Το οικοδόμημα της πυρηνικής ασφάλειας, που χτίστηκε με κόπο πάνω στα ερείπια του Ψυχρού Πολέμου, πνέει πλέον τα λοίσθια. Το 2026 δεν είναι απλώς ένας αριθμός στο ημερολόγιο, αλλά η χρονιά που η ανθρωπότητα θα βρεθεί «γυμνή» μπροστά στην απειλή ενός πυρηνικού ολοκαυτώματος, καθώς οι συνθήκες που συγκρατούσαν τα τέρατα της καταστροφής αποσυντίθενται οριστικά.
Μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2026, δύο γεγονότα-σεισμοί θα κρίνουν αν θα συνεχίσουμε να υπάρχουμε: Η εκπνοή της τελευταίας διμερούς αμερικανορωσικής συμφωνίας New Start στις 5 Φεβρουαρίου και η κρίσιμη διάσκεψη Revcon για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών τον Απρίλιο στη Νέα Υόρκη. Όλα δείχνουν πως η ελπίδα για μια συμφωνία είναι πλέον κλινικά νεκρή.
Δύο σημαντικά ραντεβού αναμένονται κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους: η εκπνοή της διμερούς αμερικανορωσικής συνθήκης New Start στις 5 Φεβρουαρίου και η Revcon, η διάσκεψη αναθεώρησης της Συνθήκης Μη Διάδοσης των πυρηνικών όπλων (NPT), ο ακρογωνιαίος λίθος του οικοδομήματος της πυρηνικής ασφάλειας, τον Απρίλιο στην Νέα Υόρκη.
Το 2025, το πυρηνικό σκηνικό επιβαρύνθηκε περαιτέρω από αμερικανικά πλήγματα κατά ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων, δοκιμές ρωσικών πυρηνοκίνητων πυραύλων και δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ περί ενδεχόμενης επανάληψης πυρηνικών δοκιμών.
Η «κηδεία» του ελέγχου των εξοπλισμών
Οι προειδοποιήσεις των ειδικών θυμίζουν επικήδειο. Η Alexandra Bell, από το «Bulletin of the Atomic Scientists», κάνει λόγο για «δυσοίωνες προοπτικές», ενώ ο Ρώσος αναλυτής Άντον Χλοπκόφ μιλά ξεκάθαρα για μια «καθολική αποξήλωση» των μέτρων ασφαλείας. Η εμπιστοσύνη έχει χαθεί και αυτό που απομένει είναι το κενό. Το 2025 το σκηνικό σκοτείνιασε επικίνδυνα: αμερικανικά πλήγματα, ρωσικοί πυρηνοκίνητοι πύραυλοι και η ρητορική του Ντόναλντ Τραμπ για επιστροφή στις πυρηνικές δοκιμές, συνθέτουν ένα σκηνικό απόλυτου εφιάλτη.
Σχετικά με την Revcon, «πρέπει να παραμείνουμε ρεαλιστές υπό τις παρούσες συνθήκες και να προσπαθήσουμε να διαφυλάξουμε ό,τι υπάρχει».
Ο Κινεζικός δράκος και το τριπολικό χάος
Ο παραδοσιακός άξονας Ουάσινγκτον-Μόσχας έχει σπάσει. Η τρομακτική άνοδος της Κίνας, που κατασκευάζει εκατό νέες πυρηνικές κεφαλές κάθε χρόνο και διαθέτει πλέον περισσότερες βάσεις διηπειρωτικών πυράυλων από τις ΗΠΑ, αλλάζει τα πάντα. Το Πεκίνο αρνείται πεισματικά κάθε διάλογο, την ώρα που η συνεργασία του με τη Ρωσία δημιουργεί ένα «τριπολικό» μοντέλο τρόμου που κανείς δεν ξέρει πώς να διαχειριστεί. Οι νέες τεχνολογίες, όπως τα υπερηχητικά όπλα και το πρόγραμμα Golden Dome, μετατρέπουν την παραδοσιακή αποτροπή σε ένα περίπλοκο παιχνίδι θανάτου.
«Το τριπολικό σχήμα εισάγει πολυπλοκότητες πολύ μεγαλύτερες από εκείνες που προέκυπταν από το διπολικό μοντέλο της εποχής του Ψυχρού Πολέμου. Η αναπτυσσόμενη συνεργασία ανάμεσα στην Κίνα και την Ρωσία περιπλέκει τους υπολογισμούς της αποτροπής, κυρίως στα δύο βασικά θέατρα επιχειρήσεων: στην Ευρώπη και στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού».
Το τέλος της New Start: Τα χέρια λύνονται, οι πύραυλοι οπλίζουν
Στις 6 Φεβρουαρίου 2026, ο κόσμος θα ξυπνήσει σε μια νέα πραγματικότητα. Η εκπνοή της New Start σημαίνει ότι οι μηχανισμοί ελέγχου και οι ειδοποιήσεις για τη μεταφορά πυραύλων παύουν να υπάρχουν. Οι ΗΠΑ δεν θέλουν πλέον να έχουν τα χέρια τους δεμένα μόνο με τη Μόσχα, την ώρα που η Κίνα εξοπλίζεται με ταχύτητα φωτός.
Αν και η άμεση στρατιωτική κλιμάκωση μπορεί να καθυστερήσει λόγω τεχνικών παραγόντων, ο μακροπρόθεσμος κίνδυνος είναι υπαρξιακός. Χωρίς το προστατευτικό πλαίσιο της Συνθήκης NPT, κάθε μελλοντική κρίση θα οδηγεί αναπόφευκτα στη χρήση ωμής πολεμικής βίας. Αν η Revcon αποτύχει τον Απρίλιο, οι συλλογικές λύσεις θα εκλείψουν, αφήνοντας την ανθρωπότητα έρμαιο στις ορέξεις των μεγάλων δυνάμεων.
