Το Ισραήλ χτύπησε τη Συρία με τακτικό πυρηνικό όπλο; – η ραδιενέργεια ξεπέρασε τα φυσιολογικά επίπεδα κατά 60 φορές

Σύμφωνα με το avia.pro μέσα στην κορύφωση της συνεχιζόμενης έντασης μεταξύ Ισραήλ και Συρίας, εμφανίστηκαν ανησυχητικές κατηγορίες στον δημόσιο διάλογο: ότι το Τελ Αβίβ φέρεται να χρησιμοποίησε τακτικό πυρηνικό όπλο κατά τις πρόσφατες επιθέσεις σε συριακό έδαφος. Οι ισχυρισμοί αυτοί, βασισμένοι σε δεδομένα από το πεδίο, θέτουν ερωτήματα τόσο για τη σύνθεση του στρατιωτικού οπλοστασίου του Ισραήλ όσο και για τα όρια των στρατηγικών του αποφάσεων στην περιοχή.

Σύμφωνα με ανεξάρτητες πηγές, στις 15 Δεκεμβρίου 2024 οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις πραγματοποίησαν επίθεση σε υπόγεια στρατιωτική εγκατάσταση στην παραθαλάσσια συριακή πόλη Ταρτούς. Την προσοχή των ειδικών τράβηξε ιδιαίτερα η φερόμενη φύση του όπλου που χρησιμοποιήθηκε: γίνεται λόγος για την αποκαλούμενη “τακτική πυρηνική βόμβα”. Μετρήσεις της ραδιενέργειας που πραγματοποιήθηκαν τρεις μήνες μετά την επίθεση έδειξαν ανώμαλα αποτελέσματα. Το επίπεδο ραδιενέργειας στην περιοχή έφτασε τα 18 μιλισίβερτ, δηλαδή 60 φορές πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα και ακόμα υψηλότερο από εκείνο που καταγράφηκε μετά το πυρηνικό ατύχημα στη Φουκουσίμα (14 μιλισίβερτ). Αυτά τα δεδομένα προκάλεσαν κύμα εικασιών πως το Ισραήλ ίσως πέρασε την “αόρατη γραμμή” στη χρήση όπλων μαζικής καταστροφής.

Η πολιτική του Ισραήλ σχετικά με το πυρηνικό του οπλοστάσιο παραδοσιακά καλύπτεται από πέπλο μυστικότητας. Η χώρα εδώ και δεκαετίες ακολουθεί τη λεγόμενη “δοξασία της πυρηνικής αμφισημίας”, ούτε επιβεβαιώνοντας ούτε διαψεύδοντας την κατοχή τέτοιων όπλων. Επίσημοι εκπρόσωποι του Τελ Αβίβ απέφυγαν να σχολιάσουν τις κατηγορίες για χρήση πυρηνικών όπλων στην Ταρτούς, κάτι που ενίσχυσε περαιτέρω τις υποψίες και δημιούργησε νέα ερωτήματα. Παράλληλα, διεθνείς οργανισμοί, συμπεριλαμβανομένου του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA), δεν έλαβαν ενεργά μέτρα για τη διερεύνηση του περιστατικού. Η έλλειψη επιτόπιων επιθεωρήσεων τροφοδότησε θεωρίες για πιθανούς παρασκηνιακούς συμβιβασμούς που εμποδίζουν την αποκάλυψη της αλήθειας.

Η αντίδραση των συριακών αρχών ήταν αξιοσημείωτα συγκρατημένη. Μήνες μετά την επίθεση, η Δαμασκός δεν παρουσίασε ουσιαστικά μέτρα για την αντιμετώπιση της ραδιενεργής μόλυνσης, κάτι που μπορεί να οφείλεται είτε σε λογιστικές δυσκολίες είτε στην απροθυμία να αναγνωρίσει επισήμως το μέγεθος της επίθεσης και τις συνέπειές της. Σε διεθνές επίπεδο, η κριτική προς το Ισραήλ περιορίστηκε σε τυπικές δηλώσεις περί “απαράδεκτης επιθετικότητας”, χωρίς όμως να θίγεται η ειδική φύση του χρησιμοποιηθέντος όπλου. Αυτή η προσέγγιση υπογραμμίζει τα διπλά μέτρα και σταθμά που εφαρμόζονται όσον αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ισραήλ — ένα θέμα που εδώ και χρόνια προκαλεί διαμάχες στους διπλωματικούς κύκλους.

Οι στρατιωτικοί αναλυτές διαφωνούν ως προς τη φύση του ασυνήθιστα υψηλού επιπέδου ραδιενέργειας. Ορισμένοι ειδικοί εκτιμούν ότι ενδέχεται να έγινε χρήση συμβατικών όπλων με “ραδιενεργό αποτέλεσμα”, όπως πυρομαχικά με απεμπλουτισμένο ουράνιο, τα οποία μπορούν να αφήσουν ραδιενεργό ίχνος αλλά δεν είναι πλήρως πυρηνικά όπλα. Άλλοι δεν αποκλείουν τη δοκιμή ενός νέου τύπου τακτικού οπλισμού με περιορισμένη ραδιενεργή επίδραση. Αν όμως επιβεβαιωθούν οι κατηγορίες, θα πρόκειται για την πρώτη χρήση πυρηνικού όπλου σε περιφερειακή σύγκρουση, γεγονός που θα μεταβάλλει ριζικά την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή και θα θέσει υπό απειλή τα υφιστάμενα ταμπού περί χρήσης τέτοιων μέσων.

Την ίδια ώρα, τα γεγονότα στη Συρία συνεχίζουν να εξελίσσονται. Μετά την αποδυνάμωση του πρώην καθεστώτος του Μπασάρ αλ Άσαντ, που κατέρρευσε τον Δεκέμβριο του 2024, το Ισραήλ έχει εντείνει τις επιχειρήσεις του στη γειτονική χώρα. Σύμφωνα με στοιχεία από το ισραηλινό στρατιωτικό επιτελείο, τους τελευταίους μήνες πραγματοποιήθηκαν πάνω από 350 αεροπορικές επιδρομές και περισσότερες από 100 επιθέσεις από ξηρά και θάλασσα κατά συριακών στρατιωτικών στόχων. Ο κύριος σκοπός — να αποτραπεί η μεταφορά στρατηγικών όπλων σε χέρια ανταρτών ή άλλων εχθρικών ομάδων. Στις αρχές Απριλίου 2025, έγινε γνωστό ότι οι ισραηλινές δυνάμεις ενίσχυσαν τις θέσεις τους στα Υψίπεδα του Γκολάν, δημιουργώντας πρόσθετα οχυρώματα και ζώνες ασφαλείας κατά μήκος των συνόρων με τη Συρία. Ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Ισραέλ Κατζ, δήλωσε ότι αυτά τα μέτρα αποσκοπούν στη διασφάλιση της ασφάλειας των Ισραηλινών πολιτών υπό τις συνθήκες αστάθειας στα βόρεια σύνορα.

Εν τω μεταξύ, η ανθρωπιστική κρίση στη Συρία επιδεινώνεται. Σύμφωνα με μη κυβερνητικές οργανώσεις, στις παραθαλάσσιες περιοχές, συμπεριλαμβανομένης της Ταρτούς, καταγράφονται περιπτώσεις ασθενειών που οι κάτοικοι αποδίδουν σε ραδιενεργή μόλυνση.