σχέση με την εφαρμογή του Κώδικα,
(β) ο Κώδικας Δεοντολογίας θα εφαρμόζεται και από τα υποκαταστήματα αλλοδαπών πιστωτικών ιδρυμάτων και από τα χρηματοδοτικά ιδρύματα
(γ) η Τράπεζα της Ελλάδος δεν θα επιλαμβάνεται μεν της επίλυσης των διαφορών που προκύπτουν μεταξύ δανειστών και οφειλετών από την εφαρμογή του Κώδικα Δεοντολογίας, θα παρακολουθεί όμως και θα ελέγχει τον τρόπο εφαρμογής του, απαιτώντας διορθωτικά μέτρα ή επιβάλλοντας κυρώσεις σε περίπτωση διαπίστωσης αδυναμιών στα συστήματα των τραπεζών και σε περίπτωση συστηματικής μη εφαρμογής του.
