Μια πολύ βρώμικη υπόθεση κατασκοπείας αποκαλύφθηκε στο Αζερμπαϊτζάν, όμως η εξέλιξή της αφήνει ανοιχτό το ερώτημα εάν η υπόθεση αυτή καθαυτή στην ουσία της είναι σοβαρότερη, καθώς οι μαζικοί θάνατοι φερομένων ως εμπλεκόμενων στην υπόθεση στρατιωτών κι ενός εν αποστρατεία αξιωματικού, δημιουργούν την αίσθηση στυγνής καταπάτησης ανθρωπίνων δικαιωμάτων, σε μια χώρα για τα «μάτια» της οποίας ανταγωνίζονται Δύση και Ανατολή, ή για να είμαστε ακριβέστεροι, Ηνωμένες Πολιτείες και Ρωσία…
Το σκάνδαλο αποκαλύφθηκε στις 7 Μαΐου και αφορά φερόμενο ως δίκτυο κατασκοπείας που είχε καταφέρει να στήσει η Αρμενία εντός των αζερικών ενόπλων δυνάμεων. Οι δυο χώρες διατηρούν ψυχροπολεμικές σχέσεις από τη δεκαετία του 1990 όταν και ξέσπασε αιματηρή σύγκρουση ανάμεσά τους, με αντικείμενο τον θύλακα του Ναγκόρνο Καραμπάχ.
Η υπόθεση είχε αποκαλυφθεί με κοινή δήλωση της Κρατικής Ασφάλειας, το γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα της χώρας και των υπουργείων Εσωτερικών και Άμυνας, ενδεικτικό της σοβαρότητας της υπόθεσης. Στην ανακοίνωση αναφερόταν ότι είχε ανοίξει υπόθεση έρευνας σε βάρος στελεχών των ενόπλων δυνάμεων αλλά και πολιτών.
Όπως έγινε γνωστό, στην υπόθεση εμπλέκονται συνολικά 42 άτομα τα οποία συνελήφθησαν με επιδρομές των αρχών ασφαλείας. Κατηγορούνται, ότι στα τέλη του 2016, αξιωματικοί των αρμενικών ενόπλων δυνάμεων πέρασαν σε αζερικό έδαφος, όπου τους δόθηκαν στολές των χερσαίων δυνάμεων του Αζερμπαϊτζάν από τους φερόμενους ως συνεργάτες τους.
Πέρασαν στα μετόπισθεν του μετώπου, προφανώς κάνοντας αναγνώριση στόχων και της ανάπτυξης των αζερικών δυνάμεων, ενώ μετέβησαν και στο κέντρο της πόλης Τερτέρ, η οποία είχε καταστραφεί από τις αρμενικές ένοπλες δυνάμεις κατά τη διάρκεια των πολέμων ανάμεσα στις δυο πλευρές της διένεξης για το Ναγκόρνο Καραμπάχ τη δεκαετία του 1990…
Τα στοιχεία φέρονται να παραπέμπουν στην βαρύτατη κατηγορία της προδοσίας σε βάρος του κράτους, καθώς φαίνεται πως οι υπό κατηγορία, είχαν συνεργαστεί σε διάφορες περιστάσεις στο παρελθόν με τις αρμενικές μυστικές υπηρεσίες, δίνοντας απόρρητες κρατικές πληροφορίες στον κυριότερο εχθρό της χώρας τους εχθρό, με ιδιοτελή κίνητρα…
Λίγες μέρες μετά τις συλλήψεις, τουλάχιστον τέσσερις Αζέροι στρατιώτες και ένας αξιωματικός εν αποστρατεία (αυτά έχουν γίνει γνωστά) πέθαναν ενώ βρίσκονταν υπό κράτηση, εγείροντας προφανώς υποψίες, ότι ο θάνατός τους οφειλόταν σε βασανιστήρια που υπέστησαν κατά τη διάρκεια της ανακριτικής διαδικασίας.
Δημοσιογράφοι που τόλμησαν να αναφερθούν στην υπόθεση, έλαβαν επίσημα προειδοποίηση από το γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα να σταματήσουν, ενώ και συγγενείς των θυμάτων φοβούνται να μιλήσουν σε δημοσιογράφους, φοβούμενοι αντίποινα από το κράτος.
Τις υποψίες εντείνει ο τρόπος που διεκπεραιώθηκε η διαδικασία κήδευσης και ταφής των πεθαμένων, αφού δεν επετράπη στις οικογένειες να δουν τα πτώματα, ενώ σε περιπτώσεις δεν επετράπη ούτε το να παραβρεθούν οι της οικογένειάς τους στην κηδεία. Παράλληλα, σε κάποιες περιπτώσεις καταγράφηκαν αντίποινα από τον τοπικό πληθυσμό σε βάρος των οικογενειών όταν έγινε γνωστό ότι αντιμετώπιζαν την κατηγορία της προδοσίας.
Η Διεθνής Αμνηστία (Amnesty International) επιβεβαίωσε ότι έχει λάβει καταγγελίες από πηγές εντός του Αζερμπαϊτζάν για την υπόθεση, χωρίς όμως να είναι σε θέση να επιβεβαιώσει τα καταγγελλόμενα, καθώς η χώρα είναι πολύ εχθρική απέναντι σε διεθνείς οργανισμούς που ασχολούνται με τα ανθρώπινα δικαιώματα, αν και υπάρχουν αποδείξεις για υποθέσεις του παρελθόντος, που τεκμηριώνουν τη χρήση μεθόδων βασανισμού…
