Μια ομάδα Ελλήνων και ξένων ερευνητών ανακάλυψε στο σπήλαιο «Καλαμάκια» στη δυτική ακτή της Μάνης, οστά και εργαλεία από Νεάντερταλ 39.000 έως 100.000 ετών!
Ειδικότερα στην ανασκαφή εντοπίστηκαν δέκα δόντια κι ένα τμήμα κρανίου που προέρχονται από
τουλάχιστον οκτώ ενήλικα άτομα και παιδιά. Καθώς στο γειτονικό σπήλαιο Λακωνίς έχει ήδη ανακαλυφθεί ένα δόντι από Νεάντερταλ, αυτή η ανακάλυψη έρχεται να ενισχύσει την πεποίθηση των επιστημόνων για την ισχυρή παρουσία των Νεάντερταλ, συγγενών του ανθρώπου, στη Μάνη κατά την Ύστερη Πλειστόκαινο εποχή.
Το μεσο-παλαιολιθικό σπήλαιο «Καλαμάκια», που φθάνει σε βάθος 20 μέτρων, ανασκάφηκε για πρώτη φορά την περίοδο 1993-2006 από μια διεπιστημονική ομάδα ελλήνων και γάλλων ερευνητών της Εφορείας Παλαιοανθρωπολογίας και Εθνικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας του Παρισιού. Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι τα ευρήματα (λίθινα εργαλεία, πλούσια πανίδα και ανθρώπινα οστά) στη συγκεκριμένη τοποθεσία χρονολογούνται προ 39.000 έως 100.000 ετών περίπου και βρίσκονται σε διάφορα γεωλογικά στρώματα, που αντιστοιχούν σε διαφορετικές εποχές.
Στο σπήλαιο, ανακαλύφθηκαν δέκα δόντια κι ένα τμήμα κρανίου, που προέρχονται από τουλάχιστον οκτώ ενήλικα άτομα και παιδιά, που θεωρούνται Νεάντερταλ με βάση την μορφολογία των οστών, καθώς και με βάση τα ίχνη της τροφής πάνω σε αυτά, που παραπέμπουν σε διατροφή παρόμοια με εκείνη των Νεάντερταλ.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ερευνητών, οι Νεάντερταλ και οι πρόγονοι του συγχρόνου ανθρώπου (Homo sapiens), στην Μάνη, είχαν την ευκαιρία να διασταυρώσουν τους δρόμους τους και πιθανώς να αλληλεπιδράσουν. Οι Νεάντερταλ εισήλθαν στο έδαφος της Ευρώπης πολλές δεκάδες χιλιάδες χρόνια πριν τους προγόνους μας και έζησαν στη «γηραιά ήπειρο» έως πριν από 35.000 χρόνια τουλάχιστον.
Όπως έδειξε η έρευνα, ακόμα και στο απόγειο των παγετώνων, στο σπήλαιο Καλαμάκια στη Μάνη επικρατούσε ένα ήπιο κλίμα, που επέτρεπε τη διαβίωση πολλών ζώων (ελάφια, αγριόχοιροι, λαγοί, ελέφαντες, νυφίτσες, αλεπούδες, λύκοι, λεοπαρδάλεις, αρκούδες, γεράκια, οχιές, χελώνες, βάτραχοι κ.α.). Τα εργαλεία που βρέθηκαν, περιλαμβάνουν ξέστρα από πυρόλιθο, χαλαζία και κοχύλια, ενώ τα λίθινα εργαλεία έχουν σχήμα τυπικό των τεχνουργημάτων των Νεάντερταλ
Τα 14 οστά που ανακαλύφθηκαν, περιλαμβάνουν τμήματα ποδιών με ίχνη από δαγκώματα πάνω τους, ενώ τα δόντια, που μοιάζουν έντονα να προέρχονται από Νεάντερταλ, φέρουν πάνω τους σημάδια, τα οποία δείχνουν ότι οι παλαιολιθικοί εκείνοι κάτοικοι του σπηλαίου ήσαν τόσο κρεατοφάγοι όσο και φυτοφάγοι.
Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό για θέματα ανθρώπινης εξέλιξης «Journal of Human Evolution», έγινε με επικεφαλής την παλαιοανθρωπολόγο Κατερίνα Χαρβάτη του γερμανικού πανεπιστημίου «Έμπερχαρντ Καρλς» του Τίμπιγκεν, ενώ στην έρευνα συμμετείχαν ο Ανδρέας Δάρλας και η Ελένη Ψαθή από τις Εφορείες Παλαιοανθρωπολογίας και Σπηλαιολογίας της Βόρειας και της Νότιας Ελλάδας αντίστοιχα, καθώς και άλλοι Γερμανοί και Αμερικανοί ερευνητές.
