πολιτικό σκηνικό στην Τουρκία θα εξαρτηθεί από δύο κρίσιμες μεταβλητές: Αν το φιλοκουρδικό κόμμα HDP θα καταφέρει να περάσει το εκλογικό όριο του 10% και να μπει στην τουρκική εθνοσυνέλευση και εάν το κυβερνών κόμμα ΑΚΡ θα καταφέρει να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση.
Σε αυτές τις εκλογές η μεγάλη κόντρα είναι μεταξύ του ΑΚΡ και του HDP και όσο πλησιάζουν οι μέρες τα δύο κόμματα ανεβάζουν τους τόνους. Ο Τούρκος Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν παρόλο που θα έπρεπε να μην αναμειχθεί στην προεκλογική εκστρατεία και να κρατήσει ουδέτερη στάση ως πρόεδρος της χώρας, δεν περνάει μέρα που να μην κάνει έστω και μία ομιλία, ενώ προβάλλεται πολύ περισσότερο από ό,τι ο ίδιος ο πρόεδρος του κυβερνώντος κόμματος και πρωθυπουργός Αχμέτ Νταβούτογλου.
Ασφαλώς αυτές οι εκλογές για τον Ταγίπ Ερντογάν έχουν μεγαλύτερη σημασία από ό,τι για τον Αχμέτ Νταβούτογλου γιατί από το αποτέλεσμά τους θα εξαρτηθεί αν θα καταφέρει να περάσει η χώρα στο προεδρικό σύστημα και να πάρει τελικά όλες τις εξουσίες στα χέρια του. Ο Ταγίπ Ερντογάν για πρώτη φορά βγήκε ακόμη και με το κοράνι στο χέρι για να πείσει τους Κούρδους ψηφοφόρους να στραφούν προς το ΑΚΡ, ενώ σε κάθε του ομιλία δεν παραλείπει να περάσει και θρησκευτικά μηνύματα. Με αυτό τον τρόπο ευελπιστεί να φέρει πίσω τους Κούρδους ψηφοφόρους.
Ωστόσο τις τελευταίες μέρες το κλίμα έχει αλλάξει και πολλοί είναι αυτοί που στοιχηματίζουν ότι το ΗDP έχει ξεπεράσει πλέον το 10% και το ΑΚΡ δεν μπορεί να αναστρέψει αυτή την πορεία.
Αυτό που μπορεί να πει κάνείς είναι πως η πιθανότητα να περάσει το HDP το 10% είναι πολύ μεγάλη και υπάρχει για πρώτη φορά ο κίνδυνος για το ΑΚΡ να χάσει την αυτοδυναμία και να μην καταφέρει να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση. Μάλιστα όσο περνούν οι μέρες πολλοί υποστηρικτές του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης CHP που ο παλαιότερα θεωρούσαν έως και προδότες τους Τούρκους που ψήφιζαν φιλοκουρδικό κόμμα, τώρα δηλώνουν ότι θα το ψηφίσουν για να καταφέρει να μπει στην Βουλή φράζοντας τον δρόμο του ΑΚΡ.
Με βάση το εκλογικό σύστημα, αν το HDP καταφέρει να μπει στη Βουλή τότε θα πάρει περίπου 70 έδρες τις οποίες όμως θα τις πάρει από το πρώτο κόμμα, δηλαδή το ΑΚΡ, άσχετα αν τις ψήφους τις έχει αντλήσει από άλλη πολιτική δύναμη. Δηλαδή με το που θα μπει στην Βουλή το φιλοκουρδικό κόμμα, αυτόματα το ΑΚΡ θα χάσει περίπου 70 έδρες. Είναι και ο λόγος που το ΑΚΡ κινδυνεύει να χάσει την αυτοδυναμία του.
Αυτό άλλωστε είναι και το σενάριο στο οποίο επικεντρώνονται όλοι τις τελευταίες βδομάδες και συζητούνται πλέον ανοιχτά οι πιθανές συνεργασίες για σχηματισμό κυβέρνησης μεταξύ των κομμάτων.
Το επικρατέστερο σενάριο στην περίπτωση που δεν υπάρξει αυτοδυναμία, είναι η συνεργασία του ΑΚΡ με το ακροδεξιό κόμμα MHP κάτι που θα σημαίνει τερματισμό της διαδικασίας επίλυσης του κουρδικού, ενώ δεν αποκλείεται μια τέτοια συνεργασία να επηρεάσει αρνητικά και το Κυπριακό.
Οι εκτιμήσεις λένε πως αν το MHP είναι έτοιμο να στηρίξει το προεδρικό σύστημα που επιδιώκει ο Ταγίπ Ερντογάν τότε η συνεργασία πρέπει να θεωρείται δεδομένη. Πολλοί Τούρκοι αναλυτές βλέπουν καθαρά ο Ταγίπ Ερντογάν να κλείνει το μάτι στο ακροδεξιό κόμμα.
Το δεύτερο πιθανό σενάριο είναι η συνεργασία με το φιλοκουρδικό κόμμα HDP, ενα σενάριο που όσο περνούν οι μέρες απομακρύνεται καθώς το φιλοκουρδικό κόμμα έχει δηλώσει ξεκάθαρα ότι δεν πρόκειται να προχωρήσει σε μια τέτοια συνεργασία. Πάντως παρασκηνιακά αυτό που λέγεται είναι ότι παρά τις προεκλογικές διακηρύξεις του HDP για μη συνεργασία, αν ο Ταγίπ Ερντογάν δώσει κάτι πολύ μεγάλο στο φιλοκουρδικό κόμμα όπως η αποφυλάκιση του Κούρδου ηγέτη Αμπτουλάχ Οτσαλάν, καθώς και εγγυήσεις για συνέχιση της διαδικασίας επίλυσης του κουρδικού, τότε το HDP θα μπορούσε να στηρίξει το προεδρικό σύστημα του Ταγίπ Ερντογάν και να προχωρήσουν σε κυβέρνηση συνασπισμού.
Πάντως και για τα δύο αυτά σενάρια άρχισαν ήδη να αναπτύσσονται θεωρίες για δημιουργία χάους στην Τουρκία την επομένη των εκλογών. Και ο λόγος είναι επειδή οι κυβερνήσεις συνασπισμών στο παρελθόν είχαν οδηγήσει την Τουρκία σε αστάθεια και τελικά σε οικονομική κατάρρευση. Αυτό είναι και το τελευταίο χαρτί του ΑΚΡ άλλωστε πριν τις εκλογές της Κυριακής το οποίο προειδοποιεί ότι αν ο λαός δεν του δώσει ισχυρή εντολή τότε υπάρχει ο κίνδυνος η χώρα να ξαναζήσεις τις μέρες πριν το ΑΚΡ έρθει στην εξουσία.
Πέραν όμως από αυτά τα δύο σενάρια υπάρχει πάντοτε το ενδεχόμενο να διαψευστούν οι δημοσκοπήσεις και το ΑΚΡ να καταφέρει να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση είτε με το HDP εντός είτε εκτός βουλής. Άλλωστε οι δημοσκοπήσεις δίνουν ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα ανάλογα με το που πρόσκειται οι εταιρείες που τις διεξάγουν. Για το ΑΚΡ υπάρχουν προβλέψεις ότι θα πάρει 48% και άλλες ότι θα λάβει 38%. Για το HDP άλλοι προβλέπουν ότι θα λάβει πολύ κάτω από το 10% και άλλοι πολύ πάνω από το 10%. Για το CHP άλλοι προβλέπουν 29% και άλλοι 25%. Για το MHP άλλοι 18% και άλλοι 14%. Είναι οι εκλογές που προσφέρονται όσο ποτέ άλλοτε για στοιχήματα.
ΚΥΠΕ – Άννα Ανδρέου – ΤΟΥΡΚΙΑ
