Ποιος μπορεί να κάνει πίσω στη μετωπική όπως παρουσιάζεται τουλάχιστον σύγκρουση ΗΠΑ-Τουρκίας για τα F-35 και τους S-400; Ο Edward G. Stafford σε ανάλυσή του που δημοσιεύθηκε στο Ahval, “ποντάρει όλα τα λεφτά του” σε υποχώρηση του Ερντογάν. Είναι λογική η άποψη. Ποια είναι τα επιχειρήματα για την εκτίμηση υποχώρησης του Ερτνογάν;
•Οι εικασίες ότι Λευκός Οίκος και Κογκρέσο έχουν διαφορετική άποψη για το πως πρέπει να αντιμετωπιστεί η Τουρκία, αν επιμείνει στην απόκτηση των S-400 δεν ισχύουν πια. Το δήλωσε ξεκάθαρα
και ο Αμερικανός πρέσβης στην Άγκυρα: “S-400 σημαίνουν αποβολή από το πρόγραμμα F-35 και κυρώσεις στο πλαίσιο της CAATSA.
•Ο Ερντογάν γράφει ο αρθρογράφος τελείωσε με τις δημοτικές εκλογές και δεν έχει λόγο να συνεχίσει την εθνικιστική ρητορική Συνεπώς μπορεί να “πουλήσει” στην τουρκική κοινή γνώμη ότι κατόρθωσε να πείσει τους Αμερικανούς να φύγουν από τη Συρία με αποτέλεσμα την αποδυνάμωση των Κούρδων. Κι ότι γι΄ αυτό το λόγο μπορεί να κάνει πίσω στο θέμα των S-400. Το επιχείρημα αυτό δεν είναι και πολύ πειστικό, γιατί αγνοεί ότι ο Ερντογάν έχασε στις τοπικές εκλογές και για πρώτη φορά αμφισβητείται δημοσίως. Προς το παρόν από τον Νταβούτογλου.
•Το ενδιαφέρον στην ανάλυση σ΄ ότι έχει να κάνει με την Ελλάδα, είναι ότι υποστηρίζει πως ο Ερντογάν μπορεί να υποχωρήσει από την αγορά των S-400 χωρίς απαραίτητα να παραγγείλει τους αμερικανικούς Patriot. Η καθυστέρηση στην κάλυψη του προβλήματος που έχει έτσι κι αλλιώς η Τουρκία στην αντιαεροπορική της άμυνα είναι κάτι που εξυπηρετεί την Ελλάδα.
•Ο Ερντογάν έχει πειστεί ότι οι ΗΠΑ είναι αποφασισμένες να “επιτεθούν” στην τουρκική οικονομία. Το κατάλαβε καλά στην υπόθεση του πάστορα Μπράνσον, ξέρει ότι η κατάσταση θα ΄ναι πολύ πιο άγρια τώρα με τους S-400. Είναι ενδεικτικό ότι την ώρα που ο Ερντογάν κάνει “επιθετικές δηλώσεις”, παρακαλά τις ΗΠΑ να εξαιρέσουν τουρκικές εταιρείες από τις εισαγωγές πετρελαίου από το Ιράν.Η τουρκική λίρα προσεγγίζει πια στην ισοτιμία των 6 δολαρίων!
“Μπορεί ο Ερντογάν ή το Trump να αλλάξει πορεία”, αναρωτιέται ο αρθρογράφος του Ahval και απαντά:
“Είναι δύσκολο να δούμε πώς θα μπορούσε ο Τραμπ να κάνει πίσω. Πολλοί στο Κογκρέσο έχουν χάσει την υπομονή τους με τον Ερντογάν προσωπικά και την Τουρκία εν γένει όσον αφορά το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τη φυλάκιση δημοσιογράφων, την αντιδυτική ρητορική και, κυρίως, τις στενές σχέσεις με το αυταρχικό και όλο και πιο αντιφατικό καθεστώς Πούτιν. Η υποψίες που έχουν για τον Τραμπ για τη στάση του απέναντι στον Πούτιν, ακόμη και μετά τη δικαίωση του, παραμένουν, οπότε ο Λευκός Οίκος είναι απίθανο να υπερασπιστεί την επιλογή ενός ρωσικού συστήματος από την Τουρκία.
Η πίεση από το Κογκρέσο των ΗΠΑ για να τιμωρηθεί η Τουρκία θα είναι ισχυρή. Πολλοί στο Κογκρέσο αναγνωρίζουν ότι εκατομμύρια Τούρκοι αντιτίθενται στην επιλογή του Ερντογάν για απομάκρυνση από τη Δύση και άλλοι συζητούν ακόμη και την απομάκρυνση της Τουρκίας από το ΝΑΤΟ.
Μπορεί ο Ερντογάν να αλλάξει πορεία; Αν θέλει , υπάρχει μια διέξοδος.
Πρώτον, η εκλογική περίοδος έχει τελειώσει, δεν χρειάζεται πλέον αντιδυτική, εθνικιστική ρητορική για να εξασφαλίσει ψήφους. Δεύτερον, η οικονομία θα επωφεληθεί από την ακύρωση της συμφωνίας S-400, τόσο από τα χρήματα που δεν δαπανήθηκαν όσο και από την ανανεωμένη εμπιστοσύνη των ξένων επενδυτών. Τρίτον, θα μπορούσε να δηλώσει ότι οι βελτιωμένες σχέσεις με τη Ρωσία έχουν τερματίσει την απειλή από τη Συρία, οπότε το σύστημα δεν είναι πλέον απαραίτητο. Τέλος, θα μπορούσε να αναστείλει τη συμφωνία .
Η επιμονή στην απόκτηση των S-400 θα βλάψει σοβαρά την τουρκική οικονομία και την εθνική ασφάλεια. Ο Ερντογάν έχει αλλάξει πορεία στο παρελθόν. Θα μπορούσε να το κάνει και πάλι για να βάλει τα συμφέροντα του έθνους του μπροστά από την προσωπική του επιθυμία να απομακρύνει την Τουρκία μακριά από τη Δύση”,καταλήγει ο Edward G. Stafford.
