Γράφει ο καθηγητής και ακαδημαϊκός Παναγόπουλος Αλέξιος (DDDr., Dr.Habil.).
Η σύγχρονη διεθνής πραγματικότητα εισέρχεται σε μία φάση πολυεπίπεδης αποσταθεροποίησης, όπου η γεωπολιτική σύγκρουση, η ενεργειακή αβεβαιότητα και η βιοηθική διάσταση των συγκρούσεων συνυφαίνονται σε ένα ενιαίο, εξαιρετικά εύφλεκτο πλέγμα. Τα πρόσφατα γεγονότα από τη Μέση Ανατολή έως τη Μαύρη Θάλασσα και τον Ινδο-Ειρηνικό επιβεβαιώνουν ότι η διεθνής τάξη δεν βρίσκεται απλώς υπό πίεση, αλλά υπό αναδιάταξη αποστασίας.
Η απειλή των Χούθι της Υεμένης να μπλοκάρουν το στρατηγικής σημασίας στενό Bab al-Mandeb συνιστά ένα κρίσιμο πλήγμα για το διεθνές εμπόριο και την ομαλή κοινωνική ζωή. Το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα αποτελεί ζωτικό σύνδεσμο μεταξύ Ερυθράς Θάλασσας και Ινδικού Ωκεανού, επηρεάζοντας άμεσα τις ενεργειακές ροές και τις αλυσίδες εφοδιασμού μεταξύ Ασίας, Ευρώπης και Αφρικής. Η πιθανότητα διακοπής της ναυσιπλοΐας δεν αποτελεί απλώς ένα περιφερειακό επεισόδιο, αλλά μία παγκόσμια οικονομική απειλή με άμεσες επιπτώσεις στις τιμές της ενέργειας, του εμπορίου και της ζωής των ανθρώπων.
Παράλληλα, η υπογραφή συμφώνου άμυνας μεταξύ Ουκρανίας και κρατών του Κόλπου για την παροχή φθηνών αντι-drone αναχαιτιστικών αποτυπώνει μία νέα μορφή εμπλοκής νότου και βορρά, με στρατιωτικο-τεχνολογικής σύμπραξης. Το στοιχείο αυτό καταδεικνύει την ταχεία μετάβαση προς έναν «πόλεμο χαμηλού κόστους και υψηλής τεχνολογίας», όπου η διάχυση οπλικών συστημάτων εγείρει σοβαρά ζητήματα διεθνούς βιοηθικής: ποιος ελέγχει τη χρήση, ποια είναι τα όρια ευθύνης και πώς διασφαλίζεται η προστασία των αμάχων;
Στο ίδιο πλαίσιο, η δημόσια ρητορική περί «μη αναγκαιότητας» των Στενών του Ορμούζ από τον Donald Trump αποκαλύπτει μία επικίνδυνη διάσταση μεταξύ πολιτικής αφήγησης και οικονομικής πραγματικότητας. Παρά τις δηλώσεις αυτάρκειας, τα δεδομένα της αγοράς καταδεικνύουν το αντίθετο:
Οι τιμές της βενζίνης αυξήθηκαν κατά 1 δολάριο ανά γαλόνι (περίπου 20%).
Η Ταχυδρομική Υπηρεσία των ΗΠΑ επιβάλλει για πρώτη φορά επιβάρυνση 8% λόγω κόστους καυσίμων.
Αναμένεται αύξηση 20% στις αεροπορικές υπηρεσίες.
Παρατηρείται έλλειψη ντίζελ και απότομη αύξηση τιμών.
Σήμερα η ενέργεια λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής κρίσεων: από το καλάθι του νοικοκυριού έως τη διεθνή αεροπορική κινητικότητα και το σύνολο της οικονομικής δραστηριότητας επηρεάζεται άμεσα. Το ερώτημα «ποιος θα του το πει αυτό;» μετατρέπεται σε θεμελιώδη προβληματισμό περί πολιτικής ευθύνης και διαχείρισης της πληροφορίας σε συνθήκες κρίσης.
Επίσης, στον στρατιωτικό τομέα, η προειδοποίηση του αρχηγού του επιτελείου των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων, Eyal Zamir, περί εσωτερικής κατάρρευσης λόγω έλλειψης άνω των 12.000 στρατιωτών, καταδεικνύει τα όρια της στρατιωτικής ισχύος ακόμη και για κράτη με υψηλή επιχειρησιακή ετοιμότητα. Συνεπώς οι δορυφόροι και σύμμαχοι μήπως θα πρέπει να επιστρατεύσουν ακόμα και γυναίκες. Η υπέρβαση των αντοχών του εφεδρικού συστήματος θέτει όχι μόνο επιχειρησιακά αλλά και ηθικά ερωτήματα για τη βιωσιμότητα μακροχρόνιων συγκρούσεων.
Σε αυτό το πλαίσιο, η βιοηθική διάσταση καθίσταται αναπόφευκτη. Η φράση-παρέμβαση «να σκοτώνετε άμαχο πληθυσμό, σας έφτανε;» δεν αποτελεί απλώς ρητορική υπερβολή, αλλά εγείρει τον πυρήνα του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου: την προστασία των αμάχων και τα όρια της στρατιωτικής αναγκαιότητας.
Η περιφερειακή ένταση κλιμακώνεται περαιτέρω με τις δηλώσεις του Recep Tayyip Erdoğan, ο οποίος απειλεί με άμεση στρατιωτική εμπλοκή στο πλευρό του Ιράν. Η Τουρκία προειδοποιεί τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ιράκ και τις κουρδικές δυνάμεις ότι οποιαδήποτε εμπλοκή κουρδικών οργανώσεων, κατά του Ιράν, θα οδηγήσει σε στρατιωτική επέμβαση, επαναλαμβάνοντας το προηγούμενο της Συρίας.
Τα σχόλια περί προσέγγισης της Mossad με το PKK και το PYAK για χρήση ως «ενδιάμεσες δυνάμεις» προσθέτουν μία ακόμη διάσταση υβριδικού πολέμου.
Η ευρύτερη εικόνα συμπληρώνεται από την αυξανόμενη κοινωνική πίεση εντός των Ηνωμένων Πολιτειών, όπου σε περίπου πενήντα πολιτείες διατυπώνονται αιτήματα για ειρήνη, καθώς και από τις δηλώσεις του Dmitry Medvedev περί «κόκκινου κουμπιού» πυρηνικού χάους.
Η ρητορική αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο τον υπαρξιακό κίνδυνο πυρηνικής κλιμάκωσης.
Τέλος, η αναφορά σε επαληθευμένες «προφητείες» για Γάζα και Ιράν και η προοπτική μελλοντικών εξελίξεων – ανάληψη εξουσίας από στρατιωτικούς στην Τουρκία, θερμό επεισόδιο με την Ελλάδα, κάθοδος των Ρώσων – δεν μπορούν να αξιολογηθούν με όρους επιστημονικής βεβαιότητας, πάραυτα είναι σενάρια που μπορούν να επαληθευτούν. Ωστόσο, αντανακλούν ένα κλίμα διάχυτης ανασφάλειας και γεωπολιτικής προσδοκίας κρίσεων, το οποίο επηρεάζει τόσο τη στρατηγική σκέψη όσο και την ανθρώπινη δημόσια συνείδηση.
Συμπερασματικά, το διεθνές σύστημα βρίσκεται ενώπιον μιας σύνθετης κρίσης και αποστασίας, όπου η γεωπολιτική ισχύς, η ενεργειακή εξάρτηση και η βιοηθική ευθύνη συγκρούονται. Η διαχείριση αυτής της κρίσης δεν μπορεί να περιοριστεί σε στρατιωτικές ή οικονομικές παραμέτρους· απαιτείται μία νέα, ολιστική προσέγγιση. Όπου θα ενσωματώνει το διεθνές δίκαιο, την ηθική των συγκρούσεων και την προστασία της ανθρώπινης ζωής, ως θεμελιώδη αρχή του παγκόσμιου πολιτισμού, εάν οι μεγάλοι θέλουν να επικρατήσει η σοφία, η φρόνηση, η διάκριση και το συμφέρον του ανθρώπινου γένους στον πλανήτη, που μπορεί να μας θρέψει όλους. Εδώ οι Έλληνες και η Ελλάδα καλείται και πάλι να διδάξει ανθρώπινο ήθος, αξιοπρέπεια, σοφία, ειρήνη και δημιουργία.
Academician Professor ALEXIOS P.PANAGOPOULOS (DDDr. Dr.Habil.)
Academician EASA – European Academy of Sciences & Arts (Salzburg – Austria, from 5.6.2024).
Academician MCA – International Slavic Academy oF Sciences, Culture, Education & Arts (Moscow – 7 Slavic Countries, from 26.12.2018).
Academician IEAI – International Ethical Academy of India, from 6/2024.
Professor of Political Sciences & Law, Department
Phd Political Sciences.
Phd Bioethics Biopsychology Medical Anthropology.
Phd Theology Religion.
Diploma Dr. Habilitation of Law.
Post-Doc’s in Law University of Belgrade, in Theology Religion University of Munchen, in Bioethics University of Patras.
Degree of Law/Lawyer, Degree of Theology, Degree of History/Philology, Degree of Music. Scholar DAAD, ΙΚΥ, etc.
Director EPLO for BiH, MNE. Author, Poet.
Candidate for Nobel Peace Prize 2025.
Member Ciesart, Camara Internacional de Escritores y Artistas – Spain
Member World Association of Jurists (WJA), Washington, USA
https://orcid.org/0009-0008-9304-4040
https://www.huffingtonpost.gr/signature/dr-alexios-panagopoulos/
https://www.pemptousia.gr/author/alexios-panagopoulos-academician-prof-dddr-pdoc-dr-habil-alexios-panagopoulos/
https://ftb.academia.edu/AlexiosPanagopoulos/Papers
https://www.biblionet.gr/ Παναγόπουλος, Αλέξιος Π.
