Του Ανδρέα Πετσίνη και του Βασίλη Σ. Κανέλλη
«Χτυπά κόκκινο» η έλλειψη ρευστότητας, καθώς από τις 15 Δεκεμβρίου από την ελληνική οικονομία «έφυγαν» σχεδόν 80 δισ. ευρώ, εκ των οποίων πάνω από 20 δισ. αντιστοιχούν σε repos που δεν ανανέωσαν ξένοι επενδυτές, τα 35 δισ. είναι από τη «φυγή» καταθέσεων από τις τράπεζες και 20 δισ. ευρώ είναι εκροές από το Χρηματιστήριο της Αθήνας.
Μάλιστα, πληροφορίες αναφέρουν ότι στο κοινό κεφάλαιο της ΤτΕ δεν υπάρχει… ευρώ καθώς 15 δισ. ευρώ διαθέσιμα φορέων και Ταμείων έχουν ήδη επενδυθεί.
Η μεγάλη «βλάβη» που έχει υποστεί η αγορά και γενικότερα η ελληνική οικονομία θα μπορούσε να καταστεί «ανήκεστος» σε περίπτωση που δεν υπάρξει συμφωνία με τους δανειστές, έστω και στο παρά πέντε.
Οι εξελίξεις των τελευταίων δύο ημερών γέννησαν πρόσκαιρη αισιοδοξία για την παροχή «ομπρέλας» ρευστότητας μέχρι τον Ιούνιο, όπου και ο Β. Σόιμπλε έθεσε ως καταληκτική ημερομηνία για οριστική διευθέτηση του ελληνικού προβλήματος. Ωστόσο, οι «ρουκέτες» από τη Ρίγα της Λετονίας και τους υπουργούς Οικονομικών σε βάρος του Γ. Βαρουφάκη, χάλασαν το κλίμα κι έδειξαν ότι η χώρα κινείται στην κόψη του ξυραφιού.
Σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές από τις Βρυξέλλες και τη Φρανκφούρτη, η συνέχιση της παροχής ρευστότητας και μάλιστα αυξημένης, ως αντιστάθμισμα, από τον έκτακτο μηχανισμό του ELA δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη, εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία της κυβέρνησης με τους πιστωτές της χώρας έως τις 11 Μαΐου, στην καλύτερη των περιπτώσεων έως την 30ή Ιουνίου. Η επόμενη ημέρα, με τη λήξη δηλαδή της παράτασης του προγράμματος, θα είναι πολύ κακή για την Ελλάδα, ενώ πολλοί λένε με νόημα ότι θα είναι δραματική.
Ηδη στο εξωτερικό έχουν ενισχυθεί οι «φωνές» που απαιτούν να περιοριστεί σταδιακά, αλλά δραστικά η παροχή ρευστότητας στις τέσσερις ελληνικές συστημικές τράπεζες μέσω του ELA τα οποία είναι 100 δισ. ευρώ, πόσο που αντιστοιχεί στο 61% του ελληνικού ΑΕΠ, το υψηλότερο στην Ευρωζώνη, όπως δήλωσε πρόσφατα και το μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας κ. Μπενουά Κερέ.
Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται και τα σενάρια που έχουν δει το φως της δημοσιότητας ότι σύντομα «εξαντλούνται» τα εχέγγυα που χρησιμοποιούν οι ελληνικές τράπεζες ώστε να δανειστούν ή ότι διατυπώνονται προτάσεις η ΕΚΤ να αυξήσει περαιτέρω το «κούρεμα» αυτών των εχεγγύων.
Σύμφωνα με πληροφορίες της «Η», που προέρχονται από ανώτατους αξιωματούχους της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, παρά τις διαψεύσεις που υπήρξαν από το Μαξίμου, τα «γεράκια» έχουν ήδη προσπαθήσει να φέρουν και επισήμως το θέμα στις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ, ωστόσο με τη… βοήθεια του Μ. Ντράγκι η εισήγηση απεσύρθη, προς το παρόν.
Οι ίδιες πηγές μιλούν για «δραματικές συνεδριάσεις κάθε φορά που πρέπει να αποφασίσει η ΕΚΤ για τη χορήγηση ρευστότητας στις ελληνικές τράπεζες. Οι πιέσεις είναι ασφυκτικές από συγκεκριμένο μπλοκ κεντρικών τραπεζιτών, οι οποίοι ζητούν πιο δυναμικά μέτρα κατά της… απείθαρχης Ελλάδας».
Ανώτατος κυβερνητικός παράγοντας που γνωρίζει, ωστόσο, τι συμβαίνει με τη ρευστότητα της ελληνικής οικονομίας τονίζει ότι «είναι εμφανής η προσπάθεια που κάνει η πλειοψηφία των κεντρικών τραπεζιτών που συμμετέχουν στις συνεδριάσεις της ΕΚΤ, να μην κλείσουν τη στρόφιγγα της ρευστότητας.
Για παράδειγμα, ενώ γνωρίζουν ότι τα χρήματα που δίνει κάθε εβδομάδα ο ELA κατευθύνονται ουσιαστικά στην πληρωμή μισθών και συντάξεων, κάτι που αντίκειται στους κανονισμούς της ΕΚΤ, δεν αντιδρούν. Κλείνουν τα μάτια, περιμένοντας τις τελικές αποφάσεις της διαπραγμάτευσης με τους δανειστές».
Σε κάθε περίπτωση ο Μ. Ντράγκι εμφανίζεται πιο μετριοπαθής κι έχει αποκρούσει τις ακραίες φωνές για «ξαφνικό θάνατο», δηλαδή για κλείσιμο και της τελευταίας στρόφιγγας ρευστότητας προς την Ελλάδα. Ενα εφιαλτικό σενάριο που θα οδηγούσε σε εξαιρετικά επικίνδυνες ατραπούς την ελληνική οικονομία και φυσικά το τραπεζικό σύστημα.
Άλλωστε ο ίδιος ο πρόεδρος της Eυρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας σε δηλώσεις του στα μέσα Απριλίου παραδέχθηκε ότι «τα κουρέματα αναφέρθηκαν, αλλά δεν συζητήθηκαν».
Μάλιστα, σύμφωνα με τα όσα είχε μεταδώσει το Bloomberg το «κούρεμα» των ομολόγων που κατατίθενται ως εχέγγυα, από τα επίπεδα του 22% περίπου που είναι σήμερα μπορεί να αυξηθεί σε 45%, ακόμη και 90% σε περίπτωση πιστωτικού γεγονότος.
Καθόλου τυχαία δεν ήταν η ηχηρή παρέμβαση της Γερμανίδας καγκελαρίου, Αγκελα Μέρκελ την περασμένη Πέμπτη, η οποία ξεκάθαρα δήλωσε ότι «πρέπει να γίνει ό,τι είναι δυνατόν για να μη μείνει η Ελλάδα από ρευστότητα». Κάτι που εκλήφθηκε ως «ομπρέλα ρευστότητας» τουλάχιστον μέχρι τον Ιούνιο, οπότε και θα πρέπει να ληφθούν οι οριστικές αποφάσεις για την κάλυψη του δημοσιονομικού αλλά και του χρηματοδοτικού κενού, τόσο για το 2015 όσο και για τα επόμενα χρόνια.
Η παρέμβαση της κ. Μέρκελ λειτούργησε αποτρεπτικά απέναντι στις ακραίες φωνές εντός της Ευρωπαϊκής Ενωσης, αλλά και μέσα στο ΔΝΤ που ζητούν τη διακοπή ρευστότητας, που θα οδηγήσει σε πιστωτικό γεγονός.
Τα ορόσημα της 12ης Μαΐου και της 30ής Ιουνίου (ειδικά στο δεύτερο αναφέρθηκε ως τελική ημερομηνία ο ίδιος ο Β. Σόιμπλε) προκύπτουν, το μεν πρώτο από την υποχρέωση της Ελλάδας να καταβάλει, στην πρώτη περίπτωση 700 εκατ. ευρώ στο ΔΝΤ , ενώ στο τέλος Ιουνίου λήγει η τετράμηνη παράταση και η Ελλάδα ενδέχεται να βρεθεί στη συνέχεια χωρίς νέα χρηματοδότηση, επομένως θα υπάρξει στάση πληρωμών.
Η «επόμενη ημέρα» θα είναι εφιαλτική: Είναι δεδομένο ότι θα επιβληθεί capital control με δραματικές συνέπειες για την ελληνική οικονομία και κοινωνία. Ο περιορισμός στην κίνηση κεφαλαίων αυτόματα θα «στραγγαλίσει» τις επιχειρήσεις και θα έχει άμεσες επιπτώσεις στην κατανάλωση.
Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι ακόμη και ο τουρισμός θα δεχθεί πολύ ισχυρό πλήγμα, καθώς ο περιορισμός από τα ATM των τραπεζών «θα αφορά τους πάντες, Ελληνες και ξένους. Ποιος τουρίστας θα έρθει εδώ»; αναφέρουν χαρακτηριστικά.
Μάλιστα, σε ό,τι αφορά τον τραπεζικό τομέα, επιχειρηματίες αναφέρουν ότι ενώ αυτή την ώρα οι ξένοι κλείνουν πακέτα διακοπών για την Ελλάδα, πολλοί εξ αυτών δεν καταβάλλουν ούτε προκαταβολή πιστεύοντας ότι μπορεί και να πληρώσουν σε… δραχμές.
