Ελευθέριος Ανδρώνης
Αφού για μία εικοσιπενταετία οι κυβερνήσεις άφησαν τις μάζες να εθιστούν ανεμπόδισταστα social media, τώρα έφτασε η ώρα που χρησιμοποιούν αυτόν τον εθισμό ως Δούρειο Ίππο για την ψηφιακή ταυτοποίηση και τη φίμωση του ελεύθερου λόγου. Αφού δημιούργησαν το πρόβλημα, τώρα παρουσιάζουν τη «λύση», ως προκάλυμμα για την ψηφιακή ταυτοποίηση των πάντων.
Η Αυστραλία γίνεται προάγγελος της απογραφής μας στα ψηφιακά «στρατόπεδα», όντας η πρώτη χώρα που εφαρμόζει πλήρη απαγόρευση πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στα παιδιά κάτω των 16 ετών. Συγκεκριμένα η κυβέρνηση της Αυστραλίας διέταξε μεγάλες πλατφόρμες όπως το TikTok, το YouTube, το Instagram και το Facebook να μπλοκάρουν την πρόσβαση από τα μεσάνυχτα της Τετάρτης.
Περίπου 1 εκατομμύριο παιδιά και έφηβοι κάτω των 16 ετών, πρόκειται να αποκλειστούν πλήρως από τα ΜΚΔ το αμέσως επόμενο διάστημα, κι εκεί ακριβώς ξεκινά η συζήτηση που περιέχει όλο το «ζουμί» αυτού του λογικοφανούς μέτρου: τον τρόπο επαλήθευσης της ηλικίας, που σκοπεύουν να τον κάνουν τρόπο επαλήθευσης ΚΑΘΕ ηλικίας.
Κάπου εδώ να θυμίσω ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει εκθειάσει το ψηφιακό μοντέλο της Αυστραλίας δηλώνοντας ανοιχτά ότι θέλει να το εφαρμόσει. Μάλιστα είχε παραστεί ως ομιλητής τον Σεπτέμβρη στην εκδήλωση που διοργάνωσε η Αυστραλία στη Νέα Υόρκη (στα πλαίσια της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ) με θέμα «Protecting Children in the Digital Age». Όπου εκεί αποκάλυψε ότι ήδη η ελληνική κυβέρνηση βρίσκεται σε επαφή με την αυστραλιανή κυβέρνηση «για να δούμε πώς μπορούμε να το υλοποιήσουμε» στην Ελλάδα, όπως είπε ο πρωθυπουργός. Αμέσως μετά (τον Οκτώβριο) εισήγαγε μερικά «προεόρτια» της καθολικής απαγόρευσης, με το «Kids Wallet» και το «parco.gov.gr».
Ήδη οι πλατφόρμες που επηρεάζονται από το νέο μέτρο της Αυστραλίας, έχουν δηλώσει ότι σκοπεύουν να συμμορφωθούν, επιστρατεύοντας εργαλεία επαλήθευσης ηλικίας (που κάποια στιγμή θα γίνουν υποχρεωτικά για όλους τους χρήστες των social). Σύμφωνα με τις τρέχουσες πληροφορίες, ο προσδιορισμός της ηλικίας μελετάται να γίνεται με διασταυρώσεις όπως: με τον τραπεζικό λογαριασμό, τα έγγραφα ταυτότητας ή τη φωτογραφία (selfie) του χρήστη που θα εξετάζεται από λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης.
Με λίγα λόγια η ηλικία θα πιστοποιείται είτε με το τραπεζικό «πορτοφόλι» μας, είτε με την ταυτότητά μας, είτε με τα βιομετρικά μας στοιχεία (facial recognition). Όπως ήδη υποψιάζεστε, ο απώτερος σκοπός είναι να επικρατήσει η ψηφιακή ταυτότητα ως μοναδικό μέσο επαλήθευσης ηλικίας, που άλλωστε προορίζεται να ενσωματώσει και τις τρεις ιδιότητες: πορτοφόλι, ταυτότητα και βιομετρικό προφίλ.
Ο πόλεμος με το «Χ»
Η μόνη πλατφόρμα που δεν έχει συμμορφωθεί ως τώρα με το μέτρο της Αυστραλιανής κυβέρνησης, είναι το Χ του Έλον Μασκ. Ο κροίσος της Tesla έχει δηλώσει δημοσίως ότι θεωρεί αυτό το μέτρο: «έναν τρόπο ελέγχου της πρόσβασης στο διαδίκτυο για όλους τους Αυστραλούς».
Σε αυτό το σημείο έχει σημασία να υπογραμμίσουμε και τον ανοιχτό πόλεμο που τελευταία έχει κηρύξει η Ευρωπαϊκή Ένωση στον Μασκ, επιβάλλοντας πριν λίγες μέρες πρόστιμο – μαμούθ 120 εκατ. ευρώ στην πλατφόρμα X. Πρόκειται για απότοκο του ευρωπαϊκού νόμου ψηφιακής επιτήρησης και λογοκρισίας, του DSA. Ανάμεσα στις «παραβάσεις» που εντόπισε η Κομισιόν στο Χ, ήταν (τι σύμπτωση…) κενά στις διαδικασίες ταυτοποίησης για τους επαληθευμένους λογαριασμούς με τα μπλε τικ. Με λίγα λόγια, η ΕΕ στοχοποιεί τις πλατφόρμες που δεν πειθαρχούν στο κλείσιμο του ψηφιακού «κλοιού» για τους πολίτες.
Φυσικά οι λόγοι που κάποιες πλατφόρμες διαφοροποιούνται από την παγκόσμια κατεύθυνση, δεν είναι επειδή σέβονται την ελευθερία και την ιδιωτικότητα. Εδώ δεν χωρούν ρομαντικές αναγνώσεις. Αν θέλουμε να είμαστε ρεαλιστές, πρέπει να αναζητήσουμε τα αίτια στα διαφορετικά πολιτικά αφηγήματα, στη σύγκρουση τιτάνιων οικονομικών συμφερόντων και τις αντικρουόμενες γεωπολιτικές επιδιώξεις. Κοντολογίς, όποιος από τους μεγάλους παίκτες τάσσεται με την ψηφιακή ελευθερία, είναι διότι – στην παρούσα φάση- αυτό τον συμφέρει. Πάντως το παράδειγμα της Αυστραλίας, σχεδιάζουν να το ακολουθήσουν πολλές ακόμα χώρες όπως η Δανία, η Νορβηγία, το Βέλγιο, η Γερμανία, η Γαλλία και η Ιταλία.
Ταξίδι στις ΗΠΑ μόνο με φακέλωμα στο Facebook!
Φεύγοντας από τις ξεκάθαρες απολυταρχικές προθέσεις της Αυστραλίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ας ρίξουμε μια ματιά και στις ΗΠΑ. Όσοι θεωρούν ότι ο Τραμπ ήρθε στην εξουσία για να στηρίξει ένα ελεύθερο διαδίκτυο, μάλλον ήρθε η ώρα να απογοητευτούν για τα καλά. Η «κοινή λογική» του Αμερικανού προέδρου, ορίζει ότι τα social media θα χρησιμοποιηθούν σύμφωνα με τον απώτερο σκοπό τους, δηλαδή σαν πανίσχυρα όπλα ταυτοποίησης και επιτήρησης, αλλά ακόμα – ακόμα και ως πιστοποιητικά πολιτικών φρονημάτων.
Σύμφωνα με το NBC News, η κυβέρνηση Τραμπ σκοπεύει να εφαρμόσει ένα υποχρεωτικό μέτρο για όλους τους ξένους τουρίστες, σύμφωνα με το οποίο θα απαιτείται η εξέταση του ιστορικού τους στα social media, σε βάθος πενταετίας! Αντί για την έκδοση βίζας, το συγκεκριμένο πρόγραμμα θα απαιτεί τον έλεγχο κάθε δημοσίευσης, κάθε σχολίου, κάθε φωτογραφίας, κάθε αντίδρασης (like κλπ), κάθε συμμετοχής σε ομάδα, ώστε να δοθεί πράσινο φως στον ταξιδιώτη για να πατήσει σε αμερικανικό έδαφος. Επιπλέον θα εξετάζονται και τα e-mails, οι διευθύνσεις και τα ονόματα των μελών της οικογένειας. Τα σχόλια περιττεύουν νομίζω.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται και κάποια μέτρα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για το Μουντιάλ του 2026 (θα διεξαχθεί στις ΗΠΑ, τον Καναδά και το Μεξικό), αφού έγινε προαπαιτούμενο για άτομα που αιτούνται συγκεκριμένους τύπους βίζας, ότι θα πρέπει να κάνουν «δημόσια» τα προφίλ τους στα social media.
Όπως αντιλαμβάνεστε, εδώ ανοίγει μια τρομακτική προοπτική για τις διεθνείς μετακινήσεις, για ένα μέλλον όπου το νέο μας «διαβατήριο» θα είναι το φακέλωμά μας από τα social media και όχι μόνο. Σε ένα τέτοιο σκοτεινό μέλλον, πώς θα αντιμετωπίζονται άραγε τα άτομα που για λόγους συνειδήσεως θα απέχουν πλήρως από τα ΜΚΔ και θα αρνούνται τις ηλεκτρονικές/ψηφιακές ταυτότητες; Εδώ βλέπουμε να αναπτύσσεται ένα δόγμα μηδενικής εμπιστοσύνης όπου ο «ένοχος» δεν θα είναι απαραίτητα ο πραγματικός ένοχος, αλλά ο μη ταυτοποιημένος.
Είτε για την καταπολέμηση του εθισμού στο διαδίκτυο, είτε για τον περιορισμό της τρομοκρατίας, προφάσεις υπάρχουν πολλές – αναλόγως τις πολιτικές. Αλλά ο σκοπός ίδιος. Η απόλυτη ψηφιακή υποδούλωσή μας…
