Το Ιράν έστειλε τελεσίγραφο (τελεσίγραφο ενός μήνα) στον Τραμπ: ή αποδέχεστε το σχέδιο 14 σημείων για ειρήνη, ή θα αντιμετωπίσετε «συντριπτική ήττα» και ένα «νεκροταφείο αεροπλανοφόρων» . Το σχέδιο χωρίζεται σε δύο φάσεις: πρώτα, ένας μήνας για διαπραγμάτευση (άνοιγμα Στενών, άρση αποκλεισμού, τέλος συγκρούσεων σε Ιράν και Λίβανο) και στη συνέχεια (δεύτερος μήνας) συζήτηση για το πυρηνικό πρόγραμμα. Το Ιράν απαιτεί: άρση κυρώσεων, αποδέσμευση περιουσιακών στοιχείων, απόσυρση αμερικανικών στρατευμάτων, αποζημιώσεις, εγγυήσεις μη επιθετικότητας, και νέο μηχανισμό διέλευσης στο Χορμούζ. Ο πρώην διοικητής των IRGC, Mohsen Rezaee, προειδοποίησε: «Ετοιμαστείτε να αντικρίσετε ένα νεκροταφείο από τα αεροπλανοφόρα σας» .
Η διεθνής σκηνή βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ανατροπή: το Ιράν, που μέχρι πρότινος δεχόταν πιέσεις, έχει περάσει στην επίθεση. Σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ του bankingnews.gr (3 Μαΐου 2026), η Τεχεράνη έστειλε τελεσίγραφο στις ΗΠΑ (και προσωπικά στον Ντόναλντ Τραμπ) με χρονικό όριο ενός μήνα : ή αποδέχεστε το σχέδιο 14 σημείων για τον τερματισμό του πολέμου, ή θα αντιμετωπίσετε «συντριπτική ήττα» και ένα «νεκροταφείο αεροπλανοφόρων». Η ρητορική κλιμάκωσης έχει πλέον αντιστραφεί.
Το τελεσίγραφο – Δύο φάσεις, σαφές χρονοδιάγραμμα
Η ιρανική πρόταση δεν είναι απλό αίτημα. Είναι ένας οδικός χάρτης δύο φάσεων :
-
Φάση 1 (1 μήνας): Διαπραγματεύσεις για την επαναλειτουργία των Στενών του Χορμούζ, τον τερματισμό του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, και το οριστικό τέλος των συγκρούσεων (τόσο στο Ιράν όσο και στον Λίβανο).
-
Φάση 2 (1 μήνας): Αφού επιτευχθεί η συμφωνία στη Φάση 1, θα ακολουθήσει δεύτερος γύρος διαπραγματεύσεων με επίκεντρο το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Η νέα πρόταση θεωρείται πιο ευέλικτη από την προηγούμενη (που είχε απορριφθεί), επειδή θέτει σαφές χρονοδιάγραμμα για τις πυρηνικές συζητήσεις, αντί να τις αφήνει στο απροσδιόριστο. Ωστόσο, η βασική αρχή παραμένει: πρώτα λύνονται τα άμεσα ζητήματα (αποκλεισμός, Στενά) και μετά συζητείται το πυρηνικό.
Τα 14 σημεία – Οι όροι της Τεχεράνης
Το σχέδιο 14 σημείων περιλαμβάνει (μεταξύ άλλων):
-
Άρση όλων των κυρώσεων κατά του Ιράν.
-
Αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων .
-
Πλήρη απόσυρση αμερικανικών στρατευμάτων από την περιοχή (Μέση Ανατολή).
-
Καταβολή αποζημιώσεων προς το Ιράν για τις ζημιές του πολέμου.
-
Εγγυήσεις μη επιθετικότητας (από ΗΠΑ και Ισραήλ).
-
Τερματισμός εχθροπραξιών και στον Λίβανο.
-
Δημιουργία νέου μηχανισμού διέλευσης πλοίων από τα Στενά του Χορμούζ (υπό ιρανική εποπτεία).
Η πρόταση αυτή αποτελεί ουσιαστικά μια πλήρη ανατροπή των σημερινών ισορροπιών: θα σήμαινε την αποχώρηση των ΗΠΑ, το τέλος της πίεσης, και την αναγνώριση του Ιράν ως κυρίαρχης περιφερειακής δύναμης.
«Νεκροταφείο αεροπλανοφόρων» – Η απειλή για νέα στρατιωτική αποτυχία
Ο πρώην διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) και νυν πρόεδρος Σκοπιμότητας, Mohsen Rezaee, ήταν κατηγορηματικός: «Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ο μόνος “πειρατής” στον κόσμο που διαθέτει αεροπλανοφόρα. Η ικανότητά μας να αντιμετωπίζουμε πειρατές δεν είναι μικρότερη από την ικανότητά μας να βυθίζουμε πολεμικά πλοία. Να είστε έτοιμοι να αντικρίσετε ένα νεκροταφείο από τα αεροπλανοφόρα και τις δυνάμεις σας, όπως τα συντρίμμια των αεροσκαφών σας που έμειναν στο Isfahan». Η αναφορά στο Isfahan παραπέμπει στην αποτυχημένη αμερικανική απόπειρα «ριφιφί» (αφαίρεσης πυρηνικού υλικού) τον Απρίλιο, όπου το Ιράν κατέστρεψε πολλαπλά αεροσκάφη.
Η θέση Τραμπ – Αντιφάσεις και περιορισμένες επιλογές
Ο Τραμπ δήλωσε ότι «εξετάζει την πρόταση», αλλά την ίδια στιγμή επαναλαμβάνει ότι «δεν είναι αποδεκτή». Παράλληλα, δεν αποκλείει νέα στρατιωτική επίθεση («αν δεν συμπεριφερθούν σωστά… είναι μια πιθανότητα»). Ωστόσο, η αμερικανική πλευρά φαίνεται παγιδευμένη: αν συνεχίσει τον αποκλεισμό, η οικονομική ζημιά (και για τις ΗΠΑ) αυξάνεται. Αν αποδεχτεί την πρόταση, θα φανεί ότι υποχώρησε και ότι η στρατιωτική εκστρατεία ήταν αποτυχία. Οι εκπρόσωποι των IRGC περιγράφουν την κατάσταση ως επιλογή μεταξύ «αδύνατων επιχειρήσεων ή μιας κακής συμφωνίας» . Το Ιράν, αντίθετα, εμφανίζεται συγκροτημένο, με πολυδιάστατη διπλωματία (Τουρκία, Κατάρ, Σαουδική Αραβία, Αίγυπτος, Πακιστάν) και σαφή στρατηγική.
Η μετατόπιση των ισορροπιών – Πλέον το Ιράν θέτει τους όρους
Το πιο σημαντικό συμπέρασμα από την είδηση είναι ότι το Ιράν έχει πλέον την πρωτοβουλία. Δεν αντιδρά. Προτείνει, απαιτεί, θέτει χρονοδιαγράμματα. Η Κίνα, η Ρωσία, ακόμα και ευρωπαϊκές χώρες δείχνουν κατανόηση προς τις θέσεις της Τεχεράνης. Η Ουάσιγκτον είναι απομονωμένη και αντιφατική. Η «πειρατική» κατάσχεση του ιρανικού φορτηγού (που ο ίδιος ο Τραμπ παραδέχτηκε) και η αποτυχημένη επιδρομή στο Isfahan έχουν πλήξει το γόητρο των ΗΠΑ. Το Ιράν καλεί τώρα τον Τραμπ σε μια επιλογή: ή μια συμφωνία που θα του επιτρέψει να σώσει το πρόσωπο (αν και με υποχώρηση), ή μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση που, όπως προειδοποιούν, θα καταλήξει σε «νεκροταφείο αεροπλανοφόρων».
Το τελεσίγραφο του Ιράν είναι μια καμπή. Ανεξάρτητα από το αν γίνει αποδεκτό ή όχι, η Τεχεράνη έχει καταφέρει να αλλάξει το αφήγημα: από «απειλή» έγινε «διαπραγματευτής» και από «στόχος» έγινε «ηγέτης μιας περιφερειακής διπλωματικής πρωτοβουλίας». Η αδυναμία των ΗΠΑ να απαντήσουν με μια συνεκτική στρατηγική είναι εμφανής. Ο χρόνος τελειώνει (ένας μήνας). Το ερώτημα είναι: θα επιλέξει ο Τραμπ τον συμβιβασμό ή θα ρισκάρει μια νέα, ακόμα πιο επικίνδυνη στρατιωτική περιπέτεια;
