ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ!!!
ΕΡΕΥΝΑ ΟΜΑΔΑ ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ
Φωτογραφική Επιμέλεια ΧΡΟΝΟΣ
Έχετε ποτέ σας αναρωτηθεί τι νερό έπιναν οι αρχαίοι Έλληνες και όχι μόνο, αλλά και με ποιό τρόπο έφτανε το νερό μέσα στα σπίτια και τις άυλες τους;
Η απάντηση βρίσκεται μερικές δεκάδες μέτρα κάτω από τα πόδια σας.
Στοές, υπόγεια ρέματα και φρεάτια εξαερισμού μας δείχνουν τον δρόμο του νερού.
Ισως αγνοείτε οτι μέχρι και το 1936 η Αθήνα έπινε νερό από έναν ρωμαϊκό αγωγό μήκους 25 χιλιομέτρων, ηλικίας 1800 ετών!
Εμείς όμως δεν θα ασχοληθούμε σήμερα με το Αδριάνειο Υδραγωγείο αυτό καθ αυτό, αλλά με την Αδριάνειο δεξαμενή. Την δεξαμενή που κατέληγε σ αυτήν ο αγωγός του Αδριάνειου Υδραγωγείου.(υπάρχει εκτενές άρθρο για τοΑδριάνειοΥδραγωγείο,δείτε το εδώ urbanspeleology είναι μια εκπληκτική δουλειά)
Πριν από αυτό όμως ας δούμε λίγο πιο γενικά το θέμα…
Από τα γνωστότερα αρχαία υδραγωγεία ήταν το Πεισιστράτειο, το οποίο κατασκεύασε ο τύραννος Πεισίστρατος το 530 π.Χ., μήκους 2.800 μ. και το οποίο αντλούσε νερό από τις πηγές του Υμηττού. Υπήρχαν βέβαια και άλλα μικρότερα υδραγωγεία σε διάφορα σημεία της πόλης λαξευμένα σε σχιστόλιθο ή νεοκατασκευασμένα από κεραμικά τεμάχια συνδεδεμένα με μόλυβδο καθώς και υδρομαστεύσεις βοηθούμενες από μικροφράγματα.
Το σημαντικότερο ωστόσο ιστορικά έργο για την υδροδότηση της πόλης των Αθηνών ήταν το Αδριάνειο Υδραγωγείο που κατασκευάστηκε από τον Ρωμαίο Αυτοκράτορα Αδριανό (125 – 140 μ.Χ.). Ξεκινούσε από τους πρόποδες της Πάρνηθας και κατέληγε στο Λυκαβηττό όπου κατασκευάστηκε η Αδριάνειος Δεξαμενή, στην οποία αποθηκεύονταν τα νερά του υδραγωγείου. Τα νερά διοχετεύονταν με υδατογέφυρες στην πόλη των Αθηνών. Το Αδριάνειο Υδραγωγείο και η Δεξαμενή λειτούργησαν υδροδοτώντας την περιοχή της Αθήνας μέχρι την εποχή της Τουρκοκρατίας.
Τότε πια το Υδραγωγείο εγκαταλείφθηκε, με αποτέλεσμα να πέσουν τα σαθρά τοιχώματα του και να φραχθεί μεγάλο τμήμα του από χώματα. Έτσι, το Υδραγωγείο περιήλθε σε αχρηστία, όπως και η Δεξαμενή και τα περισσότερα μικρότερα υδραγωγεία που λειτουργούσαν από την αρχαιότητα στην Αθήνα.
Αγωγός Αδριάνειου Υδραγωγείου Στους Θρακομακεδόνες
Υπό αυτές τις συνθήκες οι Αθηναίοι την περίοδο της Τουρκοκρατίας στράφηκαν στην κατασκευή πηγαδιών στα σπίτια ή στους κήπους τους.
Κατά τη διάρκεια του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα των Ελλήνων από τους Τούρκους (1821) σημειώθηκαν πολλές καταστροφές στην υδροδοτική υποδομή της πόλης. Έτσι μετά την Απελευθέρωση (1833), το υδροδοτικό πρόβλημα της Αθήνας ήταν οξύτατο και με δεδομένη τη σταδιακή πληθυσμιακή αύξησή της επείγε η αντιμετώπισή του. Με πρωτοβουλία της εκάστοτε δημοτικής αρχής της πόλης έγιναν σημαντικά έργα, όπως επισκευές και καθαρισμοί του Αδριάνειου Υδραγωγείου, το οποίο τέθηκε και πάλι σε λειτουργία το 1840.
Το Υδραγωγείο του Αδριανού (1794)
Εικονίζονται άνθρωποι και ζώα. Στο βάθος ο βράχος της Ακροπόλεως.
Το 1870 ανακαλύφθηκε και η Αδριάνειος Δεξαμενή.
Η δεξαμενή στην αρχική της μορφή είχε διαστάσεις 9,36μ. μήκος επί 26,10μ. πλάτος και χωρητικότητα 500 κυβικά μέτρα, ενώ εν συνεχεία ανακατασκευάστηκε φτάνοντας στα 2.200 κυβικά μέτρα χωρητικότητα και λειτούργησε μέχρι και το 1940. Βρισκόταν 136 μέτρα από την στάθμη της θάλασσας στην νότια κλιτύ του Λυκαβηττού .
Προ της δεξαμενής υπήρχε ένα προστώον(ήταν διατηρημένο μέχρι και το 1778) ιδιαίτερου κάλους, ενώ υπήρχαν τέσσερις ιωνικοί κίονες με θριγκό(μέρος της πρόσοψης ), στους οποίους πάνω από το μεσαίο μετακιόνιο σχηματίζονταν τοξωτή καμάρα.
Αυτό όμως που την έκανε να ξεχωρίζει ήταν η επιγραφή που έλεγε….
΄΄IMP CAESAR T AELIVS
AVG PIVS COS III RIBPOT II AOVAED VCTVMINNOVIS
CONS V MMAVIT΄΄
Το εκπληκτικό είναι ότι η συγκεκριμένη επιγραφή, μετά την κατεδάφιση του υδραγωγείου, την περίοδο των Ορλοφικών, ενσωματώθηκε στην κρήνη της Μπουμπουνίστρας(ονομάστηκε έτσι από τον παφλασμό και την ορμή του ποταμού), δηλαδή στην κρήνη του Ηριδανού ποταμού η οποία βρισκόταν περίπου στη συμβολή των οδών Όθωνος και Αμαλίας.
Σήμερα η επιγραφή όσο και αν σας φαίνεται απίστευτο υπάρχει μέσα στον εθνικό κήπο, καλά κρυμμένη…
